Рубрика: Հայոց լեզու

Վահան Տերյան
Աշնան տրտմություն

Կրկին իմ հոգում
Ւջավ մշուշոտ, արցունք անձրևող
Տրտում իրիկուն.
Իմ սրտում անցավ
Մահացող ծաղկանց բույրը ցավ բերող,
Համբույրը խոնավ.
Կրկին պաղ միգում
Ամպոտ երկինքը մեռած լույսերի
Թաղումն է սգում։
Հողմը սրարշավ
Հոգուս դալկացած ծաղիկ հույսերի
Թերթերը տարավ…
Անջատման ցավոտ
Ձայներ դողացին ու հեզ դալկացան
Հեռվում անծանոթ.
Կըրակներն անձայն
Լացող ամպերի միգում անսահման
Թոշնեցի՜ն, անցա՜ն.
Անձրևն անընդհատ
Մաղում է վհատ թաղումի կոծով,—
Տխուր, հուսահատ…
Իմ հոգու մեջ է՛ լ
Աշուն է իջել անամոք լացով,
Ւմ հոգու մեջ է՛լ…

Այստեղ, ինչ-որ չափ բնութագրում է աշնան երևույթները, ինչ-որ չափով էլ իր տրամադրությունը: Եթե ուշադիր լինեք, մի հատված կա, որտեղ այս բանաստեղծության հեղինակը ասում է, որ տխուր է, իր հոգին տխուր է: Կրկին իմ հոգում
Ւջավ մշուշոտ, արցունք անձրևող:

Այստեղ նա իր տխրությունն է բնութագրում:

1. Տրված բառերի գործիական հոլովի ձևերով կազմի՛ր նախադասություններ:

Հայր, ծաղիկներ, բոլոր, ոչ մեկ, հասնել, հեռանալ:

Նա հպարտանում էր իր հորով:

Անին շատէ սիրում նկարվել ծաղիկներով:

Նրանց խումբը ննկարվեց բոլորով:

Նա չի հպարտանում ոչ մեկով:

2. Տրված հարցական դերանունները չորս խմբի բաժանի՛ր ըստ նրա, թե ո՛ր խոսքի մասին են վերաբերում:

Ո՞վ, ի՞նչ,-գոյական ինչպիսի՞,- որպիսի՞,-ածական ո՞ր, քանի՞,-թվական ո՞րերորդ, ինչքա՞ն, որքա՞ն,-թվական որչա՞փ, որտե՞ղ, ո՞ւր, ե՞րբ-:

3.Փորձի՛ր բացատրել դերբայների նման խմբավորումը:

Ա. Անկատար`ընկնում (եմ), մեծանում (եմ): Վաղակատար` ընկել (եմ), մեծացել (եմ): Ապակատար` ընկնելու (եմ), մեծանալու (եմ): Ժխտական (չեմ) ընկնի, (չեմ) մեծանա:

Բ. Անորոշ` ընկնել, մեծանալ: Համակատար` ընկնելիս, մեծանալիս: Ենթակայական` ընկնող,մեծացող: Հարակատար` ընկած, մեծացած:

If you want to impress your friends, kids and family with random fun facts and weird and wonderful trivia, you’ve come to the right place. Below you can find 101 interesting facts that will change the way you see our world and much more.

So buckle up and get ready to entertain the kids, impress (or annoy) your co-workers, dazzle your dinner guests, and blow your own mind with our best collection of quirky and fun novelties.

With random facts about everything from animals, space, geography, science, health, biology and much more, welcome to our odyssey of weirdness.

Եթե ​​ցանկանում եք տպավորել ձեր ընկերներին, երեխաներին և ընտանիքին պատահական զվարճալի փաստերով և տարօրինակ ու հիանալի մանրուքներով, դուք ճիշտ տեղում եք եկել: Ստորև կարող եք գտնել 101 հետաքրքիր փաստ, որոնք կվերափոխեն այն, թե ինչպես եք տեսնում մեր աշխարհը և շատ ավելին:

Այսպիսով, կողպեք և պատրաստվեք զվարճացնելու երեխաներին, տպավորելու (կամ զայրացնելու) ձեր գործընկերներին, շլացնել ձեր ընթրիքի հյուրերին և ձեր սեփական միտքը փչել արտասովոր և զվարճալի նորույթների մեր լավագույն հավաքածուից:

Ամեն ինչի մասին պատահական փաստերով՝ սկսած կենդանիներից, տիեզերքից, աշխարհագրությունից, գիտությունից, առողջությունից, կենսաբանությունից և շատ ավելին, բարի գալուստ տարօրինակությունների մեր ոդիսական:

Աշխատանք դասարանում 

1. նախորդ վարժության մեջ տրված բառերից որը ի՞նչ հարցի է պատասխանում և փորձի՛ր բացատրել խոսքի մասերի նման խմբավորումը:

Ա. Գոյական, ածական, թվական, դերանուն, բայ, մակբայ:
Բ. Կապ, շաղկապ, ձայնարկություն, վերաբերական բառեր:0

Ա-խմբի բառերը ունեն գլքավոր դեր և օգտագործվում են նախադասության մեջ և նյութական խոսքի մաս են, իսկ Բ խմբինը ոչ:

2. Հարցական դերանունները փոխարինի՛ր այնպիսի բառերով, որոնք ընդգծված առարկաներին (ենթականերին) ինչ-որ հատկանիշ վերագրեն:

Պարզվեց, որ գաղտագողի մոտեցող մարդը (ինչպիսի՞ն) է:-արագաշարժ է
Քաղաքում պտտվող լուրերը (ինչպիսի՞ն) էին:-սուտ էին
Եվրասիա մայրցամաքը (ո՞րն) է:- շատ գեղեցիկ է
Խորհրդավոր այցելուները (քանի՞սն) են:-հինգն էին
Այդ մրցույթի մասնակիցները (քանի՞սն) են:-վեցն էին
Մեր դպրոցը շրջանում (ո՞րերորդն) է:-երկրորդն է
Մեր արձակուրդը (ի՞նչ է անում):-սկսվում է
Աշունը (ի՞նչ է արել) դաշտերը, այգիներն ու անտառները:

3. Բառակապակցություններ կազմի՛ր` Ա խմբի մակբայներն ավելացնելով Բ խմբի ածականներին ու բայերին:

Ա. Շատ, փոքր-ինչ, համարյա, հազիվ, ներքուստ:
Բ. Դեղին, հանգիստ, մեծ, հուզվել, հանգստանալ, լաց լինել:

Շատ մեծ,փոքր-ինչ հանգիստ,համարյա հուզվել,ներքուստ դեղին,հազիվ լաց լինել:

4. Կետերը փոխարինի՛ր տրված բառերով: Փորձի՛ր բացատրել, թե տարբեր խոսքի մասերի պատկանող այդ բառերն ինչո´վ են իրար նման:
Տանտերոջ, լրագրողներից, զրույցից, ես, բոլորից, խոսելուց, պատմելուց:
Մեր տիեզերական այցելուն կարծես թե արդեն ընտելացել էր. բայց դեռ… խուսափում էր:

1. Կետերը փոխարինի՛ր փակագծում տրված բաղադրիչներից կազմված համապատասխան բաղադրյալ բառերով:

Մեր հանրապետություն (հանուր, պետ, ություն) թռչնաշխարհ (թռչուն, աշխարհ) տարատեսակություն (տար, տեսակ, ություն) պայմանավորված է նրանով, որ այստեղ գալիս են իրանակն (Իրան, ական),մեջերկրական (մեջ, երկիր, ական) ծովի և կովկասյան (կովկաս, յան) թռչուններ: Դրանցից համընդհանուր (համ, ընդ, հանուր)չանաչում (ճանաչ, ում) ունեն մարդու հարևանություն (հարևան, ություն) ապրողները և նրանք, որոնց .կենսակերպ (կենս, կերպ) առնչվում է մարդու տնտեսական (տուն, տես, ական) գործունեության հետ:

Աշխատանք դասարանում 

1. Տրված բառերն արմատների միջոցով բացատրի՛ր:

ա) Սրահար-սրից խփված, կայծակնահար-կայծակից խփված, սիրահարվել-ինչ որ մեկին սիրել, խոտհարք (գրաբար հարկանել նշանակում է 1. խփել, 2. ծեծել, 3. կտրել, կոտրել):
 բ) Կենսասեր-կյանք սիրող, կենսախինդ-կյանքից ուրախ, կենսաբան-կյանք ուսումնասիրող, կենսագրություն-կյանքի գրություն, կենսաաձև-կյանքի ձև, կենսատու-կյանք տվող, կենսահորդ-կյանք հորդող (կյանք բառի գրաբ. ձևերից մեկն է` կեանք — կեանս — կենս):

2. Բաղադրյալ այնպիսի բառեր կազմի՛ր, որոնց սկզբում լինեն տրված բառերի վերջին բաղադրիչները: Ի՞նչ է փոխվում:

Դեղնակտուց-կտցահարել, կենսախինդխնդառատ, կենսագիր-գրությունն, քինախնդիր, ակնդետ:

3. Այնպիսի բաղադրյալ բառեր կազմի՛ր, որոնց վերջում լինեն տրված բառերի առաջին բաղադրիչները: Ի՞նչ է փոխվում:

Բուսական, կատվազգի, սուզանավ, սիրառատ-հայրենասեր, շինություն-ամրաշինություն:

4. Տրված բառերով բաղադրյալ բառեր կազմիր:

Լվաց, եղել, առ, տուր, կաց:

The wind sings, cries again,
He struggles hopelessly and endlessly. —
There is so much darkness in this dark night
There is so much grumbling and complaining now.

The wind is beating at my door.
Under my walls rides endlessly,
The lalka softly sings the melody,
Howling in the deserted streets.

Runs away with a distant flight, heedless,
He suddenly becomes insane with a scream,
Threatens and calls you
The poor, powerless and weak man is riding…

And filled with unspeakable pain
That song of desperation.
In the dark night my heart is wounded,
The cry of my hopelessly destroyed house…

The wind sings, cries again,
He struggles hopelessly and endlessly. —
There is so much darkness in this dark night
There is so much grumbling and complaining now…

Երգում է քամին, լալիս է նորից, 
Անհույս ու անվերջ մղկտում է նա. — 
Այս մութ գիշերում այնքան կա թախիծ, 
Այնքան տրտունջ ու գանգատ կա հիմա։

Իմ դուռն է ծեծում քամին խոլական, 
Իմ պատերի տակ հեծում է անվերջ, 
Մեղմիվ երգում է մեղեդին լալկան, 
Ոռնում ամայի փողոցների մեջ։

Փախչում է հեռուն թռիչքով անտես, 
Դառնում է անկարծ ճիչով խելագար, 
Ահաբեկում է և կանչում է քեզ, 
Հեծկլտում է խե՜ղճ, անզո՜ր ու տկա՜ր…

Եվ անպատմելի ցավով է լցված 
Այդ երգը անանց հուսահատության.— 
Մթին գիշերում իմ սիրտը խոցված, 
Լացը հուսաբեկ ավերված իմ տան…

Երգում է քամին, լալիս է նորից,
Անհույս ու անվերջ մղկտում է նա. —
Այս մութ գիշերում այնքան կա թախիծ, 
Այնքան տրտունջ ու գանգատ կա հիմա…

Վահան Տերյան Գիշեր 

1. Տրված բարդ բառերի առաջին բաղադրիչները փոխելով` ստացի՛ր նոր բաղադրյալ բառեր:

Արագավազ (կենգուրու), կակղամորթ, մարտունակ, արճճապատ, մեծասքանչ, հողածին, փառամոլ, ատոմակայան:

2. Տրված բարդ բառերի վերջին արմատները փոխելով` ստացի՛ր նոր բարդ բառեր:

Հեռախոս, հանրաճանաչ, ձյունագունդ, երկրափոշի, կենսագրություն, հնահռոմեական, մտամիտ, բարենպաստ, ակնակայան, լուսակիր:

3. Փորձի՛ր այս բառերի կազմությունն ու նշանակությունը բացատրել:

ա) Այգեբաց, այգաբաց:
բ) Հայելի, հայացք, ծովահայաց: (գրաբ. հայել — նայել)
գ) Ակնթարթ, ակնդետ, ակնոց:
դ) Քինախնդիր, վրեժխնդիր, մանրախնդիր (գրաբ. խնդրել —