
07.11.2023

միջին դպրոց 7-9 դասարան


Լրացուցիչ առաջադրանք, պատասխանել հարցերին․
1)ABC եռանկյան AB կողմը հավասար է 17 սմ, AC կողմը կրկնակի մեծ է AB կողմից,իսկ BC կողմը 10սմ-ով փոքր է AC կողմից։ Գտեք ABC եռանկյան պարագիծը։
1.AC=AB+AB=34
2.BC=AC-AB=17
3.ABC=AB+BC+AC=68
2)Տրված է AO = OC, <1 = <2։ Ապացուցեք, որ AB = BC:
Նրանք հակադիր անկյուններ են
3․
Այստեղ բոլորը հավասարեն որովհետև նրանք հակադիր անկյուններ են
Բազմանդամների գումարը հավասար է մի բազմանդամի, որի անդամները բազմանդամների բոլոր անդամներն են:
Օրինակ՝ 2a2b+ab և b2+ac բազմանդամների գումարը հավասար է՝ 2a2b+ab+b2+ac:
Երկու բազմանդամների տարբերությունը հավասար է մի բազմանդամի, որի անդամներ են հանդիսանում նվազելիի բոլոր անդամները և հանելիի բոլոր անդամները՝ վերցված հակադիր նշաններով:
Բազմանդամների գումարը կամ տարբերությունը գտնելիս հարմար է օգտվել փակագծերի բացման հետևյալ կանոնից:
Եթե փակագծերի առջև դրված է պլյուս նշանը կամ նշան չկա, ապա փակագծերը կարելի է բաց թողնել` առանց փոխելու նրանց մեջ գտնվող գումարելիների նշանները:
Եթե փակագծերի առջև դրված է մինուս նշանը, ապա փակագծերը կարելի է բաց թողնել՝ փոխելով նրանց մեջ գտնվող բոլոր գումարելիների նշանները:
Այսպիսով, որպեսզի գումարենք կամ հանենք երկու բազմանդամ պետք է՝
1) բացել փակագծերը (օգտվելով կանոնից),
2) կատարել նման անդամների միացում:
Օրինակ 1.
Պարզեցնենք (5a 2 + 2x) + (7a 2 − 9x) արտահայտությունը:
(5a 2 + 2x)+ (7a 2 − 9x) = 5a 2 + 2x + 7a 2 − 9x = 12a 2 – 7x
Օրինակ 2.
Գտնենք 5a 2 + 2x և 7a 2 − 9x բազմանդամների տարբերությունը։
(5a 2 + 2x) – (7a 2 − 9x) = 5a 2 + 2x − 7a 2 + 9x = − 2a2 + 11x:
Առաջադրանքներ․
1)Գրեք բազմանդամի տեսքով․
a+3c և 5ab-2b-ի տարբերությունը:(a+3c)-(5ab-2b)=
4a+c-ի և 2ab+3b-ի ու 4m-n-ի գումարի գումարը:(4a+c)+(2ab+3b)+4m-n)
2)Պարզեցրեք արտահայտությունը․
7a+(2a+3b)=7a+2a+3b=9a+3b
(5x+7a)+4a=5x+7a+4a=11+5x
(3x-6y)-4x=3x-6y-4x=-x-6y
3m-(5n+2m)=3m-5n-2m=-5n+m
3)Ձևափոխեք կատարյալ տեսքի բազմանդամի․
5a-(a+1)=5a+(a+1)
2a-(7a+5)=2a+(7a-5)
a+(a+1)=a-(a+1)
a+b+(a-b)=a+b+(a-b)
4)Գտեք տրված բազմանդամների գումար հանդիսացող բազմանդամը․
3a և (2a+b)=3a+(2a+b)
(3-2a) և (-5a-7)=(3-2a)+(-5a-7)
Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)․
1)a+3c և 5ab-2b-ի գումարը: (a+3c) + (5ab-2b-ի)
4a+c-ի և 2ab+3b-ի ու 4m-n-ի գումարի տարբերությունը: 4a+c-ի և 2ab+3b-ի) + (4m-n-)
2)Պարզեցրեք արտահայտությունը․
9x+(2y-5x)=
(5x-7a)+5a=
(2a+5b)-7b=
6p-(5p-3a)=
Ռիչարդ Բախ․ բանաստեղծություններ
Կա հետաքրքիր զվարճանք. կկոցիր աչքերդ
և ստեղծված խավարում
Ասա ինքդ քեզ.
Ես հրաշագործ եմ և հիմա`
Բացելով աչքերս, կտեսնեմ իմ իսկ ստեղծած աշխարհը,
Որի այդպիսին լինելու համար ես, միայն ես եմ պատասխան տալու:
Իսկ հիմա դանդաղ բացիր աչքերդ,
Ինչպես բարձրացնում են թատերական վարագույրը:
Դե իհարկե, ահա նա`
Քո աշխարհը,
Հենց այնպիսին, ինչպիսին դու նրան ստեղծել ես:
Ինչպես նայես աշխարհին այնպիսինել աշխարհ կլինի քեզ համար
***
Եթե դու ցանկանում ես հանդիպել Նրան,
Ով ընդունակ է հարթելու
Յուրաքանչյուր իրավիճակ,
Որը քեզ համար տհաճ է,
Ով կարող է քեզ երջանկացնել`
Անկախ նրանից, թե ինչ են խոսում կամ մտածում ուրիշները,
Նայիր հայելուն
Եվ ասա կախարդական բառը.
— Ողջո´ւյն …
Այսինքն դու ես քո արարքների պատասխանատուն և պետք է ամեն հարցում հույսդ դնես ինքդ քեզ վրա։ Ինչ որ լինի քո կյանքում միայն դու ես այդ ամենի պատասխանատուն։
Բուքը, երգը, երեխան
Երեխան արդեն հասնում էր դպրոցին։ Վազքից արդեն անցել էր քելքի։ Վախենում էր գլուխը վեր առնի՝ դպրոցը տեսնի սպասվածից հեռու։ Նաև թիփին աչքերին էր խփում, և երեխան գնում էր՝ փալաս կեպին աչքերին քաշած։
Դպրոցին, փաստորեն, հասել էր, մնում էր հասնի շեմին։ Չորս պատերի ապահովության հեռանկարից արդեն տաքանում էր։ Կամ լավ թմրել էր։ Այդպես գլուխը կախ գնալու դեմ էր առնելու դռանը և իրեն հաճելի անակնկալ էր մատուցելու։
Երեխան այնքան էր ինքն իրեն ապավինել, այնքան էր մտել ինքն իր մեջ, որ մրմռացող ոտքերը այլևս իրենը չէին։ Նա արդեն ոտքերին օգնել չէր կարող և ճիշտը դրանց գոյությունը ուրանալն էր։ Եթե ոտքերը իրենը չեն, ուրեմն ցավն էլ իրենը չի, խորամանկում էր երեխան։
Ձեռքից եկածը արել էր. գուլպայի ծակ թաթը ձգել, ոտքի տակ էր դրել, ոտքին մեծ, պոռթած կոշիկների ներսը դարման ու քուրջ էր խցկել, ձեռքն ընկածով կապոտել էր, բայց կարծես բան արած չլիներ։ Սառած, անզգալի, պրոտեզի վրա քաշած կոշիկի նման, ուրիշի ոտքին եղածի նման անհաղորդակից կային ու տարօրինակ էլ էր, որ հետը գալիս էին։ Այսինքն, առաջն ընկած գնում էին։
Երեխան հասավ դռանը ու դուռը չբացած՝ ներսում էր… Դուռը դեմ ընկավ, ու երեխան ցրտից ոտքից գլուխ դաղվեց։ Ուրեմն, դեռ ներսում չէր։
— Հարութ քեռի,— կանչեց,— սառա, Հարութ քեռի։
Երեխային թվաց հեռվի՜ց, դանդաղ, միջանցքով գալիս են։ Գալիս—չեն հասնում։ Դռան դեմ անակնկալի եկած երեխան անպաշտպան էր։ Այդքան չզգալու տված ցուրտը, այդքան իրենից վանած, արհամարհած ու չարացած ցուրտը մեկեն, վրիժառու խփել էր երեխային։ Կամքը հաշվարկված էր որոշակի տարածության, որոշակի ժամանակի համար և հիմա իր գործը արել՝ վերացել էր։ Սառնամանիքի դեմ նոր խաղ սկսել չէր լինի, և կամազուրկ մարմինը ցրտի բերանը տված՝ երեխան տղամարդավարի մղկտում էր։ Ու ամեն պահ ներսում հայտնվելու հույս ուներ։
Դռան փեղկը հույսով ետ գնաց ու դխկոցով դեմ առավ նիգին։
— Էսքան շուտ ո՞ւր ես եկել, այ լակոտ։
Հանգը այնպես չէր, թե՝ այ որդի, բա դու մեղք չե՞ս, բա դու քուն ու դադար չունե՞ս… Ձայնը քնահարամ եղած հարբածի չարություն ուներ, բայց երեխան չարությունը բիձու փնթփնթոց հասկացավ։
Լավ մարդուն նեղություն տալու համար երեխան մեղավորություն զգաց և արդեն որպես ներս մտած՝ բացատրեց, արդարացավ.
— Հարութ քեռի,— ասաց,— վազելով եմ եկել՝ շուտ հասա։
— Իմ գործը չի, Ավագը կարգադրել է չթողնեմ։
Երեխան կարծեց լավ չարդարացավ։
— Ավագը չի իմանա, Հարութ քեռի, կմտնեմ նստարանի տակ։
— Գնա ձեր թախտի տակ մտի,— ասաց։
Երեխան կարծեց հոգու հետ խաղ են անում։ Կարծեց հետագա վայելքն են ձգելով քաղցրացնում։
— Ավագը իմ մոր քեռու տղեն է, Հարութ քեռի, բաց արա։
— Գնա, գնա,— ասաց,— մի անգամ էլ ետ վազի արի՝ ժամը կգա։
Երեխան առաջին պահ չհավատաց, բայց հեռացող ոտնաձայնը իրոք հեռանում էր։ Երեխայի խելքը մտավ, որ, ուրեմն, ճիշտը տուն գնալ—դառնալն է։ Եթե դուռը չեն բացում, ուրեմն ճիշտը դա է, ու իր լավն են ուզում։ Բայց բուքը, մութը, բքից սսկված, տեղները չմատնող շները… Երեխան դպրոցի մատույցներում ձեռքի փայտը վախի հետ շպրտել էր՝ ո՞նց գտներ։ Հետո, ախր, ո՞նց կարող էր տուն գնալ—դառնալը ավելի հարմար լինել։ Իսկ եթե հարմար չէ, դուռն ինչո՞ւ չբացեցին… Երեխայի միտքն էլ էր սառչում։ Իսկ ոտքերը ինքնաբերաբար դոփդոփում էին։ Երեխան արդեն պարում էր։ Բայց ուսը գցած շորի պայուսակը լնգլնգում էր և գրպանիկի թանաքամանը կարող էր շուռ գալ։ Երեխան ձախ ձեռքը հանեց թևատակից, շորի վրայից բռնեց թանաքամանը, բութ, սառչող մատով խցեց բերանը։ Հիմա կարող էր ապահով թռչկոտել։
Ձախ ձեռքն էլ ոտքերի հետ սառչում էր։ Ականջներին երեխան կամքի գերագույն լարումով ձեռք չէր տալիս. տրորեր՝ մղկտոցը սաստկանալու էր։ Միտքը ցրտից, ցավից շեղել էր պետք։ Մի բան անել պետք էր։ Հիշեց, որ գրպանում հացի կտոր կա, աջ ձեռքն էլ թևատակից հանեց, կոխեց գրպանը՝ լիքը ձյուն էր, ձյան տակ հացը քարացել էր։ Եվ երեխան սկսեց երգել.
Այսքան ուրախ կյանքը մեր ընկեր էսինչն է տվել,
Այսքան ուրախ կյանքը մեր ընկեր էսինչն է տվել…
— Սովից ցնդել ե՞ս, այ լակոտ։
Երեխան քարացավ։ Ամոթից մի երկվայրկյան նույնիսկ տաքացավ։ Իր երգելը երգեցողության դասատուն անգամ լսած չկար, իսկ սա Ավագն էր։ Երեխան կուչ եկավ ու սպասում էր, որ վզակոթին տան։ Միաժամանակ սպասում էր դուռը բացվելուն։ Լարումից երեխան մի քիչ էլ տաքացավ։
Հեղինակ՝ Վանո Սիրադեղյան
Իմ կարծիքով անարդար է երբ մարդուն անմեղ տեղը նեղացնում և վիրավորում են։ Փոխարենը պետք է մարդուն աջակցել, հասկանալ և օգնել։
The education system of Great Britain has been formed over the centuries and is currently based on high quality standards. In Great Britain, education is compulsory for citizens aged 5-16.
There are two sectors of education: public (free education) and private (paying educational institutions, private schools). In Great Britain, there are two educational systems that work in parallel without any obstacles. one in England, Wales and Northern Ireland, the second in Scotland. According to UNESCO and OECD, in 2012 the number of students in the country was 3.5 million, of which 427 thousand are citizens of other countries[1]. Moreover, around 27 thousand Englishmen study abroad. There is not a great variety of schools in the UK. Different sources, the Internet, magazines and newspapers use different criteria for classifying schools. The most common type is the boarding school, where students live at the school in addition to studying. The first boarding schools appeared in Britain in the early Middle Ages, mostly next to monasteries. In the 12th century, the Pope forced the reopening of all Benedictine monasteries and turned them into schools attached to Catholic monasteries.
The education system of Great Britain has been formed over the centuries and is currently based on high quality standards. In Great Britain, education is compulsory for citizens aged 5-16.
There are two sectors of education: public (free education) and private (paying educational institutions, private schools). In Great Britain, there are two educational systems that work in parallel without any obstacles. one in England, Wales and Northern Ireland, the second in Scotland. According to UNESCO and OECD, in 2012 the number of students in the country was 3.5 million, of which 427 thousand are citizens of other countries[1]. Moreover, around 27 thousand Englishmen study abroad. There is not a great variety of schools in the UK. Different sources, the Internet, magazines and newspapers use different criteria for classifying schools. The most common type is the boarding school, where students live at the school in addition to studying. The first boarding schools appeared in Britain in the early Middle Ages, mostly next to monasteries. In the 12th century, the Pope forced the reopening of all Benedictine monasteries and turned them into schools attached to Catholic monasteries.
Որոշե՛ք միանդամի կարգը.
ա) 15aab 3կարգ
բ) − 9d2 2կարգ
գ) 20xx y 2 4կարգ
2)Ներկայացրե՛ք աստիճանի տեսքով.
ա) a2 ⋅ a5=a7
բ) b2 ⋅ b2=b4
գ) 53 ⋅ 57=510
3)Տրված միանդամները բաժանե՛ք նման միանդամների խմբերի.
15xxy, −3 a2 z, 3yx, 5aza, 17xy, −2yxx, 0.5 x2 y, 4y x2
4)Արտահայտությունը գրե՛ք միանդամի տեսքով.
ա) 3ax + 5ax=8ax
բ) 25 x2 − 4xx=21x2
գ) 12a b2 − 5a b2=17ab2
5)Հաշվե՛ք արտահայտության արժեքը.
ա) a2, երբ a = −5, 3, 4
-52=25
32=9
42=16
բ) k3, երբ k = −1, 3, 5
12=1
32=9
52=25