Автор: davtyanmanvel

Բուրգի մասին դուք նախնական տեղեկություններ ունեք: Հին աշխարհի յոթ հրաշալիքներից են Եգիպտական բուրգերը:

Բուրգն այն բազմանիստն է, որի նիստերից մեկը բազմանկյուն է, իսկ մյուս բոլոր նիստերն ընդհանուր գագաթով եռանկյուններ են:

Բազմանկյունը կոչվում է բուրգի հիմք, իսկ նույն գագաթով եռանկյունները՝ կողմնային նիստեր: Բուրգի գագաթից հիմքի հարթությանն իջեցված ուղղահայացը կոչվում է բուրգի բարձրություն:

Եթե բուրգի հիմքը n-անկյուն բազմանկյուն է, ապա բուրգն անվանում են n-անկյուն բուրգ:

n-անկյուն բուրգն ունի 2n կող, որոնցից n-ը հիմքի կողերն են, իսկ n-ը՝ կողմնային կողերը:

n-անկյուն բուրգն ունի n+1 նիստ, որոնցից 1-ը հիմքն է, իսկ n-ը՝ կողմնային նիստերը:

n-անկյուն բուրգն ունի n+1 գագաթ, որոնցից 1-ը բուրգի գագաթն է, իսկ n-ը՝ հիմքի գագաթներն են:

Առաջադրանքներ․

1)Բերված մարմիններից ո՞րն է բուրգը:

ա)

բ)

գ)

դ)

ե)+

զ)

2)Քանի՞ նիստ ունի իննանկյուն բուրգը:-10 նիստ ունը

3)Գտեք 8-անկյուն բուրգի կողերի, նիստերի և գագաթների թվերը։-կող-16,նիստ-89,գագաթ-9

4)Գտիր 45-անկյուն բուրգի կողերի թիվը:-90 կող

5)Ինչպե՞ս է կոչվում բուրգը, եթե այն ունի՝

ա)13 նիստ-12 անկյուն

բ)10 գագաթ-9շ անկյունն

գ)12 կող-6 անկյուն

6)Կարո՞ղ է լինել այնպիսի բուրգ, որն ունի՝

ա)9 նիստ

բ)9 կող

ոչ

7)Քառանկյուն բուրգի հիմքը 64 սմ պարագծով քառակուսի է, իսկ կողմնային նիստերը հավասարակողմ եռանկյուններ են։Գտեք բուրգի կողմնային կողերը։

64:4=16

1.Փոխի՛ր թվականների գրության ձևը:Բրազիլացի մի դերվիշ կարողացավ 115 օր սոված մնալ:
քսանմեկ դարի երրորդ քառորդին պեղումներն ավարտվեցին:
Ամբողջ տասնյոթ դարի ընթացքում իսպանացիներն արտահանեցին ինկերի հարստությունը:
Տաճարները հարյուր-ական տարում էին կառուցվել:
 Արկածախնդիր նավապետն այդ ժամանակ տարեկան յոթ-ութ հազար տոննա գուանո (թռչնաղբ) էր վաճառում:
Միայն Չինչա կղզում (Պերու) հինգից տասը միլիոն ջրագռավ կար:
Ամենամեծ որսը կատարվեց հազար ինն հարյու երեք թվականին, երբ խփվեց ավելի քան հիսունչորս հազար կետ:

2.Սխալ գործածված կամ գրված թվականները գտի՛ր և ուղղի՛ր:

Ութ տարում երեսուն ինն անգամ քննություն է հանձնել:
Նրա հավանոցում երեքհարյուրվաթսուներկու թև թռչուն կա:
Բոլոր երեխաներին վեց-վեցական մատիտ տվեցին:
Նա ամեն օր անցնում է հիսունական կիլոմետր:
ХХ-րդ դարն ավարտին է մոտենում:
1886 թվականին շախմատի համար առաջին արքան դարձել է Ստեյնիցը, որն այդ կոչումը պահել է մինչև 1894 թվականը: Նրանց ամենաառաջին հանդիպումը 1926 թվականին է եղել:
 Օլիմպիական XII և XIII-րդ խաղերը համաշխարհային պատերազմի պատճառով տեղի չունեցան:

3․ Յուրաքանչյուր շարքից մեկական բաղադրիչ վերցնելով` բաղադրյալ դերանուններ կազմի՛ր:

Ա. Այս, այդ, այն, նույն, որ, քանի, ինչ, ոչ:

Բ. Ինչ, տեղ, պես, քան, պիսի, երորդ:

այսպես,այսպիսի,այդտեղ,լայդպես,այդպիսի,

1)

1.x+y/2

2.a+b/2

3.m-n/2

4.12am/x-y

5.a-b/a+b

6.x+y

Բացատրել ընտանիքի նշանակությունը հասարակության մեջ։

Ընտանիքը դա հասարակության հիմքն է։ Մարդը ոչ միայ ծնվում է և ֆիզիկապես այնտեղ ապրում և հասունանում, այլ նրա մեջ սկսվում է ձևավորվել անձի անհատականությունը։ Երեխան սկսում է կթրվել և դաստիրակություն ստանալ ընտանիքի կողմից։ Անգամ եթե երեխան ընտանիք չի ունենում, մեծանում է մանկատանը, միևնույն է նա այդ ամենը ստանում է։

Ընտանիքի շնորհիվ երեխան սովորում է ամեն ինչ։ Սկզբում սովորում է բառեր արտասանել իր լեզվով, հետո քայլել, ուտել։ Իսկ հետո ավելի մեծանալով սկսում է հասկանալ, թե ինչ է նշանակում շփվել, ինչը կարող է նրան վնասել, ինչից կարող է օգտվել, ոնց օգնել մարդկանց։

Ընտանիքը պետք է երեխային սովորեցնի մարդկային զգացմունքների մասին, օրինակ՝ որ պետք չէ բոլորի հանդեպ չարացած լինել, պետք է օգնել ընկերներին և այլն։

1. Տրված թվականները խմբավորի՛ր

ա) ըստ կազմության (պարզ, ածանցավոր, բարդ, բարդածանցավոր).
բ) ըստ նրա, թե ի՛նչ են ցույց տալիս (քանակ, թվային բաշխում, թվային կարգ).
գ) ըստ նրա, թե ինչպե՛ս են գրվում (կից, անջատ, գծիկով):

Հարյուր քսան-անջատ, վաթսունմիասին, երրորդ-ածանցավոր, յոթ-պարզ, տասը-տասը-գծիկով, չորրորդ-ածանցավոր, վաթսունմեկերորդ-բարդածանցավոր, ինր, քառասուն-քառասուն-գծիկով, հազար ինը հարյուր իննսունվեց-աննջատ, մեկական-ածանցավոր, հարյուր ութսուներեքերորդ-անջատ, երկու հազար հինզ հարյուր տասնվեց-անջատ, հինգական-ածանցավոր, տասնյոթերորդ-բարդածանցավոր, քառասուներորդ-բարդածանցավոր:

2. Տեքստի թվականները բառերով գրի՛ր:

Մարդն իր կյանքի յոթանասուն տարվա ընթացքում միջին հաշվով հիսուն միլիոն քայլ է անում:  Քաղաքային տրանսպորտով երթևեկող մարդն օրական երկու հազար քայլ է անում:
Մարդն իր կյանքի յոթանասուն տարիներից տասնըերեք-ը ծախսում է խոսակցությունների, վեց տարի` ուտելու վրա: Այդ ընթացքում հարյուր տոննա ուտելիք է օգտագործում:
Կյանքի մեկ/երորդ-ը քնած  է անցկացնում:

Երկրաչափության այն բաժինը, որը ուսումնասիրում է պատկերների հատկությունները տարածության մեջ, կոչվում է տարածաչափություն: Այն պատկերը, որի ոչ բոլոր կետերն են ընկած միևնույն հարթության մեջ, կոչվում է տարածական պատկեր:

Զուգահեռանիստի սահմանումն ու հատկությունները.

Զուգահեռանիստ  կոչվում է այն բազմանիսը, որի բոլոր 6 նիստերը զուգահեռագծեր են:

Բազմանկյունները, որոնցից կազմված է բազմանիստի մակերևույթը, կոչվում են նիստեր: Նիստերի կողմերը կոչվում են բազմանիստի կողեր: Կողերի ծայրակետերը կոչվում են բազմանիստի գագաթներ:

Զուգահեռանիստն ունի 6 նիստ, 8 գագաթ և 12 կող:

Զուգահեռանիստի ընդհանուր կող ունեցող նիստերը կոչվում են կից, իսկ ընդհանուր կողեր չունեցող նիստերը՝ հանդիպակաց:

Զուգահեռանիստի հիմքեր անվանում են նրա որևէ երկու հանդիպակաց նիստերը, իսկ մնացած նիստերը՝ կողմնային նիստեր: 

Հիմքերին չպատկանող կողերը կոչվում են զուգահեռանիստի կողմնային կողեր: 

Նույն նիստում չգտնվող երկու գագաթները միացնող հատվածը կոչվում է զուգահեռագծի անկյունագիծ: 

Գոյություն ունեն զուգահեռանիստերի երկու տեսակ՝

— ուղիղ,

— թեք:

Ուղիղ զուգահեռանիստերի կողմնային նիստերը ուղղանկյուններ են:

Թեք զուգահեռանիստի կողմնային նիստերը զուգահեռագծեր են:

Ուղիղ զուգահեռանիստը, որի հիմքերը ևս ուղղանկյուններ են, կոչվում է ուղղանկյունանիստ:

Այն ուղղանկյունանիստը, որի բոլոր կողերը հավասար են, կոչվում է խորանարդ:

Զուգահեռանիստի հատկությունները:

— Զուգահեռանիստի հանդիպակաց նիստերը զուգահեռ են և հավասար:

— Զուգահեռանիստի բոլոր չորս անկյունագծերը հատվում են միևնույն կետում և այդ կետում կիսվում են: 

— Ուղիղ զուգահեռանիստերի կողմնային նիստերը ուղղանկյուններ են: 

Առաջադրանքներ․

2)48:12=4

14.11.2023davitmkrtchyan1

Մենք հասկացանք, որ մարդը ծննդյան օրից սկսած մեծ ու փոքր տարբեր խմբերի անդամ է։ Այդ խմբերում անվերջ հաղորդակցվում են, համագործակցում, հակամարտության մեջ լինում։ Մարդկանց միջև հաղորդակցությունը կարող է լինել հաճելի կամ տհաճ, ձանձրալի կամ հետաքրքիր: Մեզնից յուրաքանչյուրն ունի բազմաթիվ անձնական շփումներ: Ըստ ձեզ ի՞նչը կարող է դառնալ մարդկային շփումների պատճառ։ Առանձնացնենք կարևոր պատճառներից մեկը՝ դա հետաքրքրությունն է։ Հետաքրքրությունը սահմանվում է տարբեր բազմաթիվ ձևերով։ Օրինակ բերենք դրանցից մեկը։ Հետաքրքրությունն անձի համար արժեքավոր կամ գրավիչ առարկայի, երևույթի նկատմամբ հատուկ վերաբերմունքն է, որը դրսևորվում է որպես դրա հետ պահանջմունքը, որևէ նպատակ և դառնում որոշակի գործողություններ կատարելու դրդապատճառ: Այսպիսով` միմյանց նկատմամբ հետաքրքրության հիմքում, որպես կանոն, ընկած է մեր նախասիրությունների, հայացքների, պահանջմունքների և այլ հատկանիշների ընդհանրությունը: Այդպիսի հատկանիշներ են նաև արտաքին տեսքը, վարվելաձևը, մտավոր կարողությունները, ֆիզիկական (մարմնական) տվյալները, նախասիրությունները, ընկերասիրությունը, նվիրվածությունը, հավատարմությունը,

Թվային արտահայտությունը կազմվում է թվերից, թվաբանական գործողությունների նշաններից և փակագծերից:

Թվային արտահայտության գործողությունների արդյունքում ստացված թիվը կոչվում է թվային արտահայտության արժեք:

Եթե թվային արտահայտությունը պարունակում է նաև տառեր (կամ միայն տառեր), ապա այն կոչվում է հանրահաշվական արտահայտություն:

Հանրահաշվական կոտորակ կոչվում է AB տեսքի արտահայտությունը, որտեղ A-ն որևէ բազմանդամ է, իսկ B-ն՝ ոչ զրոյական բազմանդամ:

Հանրահաշվական կոտորակը բազմանդամի և ոչ զրոյական բազմանդամի քանորդ է:

x/x−3; b−1/b+6; 1+x³/x²+1; y+2/y²−6y+6 արտահայտությունները հանրահաշվական կոտորակներ են:

Հանրահաշվական կոտորակների հիմնական հատկությունը․

Կոտորակի համարիչի և հայտարարի նույն թվի վրա բաժանելը կոչվում է կոտորակի կրճատում:

Հանրահաշվական կոտորակի արժեքը չի փոխվի, եթե նրա համարիչը և հայտարարը բազմապատկենք միևնույն արտահայտությամբ, որի արժեքը զրոյից տարբեր է:

Հանրահաշվական կոտորակի արժեքը չի փոխվի, եթե նրա համարիչը և հայտարարը բազմապատկենք միևնույն արտահայտությամբ, որի արժեքը զրոյից տարբեր է:

Հաճախ հանրահաշվական կոտորակների հետ գործողություններ կատարելիս, պետք է լինում փոխարինել կոտորակի համարիչը կամ հայտարարը հակադիրով: Սակայն, որպեսզի կոտորակի արժեքը չփոխվի, պետք է հետևել նշանի փոփոխության կանոններին՝

կոտորակի արժեքը չի փոխվի, եթե 

— փոխենք համարիչի և հայտարարի նշանները,

— փոխենք համարիչի և ամբողջ կոտորակի նշանները,  

— փոխենք հայտարարի և ամբողջ կոտորակի նշանները:

Եթե A-ով և B-ով նշանակենք հանրահաշվական կոտորակի համարիչն ու հայտարարը, ապա նշանի փոփոխման կանոնը կարելի է գրել հետևյալ կերպ՝  

1)Կրճատե՛ք կոտորակները․

1.(x+y)/2ax

2.1

3.2/5

4.1/2

5.1/4xy

6.5m/7n(a-b)

7.p/2q

8.4a+b/9

2)Կրճատե՛ք կոտորակները․

1.-1

2.-2/3

3.-4mn/2m

4.3a/7

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)․

Կրճատե՛ք կոտորակները․

1.1/2

2.8/4

3.45/5

4.256/14

5.6/2a

6.14a/7ab

7.x/x

8.4mn

9.6abc

10.9xyz

Առաջադրանքներ՝

1. Գրի՛ր մգեցված բառերի բացատրությունը։ 

2. Ներկայացրո՛ւ ստեղծագործության ասելիքը, գաղափարը։ Այս ստեղծագործությունը ցանկանում է ասել, որ պետք է լինել միշտ ուրախ: Օրինակ այս ընտանիքը, որ ինչպես ճանապարհեցին այդ զինվորին, իր մայրը կամ իր ընտանիքի անդամները շատ ուրախ էին, և երբեք նրանք չեին տխրում: Այս ստեղծագործությունը ցանկանում է ասել բոլորիս, որ ինչ էլ որ լինի պետք չէ տխրել: Ես այս ստեղծագործության մեջ նկատեցի շատ համախմբություն և համերաշխություն, թե ինչպես էին նրանք համախմբված: Նաև այս ստեղծագործությունը ցանկանում է ասել, որ կյանքում ինչ իրավիճակում հայտնվես միշտ անկախ ամեն ինչից պետք է շատ համախմբված և համերաշխ և ուրախ դիմավորես ամեն ինչին, որովհետև այս տղայի ծնողները շատ ուրախ տրամադրութամբ էին լցված, որ նույնիսկ սեղան էին պատրաստել, որպեսզի տղան գնա և ապահով տուն վերադառնա: Եվ նրանց մեջ ոչ մի կաթիլ լարվածություն չկար կամ եթե կար ուրեմն շատ քիչ չափաբաժնով: Ես օրինակ համաձայն եմ այս ստեղծագործության հետ, և ես շատ հավանեցի այս ստեղծագործությունը, ես բոլորիտ խորհուրդ կտամ, որ կարդաք այս ստեղծագործությունը, որովհետև հրաշալի ստեղծագործություն էր : Ինձ նաև շատ դուր եկավ ստեղծագործության ասելիքը կամ ինչու չէ նաև գաղափարը, իսկապես այս ստեղծագործությունը հրաշալի էր :

3. Բացատրի՛ր ստեղծագործության վերնագիրը, ո՞ր դեպքում են այդ արտահայտությունն օգտագործում, ի՞նչ են ուզում դրանով ասել։ —

Այս ստեղծագործության վերնագիրը մի ժողովրդական ասացվածք է,որ ուզում է ասել, որ ինչպես ուրախ ճանապարհեցին իրենց որդուն այդպես ուրախ էլ դիմավոր են և հանկարծ Աստված իրենց այս փոքրիկ ուրախությունը շատ չհամարի, նաև իրենց սրտի մեջ մի փոքր վախ կար, տղրադառնալու հետ կապվածայի անվտանգ վե