Տրված դարձվածքներով նախադասություններ կազմի՛ր:
- Ես լեզուս փակ պահեցի երբ իմացա այդ լուրը
- Ես այդ հարցի շուրջ Մտքի ծովն էի ընկնել
- Ես քեզ հինգ մատիս պես գիտեմ
- Երեկ նարեկը թևերը ծալած նստել
Մտքի ծովն ընկնել, լեզուն փակ պահել, հինգ մատի պես գիտենալ, թևերը ծալած նստել, էժան պրծնել, արցունքները կուլ տալ:
2. Տրված արտահայտություններից յուրաքանչյուրով երկու նախադասություն կազմի՛ր` դրանք գործածելով
ա) ուղիղ իմաստով,Արամը բոիկացավ և դուրս եկավ քաղաքով մեկ—Արամի լեզուն չորացել էր—Արամի բռունցքը Արտյոմի ականջին հասավ
բ) որպես դարձվածք:Նարեկի Լեզուն չորացել էր երբ լսեց այդ լուրը—Այդ լուրը Արամի ականջին հասավ—
Լեզուն չորանալ, ջուրը չտեսած`բոբիկանալ, ականջին հասնել:
3. Տրված արտահայտություններից յուրաքանչյուրով երկու նախադասություն կազմի՛ր` դրանք գործածելով
ա) ուղիղ իմաստով,Արամը դասի ժամանակ իմ մետրով չափեց իր գծագիրը—աղքատները հացը ցամաք ուտում էի
բ) որպես դարձվածք:մազից է կախվաց նրանց ընկերությունը—նա իր հացը ցամաք կերավ
Իր մետրով չափել, մազից կախված, այծերը գալ, հացը ցամաք ուտել:
4. Ընդգծված դարձվածքները փոխարինի՛ր տեքստի ոճին հարմար հոմանիշ բառերով:
Մեր նախնիները երևի շատ դառը փորձերից այն համոզման էին եկել, որ ձուկ ուտելիս չի կարելի երկաթե դանակ գործածել: Այդ կանոնը բանի տեղ չդնող մարդիկ անկողին էին ընկնում ու նույնիսկ հոգին փչում: Հիմա արդեն գլխի ենք ընկել, թե ինչից էր դա. երկաթը հեշտ քայքայվող սպիտակուցների հետ (ձկան մսի մեջ շատ կա) ռեակցիայի մեջ է մտնում, որի հետևանքով առաջ է գալիս թունավոր նյութ:
Այսօր արդեն կենցաղում երկաթե դանակ չի օգտագործվում. Ադամի տարվանից ստեղծվել է չժանգոտվող պողպատը, որը կարելի է առանց ահ ու դողի օգտազործել: Բայց գյուտն ուշացել էր. սովորությունն իր գործն արել էր: Հիմա ընդհանուր կարծիքն այն է, որ ձուկը դանակով ուտել չի կարելի:
5․ Տրված բառերը բաժանի՛ր բառակազմական բաղադրիչների (արմատների և ածանցների): Ինչպիսի՞ բառեր են հավաքված բառաշարքերից յուրաքանչյուրում:
Ա. Թվական, պատմություն, աղյուսակ, գրիչ, ազդեցություն, խորություն:(ածանցավոր)
Բ. Արևելք, արևմուտք, կենսագիր, օտարամուտ, ծովագնաց, ինքնատիպ:(բարդ)
Գ. Արևելյան, կենսագրություն, արևադարձային, անուշահոտություն, բազմատեսակություն:(ածանցավոր)
6 .Տրված բառերից առանձնացրու այն արմատները, որոնք
ա) հնչյունափոխված են.
բ) միայնակ, որպես բառ չեն գործածվում (չես հանդիպել):
Օրինակ`
ա) բնութագրել — բնութ (բնույթ) – ույ-ը դարձել է ու.
բ) խորազնին – զնին արմատը միայնակ, որպես բառ չի գործածվում,
ա)Զուգել-զույգ, լուսավոր-լույս, ջրամբար-ջուր, գնել-գին, չվերթ-չվել, շինության-շինանյութ, լճափ-լիճ, հանգստություն-հանգիստ:
բ) Խորաքնին-խորքյին, հետախույզ, մեծասքանչ-հիասքանչ, զորասյուն, զբոսանավ, կենտրոնախույս, ճյուղակոտոր, փառամոլ:
7․ Տրված բարդ բառերի առաջին բաղադրիչները փոխելով` ստացի՛ր նոր բաղադրյալ բառեր:
Ագեվազ (կենգուրու), կակղամորթ-սևամորթ, մարտունակ-կենսունակ, արճճապատ-ճահճապատ, մեծասքանչ-հիասքանչ, հողածին-նորածին, փառամոլ-թմրամոլ, ատոմակայան-օդանավակայան:
8. Տրված բարդ բառերի վերջին արմատները փոխելով` ստացի՛ր նոր բարդ բառեր:
Հեռախոս-գիր, հանրածանոթ-ճանաչ, ձյունածածկ-գունդ, երկրագունդ-կամար, կենսակերպ-գիր, հնավանդ-գույն, մտահոգ-զբաղ, բարենպաստ-հոգի, ակնթարթ-հայտ, լուսանցք-նկար:
Մանվել Դավթյան 