Рубрика: Հայոց լեզու

09․05․2024

1. Ըստ տրված կաղապարների` կազմի՛ր բարդ նախադասություններ: Փորձի՛ր բացատրել՝ ստորակետը այս կառույցներում ինչ դեր  ունի:

…………………., այլապես…………….:
Ոչ թե  …………., այլ…………………….:
……………….., այլ ոչ թե………………:

Ոչ թե խաղալ այլ դաս սովորել,այլապես խելացի չեք լինի

2. Բարդ  նախադասությունների ընդգծված մասերը (երկրորդական նախադասությունները)  հանի՛ր:

Եգիպտոսի ամենամեծ հրաշալիքը, որն ապշեցնում էր մարդկանց դեռ հնադարումՔեոփսի բուրգն է:
 Մեքսիկայում տարածվում է ֆուտբոլի մի նոր տեսակորի ժամանակ դաշտ  են թողնում կատաղած ցլին:
Ամազոնի ավազանում մի հետաքրքիր ծառ է աճում, որից  տեղացիները կաթ են ստանում:
Նորվեգացի հայտնի ճանապարհորդ, հետազոտող ու գրող Թուր Հեյերդալը  նորից ուղևորվեց  Զատկի կղզի, որը Խաղաղ օվկիանոսի արևելյան մասում է:
 Այս անգամ նրան ճանապարհորդության են հանել քարե հսկայական քանդակներըոր կղզու ափերի մոտ են գտնվում և տասնվեց դար առաջ են ստեղծվելՔսան տոննանոց արձանները, որոնցից մի քանիսի բարձրությունն ութ մետրի է հասնում, կանգնած են ուղղահայաց դիրքով:
Հնագետներին մի քանի ամիս է պետք, որ առանց վնասելու մամուռից  ու տիղմից մաքրեն ծովի հատակից գտնված անտիկ սափորը:
Անապատներում,որտեղ կատաղի ու քմահաճ քամիներից տուժում են և՛ մարդիկև՛ կենդանիներըքամու էներգիան կարելի է օգտագործել տնտեսական նպատկներով: Մասնագետները պնդում ենոր ծովափնյա մի քանի քաղաք աստիճանաբար իջնում են ջրի տակ:

որն ապշեցնում էր մարդկանց դեռ հնադարում

որի ժամանակ դաշտ  են թողնում կատաղած ցլին:
որից  տեղացիները կաթ են ստանում:
որը Խաղաղ օվկիանոսի արևելյան մասում է:
որ կղզու ափերի մոտ են գտնվում և տասնվեց դար առաջ են ստեղծվել

արձանները, որոնցից մի քանիսի բարձրությունն ութ մետրի է հասնում

Рубрика: Հայոց լեզու

03.05.2024

Ընդգծված հարակատար դերբայները դարձրո՛ւ դիմավոր բայեր. Դիմավոր ձևերը ո՞ր դերբայով կազմվեցին:

Օրինակ`
Վաղուց հերքված վարկածը— վարկածը, որ վաղուց հերքվել էր:
Ցանքերի համար վտանգավոր դարձած արձրև, մառախուղով պատված լեռնագագաթներ, ճանապարհորդի նկարագրված ջրվեժը, դժվարին կացության մեջ ընկած մարդ, գիշերները մեր այգին այցելած չորքոտանին, անտառից սկիզբ առած վտակ:

Ցանքերի համար վտանգավոր դարձած արձրև։-Անձրև, որը ցանքերի համար վտանգավոր էր դարձել ցանքերի համար։

Մառախուղով պատված լեռնագագաթներ։-Լեռնագագաթներ, որ պատվել եր մառախուղով։

Ճանապարհորդի նկարագրված ջրվեժը։-Ջրվեժ, որ նկարագրել է ճանապարհորդը։

 Դժվարին կացության մեջ ընկած մարդ։-Մարդ ով, որ ընկել էր դժվարին կացության մեջ։

Գիշերները մեր այգին այցելած չորքոտանին։-Չորքոտանին ով, որ  գիշերը այցելել է մեր այգի։

 Անտառից սկիզբ առած վտակ։-Վտակ, որը սկիղբ էր առել անտառից։

2.Ընդգծված  ենթակայական դերբայները դարձրո՛ւ դիմավոր բայեր. դիմավոր ձևերը ո՞ր դերբայով կազմվեցին:

Օրինակ`

Հերքվող վարկած— վարկած, որ հերքվում էր:

Գիշերները մեր այգին այցելող չորքոտանի, անտառից սկիզբ առնող վտակ, դժվարին կացության մեջ գտնվող մարդ, ցանքերի համար վտանգավոր  դարձող անձրև։

Գիշերները մեր այգին այցելող չորքոտանի։-Ձորքոտանին ով, որ գիշերը այցելում էր մեր այգին։

 Անտառից սկիզբ առնող վտակ։-Վտակ, որը աննտառից սկիզբ Էր առննում։

Դժվարին կացության մեջ գտնվող մարդ։-Մարդ ով, որ գտնվում էր դժվարին կացության մեջ։

Ցանքերի համար վտանգավոր  դարձող անձրև։-Աննձրև, որ դառնում էր վտաննգավոր ցանքերի համար։

Աննկատար դերբայ-ում

3. Ընդգծված  անորոշ դերբայը դիմավոր բա՛յ դարձրու. ինչպիսի՞ դիմավոր ձևեր ստացվեցին:

Օրինակ`

Գնաց ծովում լողանալու- Գնաց , որ ծովում լողանա:

Կանգնեց անկյունում նրան` նորից տեսնելու նպատակով: Խնդրեց նամակը հասցնելու մասին: Մի քանի վարկյան շահելու համար վազեց: Սպասեց հոսանքների բերելուն: Մի քանի քայլ հեռանալով`  հանդիպեց: Հոսանքի ուղղությամբ ցած վազելով` տեսավ: Ջրի պակասելու մասին խոսեցին:

Рубрика: Հայոց լեզու

06․05․2024

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1. Տրված նախադասություններին երկրորդական նախադասություններ ավելացրու՝ դրանք տրվածներին կապելով  երբ, որ, թե, եթե, ինչպես, որովհետև, որպեսզի և այլ շաղկապներով ու շաղկապական բառերով:

Օրինակ`
Մինչև կրակելն աղվեսները փախան:- Մինչև  կրակելն աղվեսները փախան, որովհետև  անզգույշ շարժումից թփերը խշխշացին:
Խլեզները Մթնաձորում մարդուց չեն փախչում:Որովհետև նրանք վախկոտ չեն։
Վայրի անտառի պես էր անտառապահ Պանինը:
Արջը ոռնոցով մի ոստյուն էլ արեց:Որովհետև նա բարկացած էր
Մթնաձորում սկսվեց անհավասար մի կռիվ մարդու և գազանի միջև:Եթե մարդը չփախչեր կռիվը կշարունակվեր
Ջուրը բակի ջրհորից բերեք:-որպիսզի այն չփչանա։

Рубрика: Հայոց լեզու

06.05.2024

06.05.2024, երկուշաբթի

Աշխատանք դասարանում

1. Ա և Բ նախադասությունների տարբերությունները գտի´ր: Մնացած նախադասություններն ինքդ փոխի՛ր (կրավորակա´ն դարձրու):

Ա. Ծուխը մրոտել էր առաստաղն ու պատերը:-տրավորական
Բ. Առաստաղն ու պատերը մրոտվել էին ծխից:-ներգործական
Ա. Պատահաբար այդ կողմերով անցնող մի գյուղացի փրկել էր նրան:-տրավորական
Բ. Նա փրկվել էր պատահաբար այդ կողմերով անցնող մի գյուղացու կողմից:-ներգործական
Ա. Սպիները ծածկել էին նրա ամբողջ մարմինը:-տրավորական
Բ. Նրա ամբողջ մարմինը սպիներով էր ծածկվել:-ներգործական

Ա շարքի բառերը տրավորականն են իսկ բ շարպինը ներգործական

Անցած տարիները կնճռոտել էին կնոջ դեմքը:

Կնոջ դեմքը կնճռոտվել էին ացած տարիներից
Դահլիճը լավ կահավորել էին:

Լավ կահավորվել էր դահլիճը
Մեր ժողովուրդը մշակութային շատ արժեքներ է ստեղծել:

2. Տրված բայերը դարձրու կրավորական: Ինչի՞ օգնությամբ դարձրիր:

Օրինակ`

գտնել — գտնվել, նետել — նետվել:

Գրել-գրվել, գրավել-գրավվել, ծեծել-ծեծվել, թրջել-թրջվել, թխել-թխվել, տաշել-տաշվել, վրդովել-վրդոհվվել, կապելկապվել, սպանել-սպանվել, նկարել-նկարվել, կեղտոտել-կեղտոտվել:

3. Տրված նախադասությունները դարձրո՛ւ կրավորական:

Քամին երկնքով մեկ հալածում էր ամպերին: —
Ամպերը երկնքով մեկ հալածվում էին քամուց:-
Այս նկարը պատին պապս է ամրացրել:-այս նկարը ամրացվել էր պատին պապուց։
Այս գիրքը նաև ընկերս է կարդացել:-այս գիրքը կարդացվել է ընկերոջս կողմից։
Առավոտյան ցողը թրջել էր ոտքերը:-առավոտյան թրջվել էր ոտքերը ցողից։
Տերը շանը կապել էր ծառից:-շունը կապվել էր ծառից տիրոջ պատճառով։
Տարբեր մարդիկ տարբեր ձևով էին պատմում առավոտվա դեպքը:-
Սարքերը թեթև ցնցում գրանցեցին:
Ինստիտուտի աշխատակիցները մարդկանց զգուշացրին սպասվող փոթորկի մասին:
Անտառում այդ երեխային որսորդներն էին գտել:
Տղային միշտ նույն երազն էր կախարդում:
Վարպետի խնամքոտ ձեռքը տաշում ու իրար կողքի էր դնում քարերը:
Շինարարությունն ավարտին հասցրին:

Рубрика: Հայոց լեզու

03․05․2024

ԻՄ ԱՌՕՐՅԱ ԿՅԱՆՔԸ

Ես առավոտյան արթնանում եմ ժամը 8-ին,  հագնվում եմ, լվացվում եմ և գնում եմ դպրոց։ Դպրոցում նախաճաշում եմ, մենք դպրոցում ունենում ենք 6 ժամ ամեն օր, հետո մեր դասերը վերջանում են 2 անց 20,  և ես ավտոբուսով կամ ոտքով գնում եմ տուն։ Տանը ես ճաշում եմ և գնում եմ պարապմունքի։ Երբ պարապմունքս վերջանում է ,ես գնում եմ տուն և ընթրիք եմ անում։ Հետո ես նստում եմ  իմ սենյակում և կատարում եմ իմ տնայինները։ Երբ  վերջացնում եմ իմ տնային աշխատանքները, պառկում եմ, որպեսզի քնեմ։

Рубрика: Հայոց լեզու

Իմ ապրած կյանքը

Рубрика: Հայոց լեզու

25.04.20241

  1. Տեքստից  հանի՛ր այն նախադասություններըորոնք նկարագրում են նախորդ կամ հաջորդ նախադասության գործողության տեղըժամանակըձևըՏրված և ստացված տեքստերը համեմատի՛ր:
    Արդեն մութն ընկնում էր ու գյուղ իջնելու ժամանակն էր: Մի ուլիկ հոտից հետ ընկավ: Գայլը հասավ նրան ու բռնեց: Գյուղն էլ շատ մոտ էր:
     Ուլիկն ասաց.
    — Գիտեմ, որ քո զոհն եմ, ու վերջը պիտի ուտես ինձ: Բայց  խնդրանք ունեմ՝ սրինգդ նվագի՛ր, պարեմ, հետո կե՛ր:
    Գայլը նվագեց: Նա շատ բարձր ու գայլավարի էր նվագում: Շները լսեցին ու ընկան նրա ետևից: Փախչելիս գայլը շուռ եկավ դեպի ուլիկը: Նա ասաց.
    -Տե՛ղն է ինձ, մսագործն ո՛ւր, երաժիշտն ուր:

Արդեն մութն ընկնում էր ու գյուղ իջնելու ժամանակն էր


Նա շատ բարձր ու գայլավարի էր նվագում

Рубрика: Հայոց լեզու

բարությունը աշխարհում ամենա լավ բաներից մեկն է եթե մարդ շատ բարի լինի կօգնի մարդկանց որպիսղի մարդիկ այդ դժվարությունից դուրս գան իսկ եթե մարդը եղավ չար ճիշտ հակառակը կվարվի այդ մարդու հետ պետք չե լինել չար պետպ է լինել բարի իմ կողմից ձեզ խորհուրդ միշտ եղեք բարի

Рубрика: Հայոց լեզու

18.04.2024

Սխալ կազմած  պատճառական բայերն ուղի՛ր:

Քնեցնել, հաշտեցնել, լռացնել, ուտացնել-կերակրել, լսեցնել, ճերմակեցնել, կարմրացնել, վախացնել-վախեցնել, աշխատացնել, հնչեցնել, պարզեցնել, ցավեցնել, վստահացնել-վստահեցնել, ծառայացնել, ապրացնել:


2. Տրված բայերը պատճառակա՛ն դարձրու: Պատճառական դարձնող մասնիկն ընդգծի՛ր:

Օրինակ`

ա) զգալ- զգացնել

բ) մեծանալ – մեծացնել,(մեծացրի)

գ) հագնել- հագցնել (հագցրի)
ա) Խաղալ-խաղացնել, դողալ-դողացնել, եռալ-եռացնել, թվալ-թվացնել, հավատալ-հավատացնել:
բ) Փոքրանալ-փոքրեցնել, լավանալ-լավացնել, վատանալ-վատացնել, բարեկամանալ-բարեկամացնել, թշմանալ-թշնամացնել, մանրանալ-մանրացնել, հզորանալ-հզորացնել, բարձրանալ-բարձրացնել, քարանալ-քարացնել:
գ) Հասնել-հասցնել, թռչել-թռցնել, տեսնել-, փախչել, փակչել, կպչել-կապել:

Рубрика: Հայոց լեզու

«?

Կետերը փոխարինի՛ր տրված բայերի ենթադրական եղանակի համապատասխան ձևերով:

 Եթե թույլ տան իրենց ուզածն անել, նրանք անտառն էլ կվերացնեին զորքի, ու բոլոր ծառերը շարք կգանգնեցն էի  (վերածել, կանգնեցնել)
 Հենց որ սահմանին մոտենաք, ձեզ հարց ու փորձ անեին ձեր անցյալի ու նպատակների մասին: (հարցուփորձ անել)
Թե որ գտնես այդ բույսի սերմերը, ջրի մեջ … ու … մինչև ծլեն: (դնել, թողնել)
Եթե կենդանիների կերի մեջ մեծ քնակությամբ արևքուրիկ լինի, կենդանին կթունավորվեր ու կհիվանդանար (թունավորվել, հիվանդանալ)

Եթե ժամանակին չմտածեն կենդանիների կերի մասին, ձմռանը շատ դժվար  կլինեին կեր հայթաթելը: (լինել)

2. Տրված նախադասությունները լրացրո՛ւ հարկադրական եղանակի համապատասխան  բայերով:

Վատ աշխատող շարժիչներն անպայման պիտի,  թե չէ թունավորում են օդը:
Մեր քաղաքում սաղարթավոր ծառեր …պիտի, որ աղմուկը կլանեն, օդը մաքրեն փոշուց ու վնասակար նյութերից:
Մարդիկ ..պիտի., որ կենդանի բնությունը պահպանելը իրենց ամենակարևոր գործն է:
Ամեն մեկը դիմացինի համար ..պիտի.. այն, ինչ կուզեր, որ իր համար անեն մարդիկ:
Բնության գեղեցկությունը պահպանելու համար հանքերի շահագործումը ..պիտի.: