Рубрика: պատմություն 9

պատմություն

Տիգրան Հայրապետյան-Բացահայտիր՝ ո՞վ է Տիգրան Հայրապետյանը:

  • Բնութագրիր այն ժամանակահատվածը , երբ է ապրել, գործել է  հայ քաղաքագետ, լրագրող, միջազգայնագետ-վերլուծաբան Տիգրան Հայրապետյանը:
  • Քո կարծիքով, ինչու՞ է «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրում գործող գրադարանը կրում է Տիգրան Հայրապետյանի անունը:

Կենսագրական
Տիգրան Արտյուշայի Հայրապետյանը հայ քաղաքագետ, լրագրող, միջազգայնագետ-վերլուծաբան է։ Ծնվել է 1964 թվականի մարտի 18-ին Երևանում։ 1970-1980 թթ. սովորել է թիվ 71 դպրոցում: Աշխատել սկսել է 16 տարեկանից։
1983-1991 թթ. եղել է ԵՊՀ արևելագիտության ֆակուլտետի արաբագիտության բաժի ուսանող: Համալսարանը ավարտել է 1991 թվականին: 1989-90-ական թթ. անցել է մասնագիտական վերապատրաստում է Թունիսի Հաբիբի Բուրգիբայի անվան ինստիտուտում: 1991-92 թթ. եղել է «Հայ համակարգիչ» կենտրոնի «Հայաստան-Միջին Արևելք» ամսագրի գլխավոր խմբագիր: 1991 թ.` ՀՀ Ազգային անվտանգության խորհրդի անկախ փորձագետ: 1992-94 թթ. եղել է «Ազգ» օրաթերթի քաղաքական մեկնաբան, 1992-93 թթ. «Քաղաքական և միջազգային հետազոտությունների կենտրոնի» համահիմնադիր և տնօրեն: 1993-95 թթ. «Ռազմավարական և ազգային հետազոտությունների կենտրոնի» համահիմնադիր և հետազոտությունների գծով փոխտնօրեն, 1998-99 թթ. «Նոր Ուղի» քաղաքական-վերլուծական շաբաթաթերթի գլխավոր խմբագիր:
Տիգրանը առաջին օրվանից ակտիվ մասնակցել է Արցախյան շարժմանը և եղել է երիտասարդական շարժման կազմակերպիչ-ղեկավարներից:
1991 թվականից Տիգրան Հայրապետյանի հրապարակախոսական հոդվածները և վերլուծաբանական նյութերը կանոնավորապես տպագրվում էին Հայաստանի և Եվրոպայի մամուլում։ Մոտ 400 հրապարակումների հեղինակ է:
1999 թվականի մարտի 9-ին Տիգրան Հայրապետյանը մահացել է ավտովթարի պատճառով (ողբերգական զուգադիպությամբ՝ իր մայրիկի ծննդյան օրը)։ 1999 թվականի մայիսի 9-ին Երևանի Քանաքեռ-Զեյութուն վարչական շրջանի առաջին ատյանի դատարանը Տիգրան Հայրապետյանին վրաերթի ենթարկած (որի արդյունքում ստացած վնասվածքներից նա մահացել է հիվանդանոցում) Անդրանիկ Մաշակարյանին մեղավոր է ճանաչել և դատապարտել 4 տարվա ազատազրկման ընդհանուր ռեժիմի գաղութում։
Նրա կարևոր աշխատություններն են. «Անապատի հազար տարի»,«Երրորդ աշխարհամարտի մատույցներում» երկհատոր ուսումնասիրությունը:
«Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի կարևոր կրթական-կառուցվածքային բաղկացուցիչ է «Տիգրան Հայրապետյան»-ի անունը կրող գրադարանը:

Рубрика: պատմություն 9

նռնենիներ

Նռնենիներ

Նախաբան

Հայկական բնությունը հագեցած է խորհրդանիշներով։ Յուրաքանչյուր ծառ, ծաղիկ կամ քար իր մեջ պահում է դարերի պատմություն և իմաստ։ Այդ խորհրդանիշների մեջ առանձնահատուկ տեղ ունի նռնենին՝ իր խորհրդավոր գեղեցկությամբ և խորարմատ իմաստով։ Նռնենին միայն մի ծառ չէ․ այն մեր հողին և ժողովրդին միացնող կենդանի կապ է, որը միաժամանակ խորհրդանշում է կյանք, բեղմնավորություն, արյուն, սեր և հույս։ Հայկական այգիներում, գյուղերի բակերում ու նույնիսկ քաղաքային պատշգամբներում աճող նռնենիները կարծես մեր ինքնության մի մասն են։ Դրանք մեզ հիշեցնում են, թե որտեղից ենք եկել և ինչ արժե պահել մեր արմատների մեջ։

Հիմնական մաս

Երբ առաջին անգամ հիշում եմ նռնենու մասին, աչքիս առջև է գալիս տատիկիս այգին՝ արևից ոսկեգույն դարձած հողը, վառ կանաչ տերևների տակ թաքնված կարմիր նռները։ Ամռան վերջում դրանք դառնում էին մեր մանկության տոնական պտուղները։ Երբ պատռում էինք նռան կեղևը, ներսից բացվում էր ամբողջ մի աշխարհ՝ լույսով լցված, քաղցր ու թթու հատիկներով։ Այդ պահերին թվում էր, թե նռան յուրաքանչյուր հատիկ մի հիշողություն է՝ մեր ընտանիքի, մեր հողի, մեր արյան։

Բայց նռնենին միայն հուշ չէ։ Այն խորհրդանշում է նաև կյանքի հակասությունները՝ գեղեցկությունը և ցավը, կորուստը և վերածնունդը։ Նրա փշերը հիշեցնում են, որ ամեն գեղեցիկ բան ունի իր դժվարությունները, իսկ նրա հյութեղ պտուղները՝ որ յուրաքանչյուր փորձությունից հետո գալիս է պտղաբերությունը։ Նռնենին կարծես խոսում է մեր ժողովրդի բնավորության մասին․ բազում ցավերից հետո մենք էլ ենք կարողանում ծաղկել, պտուղ տալ, պահպանել մեր գույնը և մեր համը՝ ինչպես նուռը։

Նռան խորհրդանիշը խորը տեղ ունի նաև հայ մշակույթում։ Այն տեսնում ենք նկարներում, զարդանախշերում, հին քարե խաչքարերի վրա։ Նռան հատիկները հաճախ համեմատվել են մարդկային միասնության հետ․ որքան էլ հատիկները շատ են, դրանք բոլորն էլ մեկ պտղի մեջ են։ Այդպես էլ մենք՝ հայերս, կարող ենք լինել տարբեր, բայց միավորված՝ նույն արմատի, նույն հողի, նույն պատմության մեջ։

Վերջաբան

Նռնենին ինձ համար ոչ միայն բնության գեղեցկություն է, այլ նաև կյանքի փիլիսոփայություն։ Այն սովորեցնում է գնահատել արմատները, աշխատասիրությունը, տոկունությունը և միասնությունը։ Երբ նայում եմ նռնենուն աշնանը, նրա ծանր պտուղներով ճյուղերին, զգում եմ, որ դա մեր ժողովրդի պատկերն է՝ փորձություններից կոփված, բայց դեռ կենսատու և հույսով լի։
Նռնենին հիշեցնում է՝ ինչ էլ որ լինի, եթե մարդը պահի իր արմատները, նա միշտ նորից կծաղկի։

Рубрика: պատմություն 9

էսսե

Էսսե

Առաջին համաշխարհային պատերազմը և Հայոց ցեղասպանությունը

20-րդ դարի սկզբին աշխարհը կանգնած էր կործանարար քաղաքական, ռազմական և գաղափարական փոփոխությունների առջև։ Այդ իրադարձությունների ամենածանր հետևանքներից երկուսն էին Առաջին համաշխարհային պատերազմը (1914–1918 թթ.) և Հայոց ցեղասպանությունը (1915–1923 թթ.), որոնք չնայած առանձին երևույթներ էին, սակայն սերտորեն կապված էին միմյանց հետ։ Երկուսն էլ պայմանավորված էին կայսրությունների փլուզմամբ, ազգային հարցերի սրմամբ և իշխանական խաղացողների քաղաքական ընտրություններով։ Այս էսսեի նպատակը երկու այս իրադարձությունների փոխկապակցվածության բացահայտումն է։

Читать далее «էսսե»