Рубрика: գրականություն

Ծերունին և ծովը

Առաջին մաս 

Ծերունին իր նավակով, բոլորովին մենակ, ձուկ էր որսում Գոլֆսթրիմում։ Ութսունչորս օր էր, ինչ նա ծով էր դուրս գալիս ու ո՛չ մի ձուկ չէր բռնում։ Սկզբում՝ քառասուն օր, նրա հետ էր լինում մի տղա։ Բայց որովհետև ամեն օր վերադառնում էր առանց որսի, տղայի ծնողներն էլ ասացին նրան, որ ծերուկը հիմա արդեն անկասկած salao է, այսինքն՝ «ամենաձախորդ մարդը», և հրամայեցին ծով դուրս գալ մի ուրիշ նավակով, որը իսկապես երեք լավ ձուկ բերեց հենց առաջին շաբաթը։ Սրտի ցավով էր տղան տեսնում, թե ինչպես ծերունին ամեն օր ձեռնունայն է վերադառնում, և ափ էր գնում, որպեսզի օգնի նրան տուն տանելու պարանները կամ կեռաձողը, հարպունն ու կայմի շուրջը փաթաթված առագաստը։ Առագաստը ամբողջովին կարկատված էր պարկերի կտորտանքով և փաթաթված վիճակում թվում էր ջախջախված գնդի դրոշ։

Продолжить чтение «ծերունին և ծովը» →

Առաջադրանքներ՝

1. Գրի՛ր մգեցված բառերի բացատրությունը։ 

2. Ներկայացրո՛ւ ստեղծագործության ասելիքը, գաղափարը։ Այս ստեղծագործությունը ցանկանում է ասել, որ պետք է լինել միշտ ուրախ: Օրինակ այս ընտանիքը, որ ինչպես ճանապարհեցին այդ զինվորին, իր մայրը կամ իր ընտանիքի անդամները շատ ուրախ էին, և երբեք նրանք չեին տխրում: Այս ստեղծագործությունը ցանկանում է ասել բոլորիս, որ ինչ էլ որ լինի պետք չէ տխրել: Ես այս ստեղծագործության մեջ նկատեցի շատ համախմբություն և համերաշխություն, թե ինչպես էին նրանք համախմբված: Նաև այս ստեղծագործությունը ցանկանում է ասել, որ կյանքում ինչ իրավիճակում հայտնվես միշտ անկախ ամեն ինչից պետք է շատ համախմբված և համերաշխ և ուրախ դիմավորես ամեն ինչին, որովհետև այս տղայի ծնողները շատ ուրախ տրամադրութամբ էին լցված, որ նույնիսկ սեղան էին պատրաստել, որպեսզի տղան գնա և ապահով տուն վերադառնա: Եվ նրանց մեջ ոչ մի կաթիլ լարվածություն չկար կամ եթե կար ուրեմն շատ քիչ չափաբաժնով: Ես օրինակ համաձայն եմ այս ստեղծագործության հետ, և ես շատ հավանեցի այս ստեղծագործությունը, ես բոլորիտ խորհուրդ կտամ, որ կարդաք այս ստեղծագործությունը, որովհետև հրաշալի ստեղծագործություն էր : Ինձ նաև շատ դուր եկավ ստեղծագործության ասելիքը կամ ինչու չէ նաև գաղափարը, իսկապես այս ստեղծագործությունը հրաշալի էր :

3. Բացատրի՛ր ստեղծագործության վերնագիրը, ո՞ր դեպքում են այդ արտահայտությունն օգտագործում, ի՞նչ են ուզում դրանով ասել։ —

Այս ստեղծագործության վերնագիրը մի ժողովրդական ասացվածք է,որ ուզում է ասել, որ ինչպես ուրախ ճանապարհեցին իրենց որդուն այդպես ուրախ էլ դիմավոր են և հանկարծ Աստված իրենց այս փոքրիկ ուրախությունը շատ չհամարի, նաև իրենց սրտի մեջ մի փոքր վախ կար, տղրադառնալու հետ կապվածայի անվտանգ վե

1. Տեքստերի ածականներն ըստ անհրաժեշտության դարձրո՛ւ բաղդատական կամ գերադրական աստիճանի:

Ֆուտբոլում խաղարկվող մրցանակների մեջ պատվավորն անհատական «Ոսկե գնդակ», «Ոսկե կոշիկներ» և «Արծաթե կոշիկներ» մրցանակներն են: «Ոսկե գնդակի» տեր դառնում է այն ֆուտբոլիստը, որ մայրցամաքի լավ մարզիկն է ճանաչվում: «Ոսկե կոշիկներն» ու «Արծաթե կոշիկները» համապատասխան թիթեղներից կարված կոշիկներ են, որ հանձնվում են եվրոպական երկրների լավ ռմբարկուներին:
Գերմանացի ֆիզիկոս Կոենն ասում է, որ քսանմեկերորդ դարում կանայք լողի տարածությունը հեշտ են հաղթահարելու, քան մեր օրերում լավ լողորդ համարվող տղամարդիկ:
Դանիացի Վեստերգարդը պատրաստել է աշխարհի մեծ` երեսունչորս տեղանոց հեծանիվն ու փոքր մոտոցիկլը: Նա ասում է, որ ճիշտ է դրանք օգտագործել գովազդի համար:

Ֆուտբոլում խաղարկվող մրցանակների մեջ պատվավորն անհատական ամենաՈսկե գնդակ, ամենաՈսկե կոշիկներ և ամենաԱրծաթե կոշիկներ մրցանակներն են: ամենաՈսկե գնդակի տեր դառնում է այն ֆուտբոլիստը, որ մայրցամաքի լավ մարզիկն է ճանաչվում: ամենաՈսկե կոշիկներն ու ամենաԱրծաթե կոշիկները համապատասխան թիթեղներից կարված կոշիկներ են, որ հանձնվում են եվրոպական երկրների լավ ռմբարկուներին:
Գերմանացի ֆիզիկոս Կոենն ասում է, որ քսանմեկերորդ դարում կանայք լողի տարածությունը հեշտ են հաղթահարելու, քան մեր օրերում լավ լողորդ համարվող տղամարդիկ:
Դանիացի Վեստերգարդը պատրաստել է աշխարհի ամենամեծ` երեսունչորս տեղանոց հեծանիվն ու փոքր մոտոցիկլը: Նա ասում է, որ ճիշտ է դրանք օգտագործել գովազդի համար:

2. Պարզի´ր, թե տրված թվականներն ի՞նչ սկզբունքով են խմբավորվել:             

Ա. Տասնմեկ, քսաներեք, քառասունվեց, հիսունչորս, յոթանասունինը, իննսունինը, տասնմեկերորդ, վաթսունութերորդ, երեսունմեկական:

Բ. Հարյուր մեկ, հազար երեք հարյուր երեսուներկու, երկու հազար հինգ հարյուր հիսուներորդ, չորս հարյուր վաթսունական, երեք քառորդ, զրո ամբողջ հինգ տասնորդական:

Գ. Երկու-երկու, քսան-քսան, տասնութ-տասնութ, հարյուր-հարյուր:

Առաջադրանքներ 1. Գրի՛ր մգեցված բառեր բացատրությունը։ 

2.  Մեկնաբանի՛ր մտքերը․ 

Ա․ Նա քաջ գիտեր առաջին զարկի առավելությունը, բայց չէր կարող առանց ուղեղի մթանգնումի մարդու աչքերին նայել ու խփել եւ, որպես կանոն, առաջինը խփում էին իրեն։-նա հասկանում էր որ ճիշտ է առաջինը խփելը բայց իր ուղեղը իրեն հակառակներ ասում

Բ․ Բայց դա ի՞նչ կյանք էր։ Շուրջբոլորը այնքա՜ն ներդաշնակ ու կոպտությունից շեղող բան կար, տղայի միտքը հափշտակող այնքա՜ն գաղտնիք կար ծալ-ծալ բացվող աշխարհի վրա, եւ նա այնքան ցրված էր լինում, այնքան անպատրաստ, զգոնությունը կորցրած այնքան, որ այս անգամ էլ առաջինը խփում էին իրեն։-անկախ ամեն ինչից առաջինը իրեն էին հարվածում ոչ թե ինքներ հարվածում

Գ․ «Վերջ, ― ասաց տղան՝ հայելու առաջ դաստակը վիրակապով փաթաթելիս, ― խելոք ենք եղել, ծեծ ենք կերել, ծաղր ենք հանդուրժել ― անցած լինի։ Ձեր արածը ձեզ հալալ լինի ― այսօրվանից՝ վերջ։ Բանաստեղծություն-բան գրելը հետաձգվում է անորոշ ժամանակով»։և հիմա իր համբերության բաճակը սպառվեց և նա առաջինը խփեց

Դ․ Տղան անուշ մի թախիծով խղճում էր իրեն։ Կռվի մասին մտածում էր որպես եղած բանի, իրեն տեսնում էր ջարդված, բայց աղջկա աչքերի մեջ շիտակ նայելիս։

 Ինչպիսինն է հեղինակի պատմելու ոճը-գեղարվեստական

5. Ինչո՞ւ է վերնագրված ,,Սիրելու տարիք,,։ -որովհետև ինքը հանուն սիրո դեմ գնաց իր մտածմունքներինու փոխեց իր մտքերը

Աշխատանք դասարանում

ՇՇՈՒԿԻՆ ՈՒ ՇՐՇՅՈՒՆ

Աշնան մշուշում շշուկ ու շրշյուն,
— Բարդիներն են բաց պատուհանիս տակ,—
Դու ես, որ դարձյալ թախիծով հիշում,
Կանչում ես նորից կարոտով հստակ։

Անտես ու հուշիկ իմ շուրջը շրջում,
Եվ շշնջում ես, և անուշ շրշում,
Պայծառ տրտմությամբ ինձ ես անրջում
Ու գաղտնի սիրով սիրում ու հիշում։

Ամպերը ճերմակ երամով անցան
Թռչունների պես,— լուսեղե՜ն երազ,—
Դո՛ւ ես, որ դարձյալ ժպտացիր անձայն
Քո հեռու հեռվից, անհայտ ու անհաս։

Ջրերն են անվերջ միգում հեկեկում,
— Իմ սիրտն է լալիս կարոտով անհուն,—
Թվում է, որ դու տխրությամբ անքուն
Ինձ ես որոնում աղոտ աշխարհում։

Եվ ժպտում ես ինձ, ակնարկում քնքուշ
Ու գաղտնի սիրով սիրում ու հիշում,
Եվ շշնջում ես, և շրշում անուշ,
Անտես ու հուշիկ իմ շուրջը շրջում։

Հեղինակ՝ Տերյան

Առաջադրանքներ
1. Ի՞նչ զգացում է արտահայտում բանաստեղծությունը:
2. Ի՞նչ տրամադրություն է արտահայտում:-Բանաստեղծության մեջ ուրախ տրամադրություն է:
3. Դուրս բեր անհասկանալի բառերը բացատրի՛ր:- աղոտ-թույլ,ննվազ,դարձյալ-կրկին
4. Մեկնաբանի՛ր բանաստեղծությունը:-
5. Ընդգծի՛ր բաղաձայնների կուտակումներով /բաղաձայնույթ պարունակող/  տողերը:- Անտես ու հուշիկ իմ շուրջը շրջում,
Եվ շշնջում ես, և անուշ շրշում,

Պապի՛կ, էդ ի՞նչ ես փսփսում,- հարցրեց տղան՝ նկատելով, որ պապը քնելուց
առաջ ինքն իրեն ինչ-որ բան է շշնջում:

• Միտքը Սրտիս եմ տալիս, փոքրի՛կ,- պատասխանեց նա:
  Տղան զարմացավ.
• Ի՞նչ է դա նշանակում:
  Իմաստուն պապն ասաց նրան.
• Չեմ ուզում վիճել ինձ զայրացրած հարևանի հետ, չգիտեմ՝ ինչպես վարվել:
  Ահա և միտքը կդնեմ Սրտի մեջ և կքնեմ, իսկ առավոտյան Սիրտը կհուշի ինչ անել:
• Բա որտեղի՞ց Սիրտը գիտի, պապի՛կ:
• Սիրտն ամեն ինչ գիտի, ես ամբողջ կյանքում սովորում եմ նրանից: Քեզ էլ եմ
  խորհուրդ տալիս՝ երբ կփնտրես որևէ դժվար խնդրի պատասխան, երբ ինչ-որ բան
  քեզ համար հասկանալի չի լինի, քնելուց առաջ միտքը տուր Սրտին, իսկ
  առավոտյան պատասխանները պարզ կլինեն: Միայն թե դա արա հավատով:

---

Նստել էր ծերունին ճամփեզրին ու նայում էր ճանապարհին: Տեսնում է՝ գալիս է
մի մարդ, իսկ նրա ետևից՝ փոքրիկ մի տղա: Մարդը կանգ է առնում, տղային
պատվիրում ծերունուն իրենց ունեցածից հաց ու ջուր տալ:

• Ի՞նչ ես անում այստեղ, ծերո՛ւկ,- հարցնում է անցորդը:
• Սպասում եմ քեզ,- պատասխանում է ծերունին: Քեզ են, չէ՞, վստահել այս
  երեխայի դաստիարակությունը:
• Ճի՛շտ է,- զարմանում է մարդը:
• Ուրեմն վերցրու այս իմաստությունը.
  Եթե ուզում ես մեկի համար ծառ տնկել՝ տնկի՛ր պտղատու ծառ:
  Եթե ուզում ես մեկին ձի նվիրել՝ նվիրի՛ր լավագույն նժույգը:
  Իսկ, եթե քեզ վստահել են դաստիարակության գործ, ապա հավատա՛ երեխայի
  թռիչքին:
• Ինչպե՞ս ես կարող եմ դա անել, ծերո՛ւկ, եթե ինքս թռչել չգիտեմ,- զարմացավ
  մարդը:
• Այդ դեպքում տղային դաստիարակության մի՛ վերցրու,- ասաց ծերունին՝
  սևեռուն հայացքն ուղղելով երկինք:
  Անցան տարիներ:
  Ծերունին նստել էր նույն տեղում և նայում էր երկնքին:
  Տեսնում է՝ թռչում է տղան, իսկ ետևից՝ նրա ուսուցիչը:
  Իջնելով ծերունու մոտ՝ նրանք խոնարհվեցին:
• Ծերո՛ւկ, հիշո՞ւմ ես, դու ինձ պատվիրեցիր տղային թևեր տալ: Ես գտա
  ճանապարհը… Տեսնո՞ւմ ես՝ ինչպես են նրա թևերը աճել,- հպարտությամբ ասաց
  ուսուցիչը՝ քնքշորեն նայելով իր աշակերտի թևերին:
  Բայց ծերունին թեթևակի հպվեց ուսուցչի թևերին, շոյեց ու շշնջաց.
• Ինձ ամենաշատը ուրախացրին քո´ փետուրները…

---

Եթե մարդիկ չեն կարողանում թռչել, թող թռչել սովորեցնեն իրենց երեխաներին:
Այն էլ սովորեցնեն թռչել
Բարձր,
Արագ,
Հեռու,
Գեղեցիկ:
Կգա ժամանակը, երբ երեխաները կտարածեն իրենց թևերն ու կսավառնեն:
Թող մեծերը պարզապես հետևեն երեխաներին, որպեսզի վերջիններս չընկնեն:
Եվ այնժամ կպարզեն, որ իրենք ևս թռչում են:
Այս մեթոդը հարկավոր է կիրառել այն դեպքում, երբ մարդիկ ընդհուպ մոտեցել
են անդունդի եզրին և փրկվելու այլևս ելք չկա:
Այսինքն՝ սկսել անմիջապես:
Եվ հարկավոր է գիտակցությունից ջնջել միտքը, թե «Սովորել կարող են միայն
այն, ինչը սովորեցնում են»:
Դա սուտ է, և այն կործանարար է:
Դրա փոխարեն հարկավոր է ընդունել օրենք. «Սովորիր՝ սովորենք»:
Դա է Ճիշտը, և այն փրկություն է:
Միայն թե չմոռանաք այդ օրենքին հավելել հավատ, հույս, սեր, անկեղծություն,
գեղեցկություն և ստեղծագործական համբերություն:

Առաջադրանքներ:
1. Բառարանի օգնությամբ բացատրիր տրված բառերը՝ մաղադանոս, հնոտիք, փողրակ, պեննի, սենթ:

մաղադանոս-մաղադանոսը կանաչու տեսակը

հնոտիք-հնամաշ հագուստներ

փողրակ-խողովակ
2. Ի՞նչը մղեց Էլ Քոնդրաջին գողություն անել, արդարացնում եք այդ արարքը: Որովհետև իրեն իրոք պետքեր բայց ես չեմ արդարացնում այդ արարքը
3. Ազատ արձակվելուց հետո ինչու՞ էր իրեն այդքան նվաստացած զգում Էլը: Որովհետև իրեն նվաստացրեցին
4. Ինչու՞ էր Էլը ատում խանութի տիրոջը և աշխատողին:

որովհետև իրեն պատժել էին

5.  Ինչո՞ւ չցանկացավ աշխատել խանութում, քո վերաբերմունքը գրի՛ր Էլի՝ խանութում աշխատելու, մուրճը ստանալու և գումարը չվերցնելու վերաբերյալ։ որովհետև իրեն պատժել էին::
5. Բնութագրիր Էլի մորը:Նրա մայրը շատ բարի էր:

Կարդա՛ Վիլյամ Սարոյանի ,,Մաղադանոսի այգին,, պատմվածքը, 

Կանձրևե, տղա՛ս

Կանձրևե, տղա՛ս… Աշունը թաց է,
Թաց աչքերուն պես խեղճ խաբված սիրույն…:
Պատուհանն ու դուռը գնա գոցե
Եվ դեմըս եկուր նստիլ վեհագույն
Լռության մը մեջ…: Կանձրևե տղա՛ս…:
Կանձրևե՞ երբեմն հոգիիդ մեջ ալ,
Կմըսի՞ սիրտըդ, և կդողդըղա՞ս`
Խորհելով պայծառ արևին անցյալ,
Դռան մը ներքև գո՜ց ճակատագրին…:
Բայց կուլաս, տըղա’ս… Մութին մեջ հանկարծ
Ծանր արցունքներ աչքերդ կգլորին…:
Լա՛ց անմեղության արցունքը անդարձ,
Լա՛ց չգիտնալով, խեղճ, անգե՛տ տղաս,
Խե՜ղճ որսը կյանքին, ա՜հ, լա՛ց, որ մեծնաս…:

1. Բացատրի՛ր միտքը՝ Կանձրևե՞ երբեմն հոգիիդ մեջ ալ։Ուզում է ասել որ դու երբեմն տխուր կլինես

2. Ցույց տուր անձրևի և արտահայտված հոգեվիճակի կապը։ 

3. Ներկայացրո՛ւ բանաստեղծության ասելիք, միտքը։  այս տեքստը ուզում է մեզ ասել որ կյանքում կարող ել լինել ևլավ և վատ դեպքեր

Կարդա՛ Վիլյամ Սարոյանի ,,Հնաոճ սիրավեպ սիրային ոտանավորներով և այլևայլ բաներով,, պատմվածքը։