Միանդամ անվանում են հանրահաշվական արտահայտություն, որը իրենից ներկայացնում է թվերի և բնական աստիճան բարձրացրած փոփոխականների արտադրյալ:
Միանդամների օրինակներ՝
3ab; 15a2xy3; a2xy3 /7; −3xy2⋅(2/3)4x3ab4; 1,9anbn
Միանդամներ են հանդիսանում նաև բոլոր թվերը, փոփոխականները և փոփոխականների աստիճանները:
Օրինակ՝
0; 3; −0.5; x; a; b2; an
Ասում են, որ փոփոխական պարունակող ոչ զրոյական միանդամն ունի կատարյալ տեսք, եթե այն ունի միայն մեկ թվային արտադրիչ, իսկ յուրաքանչյուր փոփոխական հանդես է գալիս միայն մեկ անգամ՝ գրված որոշակի աստիճանի տեսքով:
Ցանկացած միանդամ կարելի է գրել կատարյալ տեսքով:
Դրա համար պետք է.
1. բազմապատկել բոլոր թվային արտադրիչները, և տեղադրել ստացված արտադրյալը առաջին տեղում,
2. բազմապատկել նույն տառային հիմքով բոլոր աստիճանները,
3. բազմապատկել մյուս տառային հիմքերով բոլոր աստիճանները, և այլն:
Կատարյալ տեսքով գրված միանդամի թվային արտադրիչը կոչվում է միանդամի գործակից:
Տրված միանդամը և նրա առջև մինուս նշան դրված միանդամը կոչվում են հակադիր միանդամներ:
Օրինակ՝ 3a2bc և −3a2bc միանդամները հակադիր են:
Կատարյալ տեսքի ոչ զրոյական միանդամի աստիճան կոչվում է նրա մեջ մտնող բոլոր տառերի աստիճանների գումարը: 0-ից տարբեր թիվ հանդիսացող միանդամը համարվում է զրո աստիճանի միանդամ:
Օրինակ՝ 3a2b-ն երրորդ աստիճանի միանդամ է, 3c-ն առաջին աստիճանի միանդամ է, 3a3b-ն չորրորդ աստիճանի միանդամ է, իսկ −5,7,−0.3 թվերից յուրաքանչյուրը հանդիսանում է զրո աստիճանի միանդամ:
Առաջադրանքներ․
57,58,59
Տնային աշխատանք․
60,61
57.
1.10
2.15
3.127
4.1
5.1
6.-8
7.-16
8.20
9.-1
10.1/2
58.
1.1 ½
2.1
3.-1
4.4
5.-2
6.20
5.10
7.7
8.5
9.3
10.-6,4
11.8,3
12.24
13. 3/25
14.15
15.2 ¼
1.(-2) 3
2.4 8
3.(-2) 4
4.3 8
5.(-1)
6.16 3
7.(-3) (-4)
8.3 4
60․
Ա․(AxB)2
Բ.A3xB2
Գ.A2xB2
Դ․A2+B2
Ե․(A+B)2
Զ․A2xB2
Է.A3+B3
Ը. A3xB3
1.3 5
2.1
3.(-1) 5
4.1
5.1/500 (-1)
6.(-4/3) (0,3)
7.1
8.7 0
9.-7/13
10.0
Մանվել Դավթյան 