Рубрика: Uncategorized

Գրել է մանկավարժական–մեթոդական բազմաթիվ աշխատություններ։

1869 թվականին «Արարատ» ամսագրի առաջին համարներում հրապարակել է «խորհրդածություն դաստիարակության վերաբերյալ» հոդվածաշար։

Ձախից աջ՝ Գևորգ Բաշինջաղյան, Կոմիտաս, Ղազարոս Աղայան, Հովհաննես Թումանյան,ըգտհըյյյ Ավետիք Իսահակյան, (ներքևում) Վրթանես Փափազյան, Արշակ Չոպանյան

Աղայանը մասնավորապես զբաղվել է տարրական ուսուցման հարցերով և մշակել մայրենի լեզվի ուսուցման ու գրագիտության մեթոդիկա։ Հենց այդ սկզբունքներով են կազմված նրա «Արևիկ» այբբենարանը, տարրական դպրոցի չորս տարիների «Ուսումն մայրենի լեզվի» («Մայրենի լեզու» Ա, Բ, Գ, Դ) դասագրքերը, իսկ «Ուսումն մայրենի լեզվի, պատկերավոր, այբբենարան և առաջին ընթերցարան»–ը 1875–1916 թվականների միջոցում լույս է տեսել 33 անգամ, գրեթե վերահրատարակվելով ամեն տարի։ Դրանցում ներկայացված են բանաստեղծություններ, պատմվածքներ, առակներ, հեքիաթներ և այլն։

Աղայանը հարստացրել է մեր թարգմանական գրականությունը ռուս և արևմտաեվրոպական դասական գրողներից կատարած թարգմանություններով ու փոխադրություններով։ Նա թարգմանել է Իվան Կռիլովի, Ֆրիդրիխ Շիլլերի, Հայնրիխ Հայնեի, Լև Տոլստոյի, Ուիլյամ Շեքսպիրի գործերը։

Ղազարոս Աղայանը նաև Թիֆլիսում Հովհաննես Թումանյանի կողմից ստեղծված Վերնատուն գրական խմբակի մշտական անդամներից էր։ Վերնատան մշտական անդամները շաբաթը մեկ-երկու անգամ հավաքվում էին Հովհաննես Թումանյանի տանը՝ իրար տեսնելու, զրույց անելու։ Այս հանդիպումների ընթացքում մեծ գրողները ընթերցում ու քննարկում էին համաշխարհային գրականության դասական և նոր հեղինակների գործերը, ինչպես նաև իրենց գործերն էին ներկայացնում ընդհանուր քննադատման։

ԱՄԻՍՆԵՐ ԵՎ ՉՈՐՍ ԵՂԱՆԱԿ

Մարտը տալիս է ձնծաղիկ,
Ապրիլը՝ կապույտ մանուշակ,
Մայիսին բացվում է վարդը,
Սոխակը երգում անուշակ։
Հունիսը մեզ խոտ է տալիս,
Իսկ հուլիսը առատ ցորեն,
Օգոստոսը տանձ ու խնձոր
Եվ ուրիշ շատ հասուն մրգեր։

Սեպտեմբերը մեզ տալիս է
Խաղողի բոլոր տեսակը.
Հոկտեմբերը՝ կարմիր գինի,
Նոյեմբերը՝ բողկն ու տակը։

Դեկտեմբերին ձյուն է գալիս,
Հունվարին ծածկվում սար ու ձոր,
Փետրվարին սկսվում է
Փոփոխակի ցուրտ ու տաք օր։

Ահա այսպես բոլոր տարին
Թավալվում է չորս շրջանում,
Այս պատճառով չորս ժամանակ,
Չորս եղանակ է մեզ բերում։

1016. Դիրքային գրառումով գրե՛ք տասնորդական կոտորակը.

1)37,2

2)81,3

3)0,13

4)0,3

5)45,67

6)93,2

1017. Տասնորդական կոտորակը գրե՛ք սովորական կոտորակի տես քով.

ա) 3,87,387/100 

գ) 137,56, 13756/100

 ե) 1,001,  1001/1000

է) 3,5978,35978/10000

 բ) 16,99, 1699/100

դ) 0,003, 3/100

1019. Տասնորդական կոտորակի դիրքային գրառման մեջ ստորա կե­ տից հետո կա չորս թվանշան։ Որքա՞ն է այդ կոտորակի հայտա­ րարում եղած զրոների քանակը։ 4 զրո

1021․ Գրելով տասնորդական կոտորակը դիրքային գրառումով՝ գտե՛ք նրա ամբողջ մասը.

9,1

0,02

32,14

567,7

1024․ Ի՞նչ թվանշան է գրված 364, 50791 կոտորակի`

 ա) հարյուրյակների կարգում,+

բ) տասնորդականների կարգում,

գ) տասհազարերորդականների կարգում,

 դ) տասնյակների կարգում։  

1025․ Կարդացե՛ք կոտորակը.

ա) 0,385 ,0/1000

գ) 894,1503 ,8941503/10000

ե) –0,00301 ,-301/100000

Ի՞նչ է բնութագրում ջերմաստիճանը։ջերմաստիճանը բնութագրում է ջերմություն։
Ե՞րբ են մարմինները ջերմային հավասարակշռության վիճակում։երբ որ համապատասխան ջերմաստիճան ունեն։
Ջերմաչափների ի՞նչ տեսակներ գիտեք։սնդիկավոր,հեղուկային,ելեկտրական և օպտիկական։
Ի՞նչպես պետք է օգտվել բժշկական ջերմաչափից։ բժշկական ջերմաչափը առաջին հերթին պետք է թաքահարել։

Ի՞նչ ջերմային երևույթներ գիտեք: հալում,պնդացում  խտացում եռռում գոլոշիացում։

1. Ո՞ր երևույթներն են կոչվում հալում և պնդացում:երբոր մի նյութ պինդ վիճակից վերածվում է հեղուկ վիճակի և հակառակը։
2. Ո՞ր մեծությունն է կոչվում եռման ջերմաստիճան :եռման ջերմաստիճանը 100c։
3. Ո՞ր եչրույթներն են կոչվում գոլորշացում և խտացում: երբ որ ջուրը եռում է առաջանում է գոլոշի ։
4. Ի՞նպես է առաջանում կայծակը:Ի՞նչ է որոտը:կայծակը առաջանում էն երբ որ երկու ամպեր դիպչում են միմիանց։
5. Ի՞նչ է շանթարգելը, և ինպե՞ս է այն շինությունները պաշտպանում կայծակի հարվածից: շանթարգելը երկաթի կտոր է։
6. Կայծակի ժամանակ ինչպե՞ս պետք է վարվեք,եթե հայտվել եք բաց տարածքում: պետք շուտ հեռանալ։
7. Ո՞ր մարմին է կոչվում հաստատուն մագնիս:երբ որ մագնիսները իրար են կպչում։
8. Մագնիսի ո՞ր մասերն են անվանում բևեռներ:մագնիսի ատոմները։
9. Ի՞նչ է կողմնացույցը, և ինչո՞վ է պայմանավորված նրա աշխատանքը:կողմնացույցը ցույց է տալիս չանապարհը։
10. ցՁեզ հայտնի ո՞ր բնագավառներում են օգտագործվում մագնիսները:մագնիսները օգտագործվում են երկաթի վրա

https://davtyanschool.wordpress.com/2023/03/15/15-03-2023/

https://davtyanschool.wordpress.com/2023/03/13/13%e2%80%a403%e2%80%a42023/

1.Հոլովի՛ր աթոռ, բառը։

Ուղղական (ո՞վ, ի՞նչ)աթոռ

Սեռական (ո՞ւմ, ինչի՞)աթոռի

Տրական (ո՞ւմ, ինչի՞ն)աթոռին

Բացառական (ումի՞ց, ինչի՞ց)աթոռից

Գործիական (ումո՞վ, ինչո՞վ)աթոռով

Ներգոյական (ո՞ւմ մեջ, ինչո՞ւմ, ինչի՞ մեջ)աթոռռի մեջ

2. Առանձնացրո՛ւ անձնանիշ և իրանիշ  գոյականները:
Գունդ-իր, գնդապետ-անձ, գնդացիր-իր, Եգիպտոս-իր, եգիպտացի-անձ, եգիպտացորեն-իր, թիզ-իր, թզուկ-անձ, ձիակառք-իր, կառապան-իր, վաճառատուն-իր, վաճառական-անձ, ուղեվարձ-իր, ուղևոր-անձ, վերելք-իր, վիրաբույժ-անձ, հնդկացի-անձ, հնդկացորեն-իր, հայ-անձ, Հայաստա-իր, դերբայ-իր, դերասան-անձ, հացաբույս-իր, հացթուխ-իր, խոհարար-անձ, խոհանոց-իր, լրագիր-իր, լրտես-անձ, հետախույզ-իր, հետևանք-իր:

3. Առանձնացրո՛ւ թանձրացական և վերացական գոյականները:
Երամ- թանձրացական, հույս- վերացական, կասկած- վերացական, պատիվ- վերացական, վերարկու- թանձրացական, ճաշակ- վերացական, ճաշ- թանձրացական, կարոտ- թանձրացական, ծխախոտճ- վերացական, գութ- վերացական, նախանձ- վերացական, երաժիշտ- թանձրացական, բնավորություն- վերացական, քար- թանձրացական, արձագանք- թանձրացական, ծառ- թանձրացական, հուշ- վերացական, հուշարձան- վերացական, վախ- թանձրացական, նկար- թանձրացական, բողոք- վերացական, դասագիրք- թանձրացական:

Երկուշաբթի

Այս շաբաթը սկսում ենք հոլովները վերհիշելով։

Գոյականների կրած փոփոխությունները հոլովների միջոցով կոչվում է հոլովում։

1.Հոլովի՛ր գիրք, բառը։

Ուղղական (ո՞վ, ի՞նչ)գիրք

Սեռական (ո՞ւմ, ինչի՞)գրքի

Տրական (ո՞ւմ, ինչի՞ն)գրքին

Բացառական (ումի՞ց, ինչի՞ց)գրքից

Գործիական (ումո՞վ, ինչո՞վ)գրքով

Ներգոյական (ո՞ւմ մեջ, ինչո՞ւմ, ինչի՞ մեջ)գրքում

2․Տրված խմբերի գոյականները հոգնակի դարձրո՛ւ և բացատրի՛ր օրինաչափությունը:

Ա. Ուժ, տարր, ծով-եր, նաև, կույտ, բերդ-եր, շենք-եր:

Բ. Ճանապարհ-ներ, գաղտնիք, հրաշք, մեքենա-ներ, շրջան-ներ, շինություն-եր, նավահանգիստ:

Գ. Գառ-ներ, դռ-ներ, մատ-ներ, մկ-ներ, թոռ-ներ, լեռ-ներ, բեռ-ներ:

Դ. Աստղ-ներ, արկղ-ներ, վագր-եր, անգղ, սանր-ներ:

Ե. Ծովածոց, սուզանավ-ներ, դաշտավայր-եր, շնագայլ-եր, հեռագիր-ներ, լրագիր-ներ:

Զ. Քարտաշ, գրագիր-ներ, լեռնագործ-ներ, բեռնակիր-ներ:
Է. Մարդ-իկ, կին-տիկնայք:

3․Փակագծում տրված բառերը հոգնակի դարձրու՛ և համապատասխան ձևով գրի՛ր կետերի փոխարեն:

Մրցող դաստանավերը (լաստանավ) մաքուր էին ու զարդարված գույնզգույն լաթերով:

հարթավայրերեը (հարթավայր) գարնան հորդացումների ժամանակ գետերը կարող են հակառակ ուղղությամբ հոսել:
օդութաբանները (օդերևութաբան) զգուշացնում են քաղաքին սպառնացող նոր ցիկլոնի մասին:
Գետում ջրի մակարդակը բարձրացել էր սառցադաշտերի (սառցադաշտ) պատճառով:

4․Բառակապակցությունն անվանել մեկ բառով:

Օր․՝ յոթ գլխով- յոթգլխանի,․․․

ստրուկի մտքով-ստրկամիտ, լի և առատ-շատ, կյանքի հյութ-, ցավից լլկված, մոլոր մտքով-մոլորամիտ, սուր ընթացող-սուրընթաց, խելքը կորցրած-անխելք, նոր հայտնված-նօրահայտ, մենակ ապրող-միայնակ, խիստ բարքով, երկար ապրող, նոր եկած-նորեկ, աչքին հաճելի:

Ո՞րն է PTUVGFRS ուղղանկյունանիստի կողը:

Ընտրիր ճիշտ տարբերակ(ներ)ը:

• VT
• SG+
• GT
• GP+
• SF
• TS
•  
• Ուղղանկյունանիստի հիմքի մակերեսը 8/13 սմ² է, իսկ բարձրությունը 1/8 սմ:
• Գտիր ուղղանկյունանիստի ծավալը:
•  
• Պատասխան 14/634 սմ³

Հետևյալ ուղղանկյունանիստում DN=1/9 սմ, իսկ ABCD ուղղանկյան մակերեսը 2 սմ² է:

Որոշիր ուղղանկյունանիստի ծավալը:

Ուղղանկյունանիստի ծավալը  3/8

Նշիր վերևի ուղղանկյունանիստի ծավալի հաշվման ճիշտ բանաձևը:

Ընտրիր ճիշտ պատասխանը:

• V=SABLK⋅KL
• V=SABCD⋅KN
• V=SABCD⋅ND
• V=SKLMN⋅BD+
• Որոշիր խորանարդի ծավալը, եթե նրա կողը 1011 սմ է:
•  
• Խորանարդի ծավալը  10/110

DBLN ուղղանկյունը բաժանում է ABCDKLMN ուղղանկյունանիստը երկու հավասար մասերի: Դրանցից յուրաքանչյուրի ծավալը 1/31 սմ³ է:

Գտիր ABCDKLMN ուղղանկյունանիստի ծավալը:

Պատասխան՝ V=3/31

Ուղղանկյունանիստն ունի հետևյալ չափումները՝ 25 սմ, 26 սմ, 35 սմ:

Հաշվիր ուղղանկյունանիստի ծավալը:

Տեղադրիր բնական թիվ:

Ուղղանկյունանիստի ծավալը 25x26x31=20150

Ուղղանկյունանիստի հիմքի մակերեսը հավասար է 1/31 սմ², իսկ կողերից մեկի երկարությունը 7 սմ է:

1. Կարելի՞ է պնդել, որ ուղղանկյունանիստի ծավալը հավասար է 7/31 սմ³:

• ոչ
• այո

2. Հնարավո՞ր է արդյոք, որ ուղղանկյունանիստի ծավալը հավասար լինի 7/31 սմ³:

• ոչ
• այո

Ուղղանկյունանիստի ծավալը 8/11 սմ³ է, իսկ հիմքի մակերեսը՝ 8 սմ²:

Որոշիր ուղղանկյունանիստի ND կողի երկարությունը:

Պատասխան՝ 8/11:8=1/11

Ուղղանկյունանիստի ծավալը 57 սմ³ է, իսկ ND կողի երկարությունը՝ 17 սմ է:

Որոշիր ուղղանկյունանիստի NKLM նիստի մակերեսը:

Պատասխան՝57×17=1069