Рубрика: Հայոց լեզու

ԵՍ անցյալում շատ ու շատ դժվարություններ եմ ունեցել, և դրանք հաղթահարել։ Շատ ու շատ երազանքներ, և իմ երազանքները ուշ թե շուտ կատարվել են։ Իմ երազանքները, և իմ ապրած կյանքը շատ հետաքրքիր է անցել։

1. Տեքստից  հանի՛ր այն նախադասությունները, որոնք նկարագրում են նախորդ կամ հաջորդ նախադասության գործողության տեղը, ժամանակը, ձևը: Տրված և ստացված տեքստերը համեմատի՛ր:
   Արդեն մութն ընկնում էր ու գյուղ իջնելու ժամանակն էր: Մի ուլիկ հոտից հետ ընկավ: Գայլը հասավ նրան ու բռնեց: Գյուղն էլ շատ մոտ էր:
    Ուլիկն ասաց.
   — Գիտեմ, որ քո զոհն եմ, ու վերջը պիտի ուտես ինձ: Բայց  խնդրանք ունեմ՝ սրինգդ նվագի՛ր, պարեմ, հետո կե՛ր:
   Գայլը նվագեց: Նա շատ բարձր ու գայլավարի էր նվագում: Շները լսեցին ու ընկան նրա ետևից: Փախչելիս գայլը շուռ եկավ դեպի ուլիկը: Նա ասաց.
   -Տե՛ղն է ինձ, մսագործն ո՛ւր, երաժիշտն ուր:

Արդեն մութն ընկնում էր ու գյուղ իջնելու ժամանակն էր

Նա շատ բարձր ու գայլավարի էր նվագում

բարությունը աշխարհում ամենա լավ բաներից մեկն է եթե մարդ շատ բարի լինի կօգնի մարդկանց որպիսղի մարդիկ այդ դժվարությունից դուրս գան իսկ եթե մարդը եղավ չար ճիշտ հակառակը կվարվի այդ մարդու հետ պետք չե լինել չար պետպ է լինել բարի իմ կողմից ձեզ խորհուրդ միշտ եղեք բարի

Սխալ կազմած  պատճառական բայերն ուղի՛ր:

Քնեցնել, հաշտեցնել, լռացնել, ուտացնել-կերակրել, լսեցնել, ճերմակեցնել, կարմրացնել, վախացնել-վախեցնել, աշխատացնել, հնչեցնել, պարզեցնել, ցավեցնել, վստահացնել-վստահեցնել, ծառայացնել, ապրացնել:

2. Տրված բայերը պատճառակա՛ն դարձրու: Պատճառական դարձնող մասնիկն ընդգծի՛ր:

Օրինակ`

ա) զգալ- զգացնել

բ) մեծանալ – մեծացնել,(մեծացրի)

գ) հագնել- հագցնել (հագցրի)
ա) Խաղալ-խաղացնել, դողալ-դողացնել, եռալ-եռացնել, թվալ-թվացնել, հավատալ-հավատացնել:
բ) Փոքրանալ-փոքրեցնել, լավանալ-լավացնել, վատանալ-վատացնել, բարեկամանալ-բարեկամացնել, թշմանալ-թշնամացնել, մանրանալ-մանրացնել, հզորանալ-հզորացնել, բարձրանալ-բարձրացնել, քարանալ-քարացնել:
գ) Հասնել-հասցնել, թռչել-թռցնել, տեսնել-, փախչել, փակչել, կպչել-կապել:

Կետերը փոխարինի՛ր տրված բայերի ենթադրական եղանակի համապատասխան ձևերով:

 Եթե թույլ տան իրենց ուզածն անել, նրանք անտառն էլ կվերացնեին զորքի, ու բոլոր ծառերը շարք կգանգնեցն էի  (վերածել, կանգնեցնել)
 Հենց որ սահմանին մոտենաք, ձեզ հարց ու փորձ անեին ձեր անցյալի ու նպատակների մասին: (հարցուփորձ անել)
Թե որ գտնես այդ բույսի սերմերը, ջրի մեջ … ու … մինչև ծլեն: (դնել, թողնել)
Եթե կենդանիների կերի մեջ մեծ քնակությամբ արևքուրիկ լինի, կենդանին կթունավորվեր ու կհիվանդանար (թունավորվել, հիվանդանալ)

Եթե ժամանակին չմտածեն կենդանիների կերի մասին, ձմռանը շատ դժվար  կլինեին կեր հայթաթելը: (լինել)

2. Տրված նախադասությունները լրացրո՛ւ հարկադրական եղանակի համապատասխան  բայերով:

Վատ աշխատող շարժիչներն անպայման պիտի,  թե չէ թունավորում են օդը:
Մեր քաղաքում սաղարթավոր ծառեր …պիտի, որ աղմուկը կլանեն, օդը մաքրեն փոշուց ու վնասակար նյութերից:
Մարդիկ ..պիտի., որ կենդանի բնությունը պահպանելը իրենց ամենակարևոր գործն է:
Ամեն մեկը դիմացինի համար ..պիտի.. այն, ինչ կուզեր, որ իր համար անեն մարդիկ:
Բնության գեղեցկությունը պահպանելու համար հանքերի շահագործումը ..պիտի.:

Գլխիվայր են ծառերն աճում,
Եվ ջրվեժներն ալեփրփուր
Դեպի երկինք ենշառաչում։

Սարը սարից ամպ է խլում,
Ջուր է խմում ձորը ձորից,
Երկնքի մեջ արտ է ծլում,
Ու երկինք է բուսնում հողից…

Այս իմ հրաշք աշխարհն է, ուր
Շողքը տեր է, շվաքը՝ հյուր։

Գրի՛ր մգեցված բառերի բացատրությունը:ալլեփրփուր-սպիտակ ալիքներ

շառաչում-ջրի ձայն

շվաքը-

 Ինչպիսինն է Սահյանի աշխարհը: Մի փոքր տարորինակ էր

,,Իմ աշխարհը,, վերնագրով շարադրություն գրի՛ր: 

Տարվա եղանակներից ամենագեղեցիկ և ամենահիասքանչ եղանակն է գարունը։Գարուն ինչքան սեր, ինչքան կյանք, կա այս եղանակի մեջ։Ամեն ինչ կարծես թե նոր շունչ է ստանում, և բնությունը արթնանում է խոր քնից, ծառերը ծաղիկները սկսում են ծաղկել։ Գարուն հրաշալի մի եղանակ։ Գարնանը ուզում ես սիրել ու սիրվել բոլորի կողմից։ Նաև թռչյունները գլիս են տաք երկրներից։ Գարնանը ամեն մի մանրուք շատ գեղեցիկ և հմայիչ է, գարնանը դաշտերը կանաչում են։ Եվ գարունը հրաշքներով լի եղանակ է։ Գարնանը բոլոր կենդանիները դուրս են գալիս անտառ և բոլորը շատ ուրախ են լինում գարնանը։ Գարնանը արջերը վերջապես դունս են գալես իրենց որջերից։ Բոլորը շատ ուրախ են լինում, լավ տրամադրություն են ունենում, բոլորը գնում են դուրս և ուրախ տրամադրություն է տիրում բոլորի մոտ։ Գարունը բոլորի մոտ հրաշքներ է գործում, նոր երազանքներով լի է գարուն և բոլորիս երազանքները կատարվում են հենց գարնանը։ ես ուզում եմ, որ գարուն լինի բոլորիս սրտերում ու հոգիներում գարնան տրամադրություն տիրի բոլորիս մոտ։       

                                                          Գարուն

Ես չէի պատկերացնում, որ գարունը այսպես շուտ կգա, ես գարունը շատ եմ սիրում, որովհետև գարունը շատ գեղեցիկ և հմայիչ տարվա եղանակ է։Գարնանը ծառերը ծաղիկները ծաղկում են, ուրախություն է տիրում, գարնանը թռչունները վերադառնում են և վերանորոգում են իրենց բույները։Գարունը կարծես նոր շունչ լինի, կարծես բնությունը արթնանա խորը քնից և ամենուր լսվում է թռչունների ուրախ ծլվլոցը և օդը բուրում է թարմությամբ։

Տնային աշխատանք

Տրված նախադասությունները լրացրո՛ւ ըղձական եղանակի համապատասխան  բայերով:

Գոնե մի օր կարգին եղանակ լինի  որ կարողանանք մի քիչ նստել ծովափին ու ջրային հեծանիվ քշենք:
Գոնե մինչև ծովափ գնանք , դրանից հետո ինքներս կգնանք:
Երանի թե մի քիչ երկար չտևի ուղևորությունը:
Շատ եմ ուզում, որ մի անգամ դելֆին տեսն եմ , մի քանի օր էլ ընկերություն անեմ հետը:
Եթե քամին քշի ու փորձառու նվագները շարժի ծովին ունկնդրել, նրանք կասեն, թե նավի մոտով ինչպիս՞ ձկների վտառ է լողում:

Տեքստերում մի անգամ տեղադրի՛ր փակագծերի առաջին բանաձևերը, մյուս անգամ՝ երկրորդները: Գտի՛ր ստացված տեքստերի տարբերությունը:

Անվավոր չմուշկները Լոնդոնում (հայտնագործվեցին, ): Առաջին օգտագործողն էլ բելգիացի երաժիշտ Ժոզեֆ Մարլինը (եղավ, ): Նա դրանցով (եկավ, ) պարահանդես ու ամբողջ երեկո (սահեց,) չմուշկներով ու միաժամանակ ջութակ (նվագեց, ):

2. Փակագծերում  տրված ժամանակաձևերից տեքստին համապատասխանող ձևն ընտրի՛ր և գրի՛ր կետերի փոխարեն: 

ա) Աշխարհի մեծածավալ հին գրքերից մեկը հայերեն «Մշո ճառընտիր» գիրքն է, որ պատրաստեցին (պատրաստեցին, պատրաստել են, պատրաստել էին) արջառի ու երինջի կաշվից: Դա յոթանասունհինգ սանտիմետր լայնություն ուներ (ունի, ուներ) և մոտ երեսուներկու կիլոգրամ կշռում էր(կշռում է, կշռում էր, կշռել է): Հայ գյուղացինրը մեծ գումարով փրկագնեցին ձեռագիրը, երբ սելջուկները դա հաթշտակել են (հափշտակել են, հափշտակում էին, հափշտակել էին):

բ) Միայն դինոզավրերն ու մյուս նախապատմական կենդանիները կարող էին տեսնել հայտնի ամենահին երկնաքարի անկումը, որովհետև երեք հարյուր միլիոն տարի առաջ, երբ դա ընկավ(ընկավ, ընկել է, ընկնում էր, ընկել էր), միայն  նրանք թափառում էին( թափառել են, թափառել էին, թափառեցին, թափառում էին) ծառանման պտերների հսկա անտառներում: