Рубрика: Uncategorized

Հանս Քրիստիան Անդերսեն՝ « Ծեր կաղնու վերջին երազը»

Անտառում՝ զառիվայրին, ծովափին մոտ, կանգնած էր մի ծեր կաղնի: Նա ընդամենը երեք հարյուր վաթսունհինգ տարեկան էր: Ծառերի այդ տարիքը հավասար է մարդկային կյանքի օրերին: Մենք արթնանում ենք առավոտյան, քնում՝ գիշերը ու երազ տեսնում: Ծառերի մոտ այլ է. նա ստիպված է արթուն մնալ տարվա երեք եղանակներին եւ քնել միայն ձմեռնամուտին: Ձմեռը նրա հանգստի ժամանակն է: Իր գիշերը՝ երկա՜ր գարունից, ամառվանից ու աշունից հետո: Ամառային տաք օրերին, փոքրիկ Էֆեմերաները (այդպես են կոչվում մեկ օր ապրող թիթեռները) պտտվում էին կաղնու շուրջը, վայելում կյանքն ու երկար պարելուց հետո հանգստանում կաղնու լայն տերեւների վրա:

Продолжить чтение «21.12.2022» →

15.12.2022

14.12.2022

12.12.2022

11.12.2022

08.12.2022

07.12.2022

05.12.2022

02.12.2022

01.12.2022

30.11.2022

28.11.2022

27.11.2022

24.11.2022

23.11.2022

21.11.2022

20.11.2022

17.11.2022

16.11.2022

16.11.2022

16.11.2022

04.11.2022

ԴԻԱԳՐԱՄԱ

20.10.2022

19.10.2022

17.10.2022

16.10.2022

13.10.2022

08.10.2022

05.10.2022

ՏՆԱՅԻՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔ

649, 670, 677, 678, 679, 681, 683:

649․Աստղանիշի փոխարեն դրե՛ք + կամ – նշանը այնպես, որ ստացվի հավասարություն.

 ա) – 5  · (4 + 3) =  -5 · 4  -5 · 3, 

գ) 11 · (–6 + 5) =  -11 · 6  -11 · 5, 

բ) 8 · (–7 – 1) =  -8 · 7  -8 · 1,  

դ) –2 · (10 – 2) =  +2 · 10  +2 · 2:

670․ Հայտնի են 1 թվի հետևյալ հատկությունները.

ա) բնական թիվը 1-ի բաժանելիս ստացվում է նույն թիվը,այո

 բ) բնական թիվը ինքն իրեն բաժանելիս ստացվում է 1։ Ճի՞շտ են արդյոք այդ հատկությունները բացասական ամբողջ թվերի դեպքում։ոչ

677․ Տրված են երկու կոտորակներ՝  

3141/7777 և  31413141/77777777

678․Նրանցից որն է ամենամեծը։հավասար են

Տրված են –5, –11, +18, –9, +6 թվերը։ Գտե՛ք՝

ա) այդ թվերի գումարին հակադիր թիվը, 5 11 18 9 6

բ) այդ թվերին հակադիր թվերի գումարը։10 22 26 18 12

679․ Որո՞նք են այն չորս հաջորդական ամբողջ թվերը, որոնցից ամենամեծը հավասար է՝

 ա) –11-ի,-14 -13 -12 -11

գ) +2-ի,+4 +3 +2

բ) 0-ի,-4 -3 -2 -1 0

դ) –1-ի։-5 -4 -3 -2 -1

681․ Հայտնի են երկու քառակուսիների մակե- րես ները (տե՛ս նկ. 72)։ Գտե՛ք ներկված եռանկյան մակերեսը։64×16=1044

684. Ավտոբուսի արագությունը մեքենայի արագության 5/7-ն է։ Ինչքա՞ն է մեքենայի արագությունը, եթե ավտոբուսի արագությունը նրանից փոքր է 30 կմ/ժ-ով։

Տրված բառերից նոր բառեր կազմի՛ր —ոց (-նոց, —անոց) ածանցով:

ա) Ծաղիկանոց, հյուրանոց, ավազականոց, մեղվանոց:

բ) Գոգնոց, ձեռնոց, մատնոց:

զ) Կապոց, խարտոց, սփռոց:

դ) Դրամանոց, կիլոգրամանոց, մետրանոց:

2․ Առաջին շարքի յուրաքանչյուր բառ հնարավոր բոլոր ձևերով բաղադրի՛ր (բադադրալ բառեր կազմիր) երկրորդ շարքի ածանցների հետ:

Ա. Հյուսիս, լեզու, հայր, դրախտ, տոն, նկարիչ, մեղ(ք), հարս(ն), օտար, բազում։

Բ. Ույթ, ածո, ական, ային, անի, (ա)բար, ոտի, (ա)վոր, (ա)ցու, ություն:

Հյուսիսայն հյուսիսական հյուսիսավոր

Լեզվաբար լեզվանի լեզվական

Հայրաբար հայրություն  հայրական

դրախտային

տոնական տոնային

մեղքաբար

հարսնացու

օտարոթյուն

3․ Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:

Մարդատար գնացքը կարո՞ղ է քսանմեկ րոպեում կտրել անցնել Ամերիկայի Միացիալ Նահանգները՝ Խաղաղ օվկիանոսից մինչև Ատլանտյան: Դա նույնիսկ ինքնաթիռով հնարավոր չէ: Բայց ամերիկյան մի համալսարանի գիտնականեր պնդում են, որ այդ իրագործելի է: Մի ագգային գիտաժողովում նրանք ստորերկրյա նոր փոխադրամիջոցի նախագիծ են ներկայացրել:

4․ Ընտրի՛ր փակագծում գրված տարբերակներից մեկը։անկաշկանդ

Անկաշկանդ   (ինքնագլուխ, անկաշկանդ, ազատ, անկախ) ոճի ըմբշամարտին հատուկ է հնարքների (հնարների, հնարքների, գյուտերի) ազատությունը: Ասենք՝ թույլատրվում է իրավունք է տրվում բռնկվել (իրավունք է տրվում, արտոնվում է) բռնել մրցակցի ոտքը, ոտք թեքել, շրջել (շրջել, թավալել, գլորել, գցել): դասական (ընտիր, դասական, օրինակելի) ոճի մարզիկը ոտքով հնարքների (գյուտերի, հնարքների, հնարների) դիմելու իշխանություն (իշխանություն, իրավասության, իրավունք) չունի: Երբ նորից կյանք մտան (ծնվեցին, կյանք մտան) օլիմպիական խաղերը (մրցումները, խաղերը), դրանց ծրագրում տեղ գրավեց (տեղ գրավեց, տեղավորվեց, տեղ գտավ, արտահայտվեց) դասական ըմբշամարտը:Սկզբում քաշային ճյուղավորումներ (անջատումներ, ճյուղավորումներ, բաժանումներ) չկային:

5․Տրված բառազույգերի բաղադրիչները տեղափոխելով՝ ստացի՛ր նոր բարդ բառեր: Տրված և ստացված բառերն արմատների միջոցով բացատրի՛ր:

Օրինակ՝

ամփոփաթերթ, ծաղկագիր — ամփոփագիր, ծաղկաթերթ:

Ծովասուն, ձեռնամարտ:-ծովամարտ ձեռնասուն

Բևեռախույզ, երկրամերձ:-բեվեռամերզ երկրա խույզ

Ձկնակեր, մարդավաճառ:-ձկնավաճառռ մարդակեր

6․ Հնչյունափոխված արմատները գտի՛ր, գրի՛ր դրանց անհնչյունափոխ ձևերը և նշի՛ր, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել:

Պատկերազարդ, բազկաթոռ, ոսկեվառ, մաքսանենգ, կաղնեփայտ, գրկել, լեռնաշղթա, պատուհան, ամառնամուտ, մարդամոտ, ժամացույց, հողագունդ,

1. Ընդգծված բառակապակցությունները փոխարինի՛ր ածանցավոր բառերով:

Պոչ ունեցող մի կենդանի էր գալիս:պոչավոր

Չգիտեի, որ այդքան զորություն ունեցողհսկա ես:զորավոր

Այդտեղ որսորդները երկու ոտք ունեցող զարմանալի կենդանի են տեսել:Երկոտ

Երկրորդ անգամ հայտնվողը նույն ձին չէր, սրա պոչը մի քիչ երկար էր, գույնն էլ՝ մի քիչ դեղին:դեղնավուն երկարապոչ

Իբրև հայր՝ խրատում էր ու համոզում, որ ներող լինի:հայրաբար

Որպես մտերիմ՝ հորդորում էր, որ մի օր էլ տանը մնա:մտերմաբար

Եղբոր նման օգնում է ու հետևում, որ վատ բան չանես:եղբայրաբար

Թշնամու նման եք խոսում:թշմանաբար

Հարցը իր (յուր) ձևով լուծեց ու գնաց:

2. Ընդգծված բաղադրյալ բառերը փոխարինի՛ր բառակապակցություններով:

Անսահման հզորություն ու անսանձ գոռոզություն ուներ Թեմուրը: Սահման չունեցող

Միջնադարի ոչ մի քաղաք չէր կարող համեմատվել նրա նոր մայրաքաղաքի հետ: Միջին  դարի 

Ճարտարապետի ձին մի օր կորել էր այդ քաղաքի ամենամեծ պարտեզում և մեկամսյա որոնումներից հետո հազիվ գտնվել: Շատ մեծ մեկ ամսվա

Թեմուրն իր մայրաքաղաքի՝ Սամարղանդի շրջակայքի գյուղերն անվանել էր Բաղդադ, Կահիրե, Դամասկոս, որ աշխարհի մեծագույնքաղաքները որպես աննշան գյուղեր տեսներ: Շուրջ բոլոր ամենամեծ  տարածքով փոքր

638 ա,բ,գ,դ, 639 ա,բ,գ,դ,ե,զ, 640, 641 ,643 , 645, 647, 651։

638. Ամբողջ թվերի զույգի համար ստուգե՛ք բազմապատկման տեղա- փոխական օրենքի ճշտությունը.

ա) +7 x (–4),=-28                -4, x (+7)=28

գ) –2 x (+8),= -16                 +8 x (-2)=16

բ) –5 x (–11),=+ 55               -11 x (-5)=55  

դ) +12 x (–12),=-144              -12 x (+12)=144

639. Ամբողջ թվերի եռյակի համար ստուգե՛ք բազմապատկման զուգորդական օրենքի ճշտությունը.

ա) (+9)x (–2),x (+3),=-54

դ) (+5),x (–8),x (–5),=200

բ) (–5),x (+4),x (+7),=-140

ե) (+2), x(+15),x (–6),=-180

գ) (–6),x (–10), x(+8),=+480

զ) (–16),x (–3),x (–9),=-432

640. Ստուգե՛ք, որ ամբողջ թվերի հետևյալ եռյակների համար ճիշտ է բազմապատկման բաշխական օրենքը գումարման նկատմամբ.

ա) (–5),x (–6),x (–11),=-330

գ) (+2),x (–10),x (+7), =-140

ե) (+8),x (0),x (–17),=0

բ) 0,x (–8,) x(+12),=0

զ) (–6)x, (–1),x (–19)։=114

641. Որոշե՛ք արտադրյալի նշանը և կատարե՛ք բազմապատկումը. 

ա) (–2) · (+3) · (–7),=-42

գ) (–5) · (–4) · (+3 ) · (–2),=-120

 բ) (–1) · (–1) · (–1 ), =-1

դ) (+7) · (–3) · (+4) · (–5):=+420

643. Եթե բացասական արտադրիչների քանակը զույգ թիվ է, կարո՞ղ է արդյոք արտադրյալը բացասական թիվ լինել: ոչ կարևոր չէ

645․Եթե բացասական արտադրիչների քանակը կենտ թիվ է, կարո՞ղ է արդյոք արտադրյալը դրական թիվ լինել: ոչ կարևոր չէ

647․ Հաշվե՛ք արտահայտության արժեքը.

ա) (–1 ) · (+1 ) · (–1 ) · (+1 ) · (–1 ),=-1

գ) (+4 ) · (–5 ) · (+8 ) · (–2 ) · (–4 ),=-960

 բ) (–5 ) · (–20 ) · (+3 ) · (–7 ) · (+2 ),=-4200

դ) ( –7 ) · (–1 ) · (+3 ) · (–5 ) · (–9 )։=-1147

1․Առանց հաշվելու պարզիր, թե ո՞ր արտահայտություններն են իրար հավասար:

• 59⋅(−25)
• (−59)⋅(−25)+
• (−25)⋅59

2․Արտահայտությունը արտագրիր առանց փակագծերի:

−(−27)=+27

3․Պարզիր, թե ո՞ր արտահայտությունների արժեքներն են իրար հավասար:

• 39⋅60+
• (−60)⋅(−39)
• −39⋅60

4․Արտագրիր հետևյալ արտահայտությունը առանց փակագծերի:

Պատուհանում առանց բաց թողնված տեղերի գրիր թվերը և «⋅», «+» կամ «−» նշանները:

Բազմապատկման նշանի փոխարեն օգտագործիր  «∗» նշանը:

(−15)⋅(−49)+(−79)=-814

5․Ձևափոխիր 91⋅(−10)⋅(−42) արտահայտությունը:

Ընտրիր ճիշտ տարբերակ(ներ)ը:

• 42⋅91⋅10+
• (−91)⋅(−10)⋅(−42)
• 10⋅91⋅(−42)
• (−42)⋅91⋅(−10)

6․8−8⋅23 արտահայտությունը ներկայացրու արտադրյալի տեսքով:

Պատասխան՝ 8−8⋅23=8⋅(1−23)

7. Կիրառելով բազմապատկման բաշխական օրենքը` 5−5⋅18 արտահայտությունը ներկայացրու արտադրյալի տեսքով:

Պատասխան՝ 5−5⋅18=5⋅(1−18)

8. Կիրառելով բազմապատկման տեղափոխական օրենքը՝ ձևափոխիր արտահայտությունը:

Մեծությունները գրիր առանց բաց տեղերի, բազմապատկման նշանի փոխարեն օգտագործիր «∗» նշանը:

−43⋅d=-43

9. 1−583 արտահայտությունը ներկայացրու արտադրյալի տեսքով:

Պատասխան՝ 11−583=15⋅(1−53)

10. Կիրառելով բազմապատկման բաշխական օրենքը` հաշվիր այս արտահայտության արժեքը՝ 7⋅(−3)+(−3) Պատասխան՝42

613, 614, 616, 618,620,622,626:

613․Ամբողջ թվերի զույգի համար ստուգե՛ք գումարման տեղափո- խական օրենքի ճշտությունը.

ա) –9, –1,=+8                               -1+-9=+8

գ) +8, –10,= -2                             -10 + +8=-2         

 ե) –13, +14,=-1                               +14,-13=-1

 է) +8, 0,=8                                          0,+8=8

բ) –3, +7,=-4                                       +7,-3=-4

դ) –21, +12,= +10                                +12,-21=+10

զ) 0, –7,=7                                             -7,0=7     

ը) +1, –4։=-3                              -4,+1=-3

614. Ամբողջ թվերի եռյակի համար ստուգե՛ք գումարման զուգորդական օրենքի ճշտությունը. ա) –7, +2, +10,=+5  

գ) –10, –6, –3,=-1  

ե) –20, 0, +19, =-1

բ) 0, +4, –11,=-7  

դ) –16, +8, –14, =-6

զ) +15, +20, –25։=-20

616. Գրի՛ առեք արտահայտությունը և հաշվե՛ք նրա արժեքը. 

ա) –3 և –4 թվերի գումարին գումարել 11-ին հակադիր թիվը,-18

գ) 8 և –5 թվերի գումարին հակադիր թվին գումարել –17 թիվը-20

բ) –7-ին հակադիր թվին գումարել 8 և –18 թվերի գումարը,-3 

618. (–27) + (–13) գումարին գումարե՛ք առաջին գումարելիին հակադիր թիվը։+14

620. Հանումը փոխարինե՛ք հանելիին հակադիր թվի գումարումով և հաշ վե՛ք՝ առանձին գումարելով դրական գումարելիները, առան- ձին՝ բացասականները.

 ա) 55 – 6 + 7 – 4 – 19,=69

գ) –81 + 96 – 34 + 52 – 17,=280

բ) –72 + 8 – 11 + 18 – 25,=134

622. Տրված են 15, –16, 15 թվերը։ Ճի՞շտ է արդյոք, որ ցանկացած երկու հարևան թվերի գումարը բացասական թիվ է, իսկ բոլոր երեք թվերի գումարը` դրական։այո

626․ Հաշվե՛ք.

ա) 2 · | –11 + 4 | – | +5 – 8 |,=27 

բ) 10 · | –2 + 1 | + 6 · | – 4 – 9 |, =+60

գ) | 3 – 4 – 1 | · | 2 + 7 – 12 |,=-7

1.Նշիր սխալ պնդումը:

• Երկու բացասական թվերի քանորդը բացասական թիվ է:+
• Բացասական թիվը դրական թվի վրա բաժանելիս ստացվում է բացասական թիվ:

2. Կատարիր բաժանումը:

ա) −43:1=43

բ) (−341):(−1)=+341

3. Կատարիր բաժանումը:

24 :(−6)=4

4. Կատարիր բաժանումը բացասական թվի վրա:

Եթե քանորդը բացասական է, ապա առաջին պատուհանում տեղադրիր մինուս նշանը:

99 :(−33)=+33

5. Կատարիր բաժանում բացասական թվի վրա:

Առաջին պատուհանում տեղադրիր «+» կամ  «−» նշանը:

(−189):(−21)=+9

6. Կատարիր բաժանում բացասական թվի վրա:

Առաջին պատուհանում տեղադրիր «+» կամ  «−» նշանը:

(−312):(−52)⋅(−12)=+72

7. Հաշվիր արտահայտության արժեքը:

1848:(−28):(−6) =+11

8. Գտիր x-ը, եթե x/(−4)⋅4=28/8

 Պատասխան՝?

9. Լուծիր հավասարումը:

(−3)⋅|x|=−756

Առաջինը տեղադրիր մեծ արմատը:

Պատասխան՝ x1=x2=