День: 18 февраля 2026

1, 2, 4, 8, 16, … հաջորդականության ամեն անդամ, սկսած երկրորդից, իր նախորդից մեծ է 2 անգամ: 1, 10, 100, 1000, … հաջորդականությունում կա նմանատիպ օրինաչափություն. հաջորդ անդամը նախորդից մեծ է 10 անգամ։ Նմանատիպ հաջորդականություններն անվանում են երկրաչափական պրոգրեսիաներ:

Զրոյից տարբեր թվերի հաջորդականությունն անվանում ենք q հայտարարով երկրաչափական պրոգրեսիա, եթե հաջորդականության յուրաքանչյուր հաջորդ անդամ, սկսած երկրորդից, ստացվում է իր նախորդը q-ով բազմապատկելով: q-ն անվանում ենք երկրաչափական պրոգրեսիայի հայտարար:

1, 2, 4, 8, 16, … և 1, 10, 100, 1000,… հաջորդականությունները համապատասխանաբար q = 2 և q = 10 հայտարարներով երկրաչափական պրոգրեսիաներ են: q հայտարարով {a_n} երկրաչափական պրոգրեսիայի համար տեղի ունի
a_{n + 1} = a_n * q

Օրինակ 1.
{a_n} երկրաչափական պրոգրեսիայում a₃ = 6 q = 1/3, հաշվենք a₄ — ը:
a₄ = a₃ * q = 6 * 1/3 = 2

Օրինակ 2.
{a_n} երկրաչափական պրոգրեսիայում a₁ = 8 և q = 1.5, հաշվենք a₄ — ը:
a₂ = a₁* q = 8 * 1.5 = 12
a₃ = a₂* q = 12 * 1.5 = 18
a₄ = a₃ *q = 18 * 1.5 = 27

Օրինակ 2-ում կարող ենք a₄-ն արտահայտել a₁-ով ու q-ով՝ առանց հաշվելու a₂
-ի և a₃-ի արժեքները.

$$a_4=a_3\ast q=(a_2\ast q)\ast q=a_2\ast q^2=(a_1\ast q)\ast q^2=a_1\ast q^3$$

Ստացված a₄ = a₁* q³ բանաձևը կարող ենք ընդհանրացնել երկրաչափական պրոգրեսիայի ցանկացած համար: a_n-ը ստանալու համար պետք է a₁ — ը (n-1) անգամ բազմապատկել q-ով.

a_n = a₁ * q * q * . . . * q = a₁ * q^n-1

Դրական անդամներից կազմված երկրաչափական պրոգրեսիայի ցանկացած անդամ (բացառությամբ առաջինի) հավասար է իր երկու հարևանների միջին երկրաչափականին (n ≥ 2):

Առաջադրանքներ․

1)Տրված է 1, 3, 9, 27, … երկրաչափական պրոգրեսիան։ Գտեք նրա հայտարարը և հինգերորդ, վեցերորդ ու յոթերորդ անդամները:

1, 3, 9, 27,81, 243, 729

2)Հաջորդականությունն արդյոք երկրաչափական պրոգրեսիա՞ է.
ա) 1, 8, 15, 21, 26, …; ոչ
բ) 4, 2, 1, 0,5, 0,25, …; ոչ
գ) -2, 2, -2, 2, -2, …; այո
դ) 0, 4, 16, 64, 256, …: այո

3)Գտեք a_n երկրաչափական պրոգրեսիայի առաջին չորս անդամները, եթե a₁ = 2, q = 0,25 :

2×0,25=0,5

05, 0.125, 0.03125

4)Տրված է a_n երկրաչափական պրոգրեսիան։ Հաշվեք.

a_n  = a₁ * q^n-1
ա)a₃ — ը, եթե a₁= 0,5, q = — 2; -2
բ)a₄ — ը, եթե a₁ = -2, q = 3; = -54
գ) a₃ — ը և q — ն, եթե a₁ = 3, a₂ = 4; -16/3
դ) a₃ — ը և q — ն, եթե a₁ = — 4, a₂ = 6 = -9

5)Տրված են երկրաչափական պրոգրեսիայի երեք իրար հաջորդող անդամներ.
ա) 7, x, 63։ Գտեք x — ը, եթե x > 0 : x=21
բ) 2, x, 18։ Գտեք x — ը, եթե x < 0 : x=11.225
գ) 3,2; x; 0,2։ Գտեք x — ը ։ -0,8

Թվարկի՛ր նյութերի մի քանի ֆիզիկական հատկություն:-գոլոշի սուր հոտով գազեր թունավոր

2. Ի՞նչ դիրք են գրավում ոչ մետաղական տարրերը ՊՀ-ում։ գոլոշի սուր հոտով գազեր թունավոր
3. Ի՞նչ բյուրեղավանդակ են առաջացնում Hal2
   պարզ նյութերը պինդ
   վիճակում.
   ա) ատոմային,
   բ) իոնային,
   գ) մետաղական,
   դ) մոլեկուլային:+
4. Ի՞նչ ագրեգատային վիճակում է գտնվում F2
   պարզ նյութը (ն. պ.):-գընվում է գազաւյին վիճակում
5. Ինչպե՞ս են անվանում նյութերի ագրեգատային վիճակների հետևյալ
   անցումը՝ պինդ → գազ-ճիշտ է

6. Ո՞ր պնդումներն են ճիշտ.
   ա) պինդ վիճակում հալոգեն պարզ նյութերն առաջացնում են-ժիշտե
   գ) Cl2
   , Br2
   , I2
   պարզ նյութերի շարքում ագրեգատային վիճակը փոխվում
   է գազ-հեղուկ-պինդ հաջորդականությամբ.-ժիշտ է
   դ) բրոմի եռման ջերմաստիճանն ավելի բարձր է, քան քլորինը:-սխալ է
7. Ո՞ր հալոգենի ատոմում է վալենտային էլեկտրոնների թիվը կազմում
   բոլոր էլեկտրոնների թվի 1/5 մասը:-

Վալենտային էլեկտրոնների թիվը ընդհանուր էլեկտրոնների 1/5 մասը է կազմում բրոմի (Br) ատոմում։

6. Ո՞րն է հալոգենի կարգաթիվը, եթե նրա աղի հալույթի էլեկտրոլիզի
   ընթացքում կատոդի վրա անջատվել է 6,9 գ նատրիում, իսկ անոդի
   վրա՝ 10,65 գ Hal2-Հալոգենի կարգաթիվը 17 է