Рубрика: Uncategorized

           Թվերի բաժանելության հայտանիշը 10 5 2 3 9 4

10-ի բաժանվում են այն թվերը որոնք վերջանում են 0 թվանշանով։

5-ի բաժանվում են այն թվերը որոնք վերջանում են 0 կամ 5։

4-ի բաժանվում են այն թվերը որոնց վերջին 2 թվանշանները կազմումեն  4-ի բաժանվող թիվ կամ երկու 0-յով

3-ի կամ 9-ի բաժանվում են այն թվերը որոնց թվանշանների գումարը բաժանվում է 9-ի

2-ի բաժանվում են զույգ թվերը

922․83,12,65,129,1025,8371,6534,5355,893 թվերից առանձրացրեք նրանք որոնք բաժանվում են 3-ի 893,83,129, 12

923․որոշեք թե 91917,65382,56574,63,567,828 թվերից որոնքեն բաժանվում 9-ի։63

929․15,32,100,124,266,348,5000,301 թվերից առանձնացրեք նրանք որոնք բաժանվում են 4-ի։100,5000,32։

748.

739x(296-18)-(644-600)x2=205354

1)296-18=278

2)644-600=44

3)739×278=205442

4)44×2=88

5)205442-88=205354

3680:20-(394-90):2=32

1)394-90=304

2)3680:20=184

3)304:2=152

4)184-152=32

(6992:38+6293:31)x15-349=5456

6992:38=184

6293:31=203

184+203=387

387×15=5805

5805-349=5456

16218:53+75×74-30=5826

1)16218:53=306

2)75×74=5550

3)5550+306=5856

4)5856-30=5826

Գործվածքի կտորի երկարությունը 48 մ էր։ Նրանից 7 անգամ կտրել են 3-ական մետր։ Քանի մետրով Է ամբողջ կտորի երկարությունը մեծ մնացորդի երկարությունից։Լուծում1)3×7=21 2) 48-21=27  3)48-27=21   Պատ․՝21 մ-ով։

Քաղաքային Գրադարանում կա 1033200 գիրք, համայնքային գրադարանում 24 անագամ պակաս, իսկ դպրոցականում 35 անգամ պակաս, քան համայնքայինում  ընդամենը քանի գիրք կա երեք գրադարաններում։Լուծում 1033200։24=43050 43050։35=1230  43050+1230+1033200=1077480   Պատ․՝1077480

Երկու մեքենաներ միանգամից իրար ընդառաջ են  դուրս գալիս երկու քաղաքներից որոնց հեռավորությունը 900 կմ է։ քանի ժամ հետո նրանց հեռավորությունն իրարից կլինի 150 կմ եթե նրանց արագություներն են 90կմ/ժ և 60կմ/ժ։Լուծում900-150=750 90+60=150 750:150=5 Պատ․՝5ժամում

644.Երկու մարդկանց հասակների գումարը 3մ 50սմ է նրանցից մեկի հասակը միուսի հասակից մեծե 10սմ-ով որքան է նրանց յուրաքանչյուրի հասակը։Լուծում350-10=340 340:2=170 170+10=180 Պատ․՝1մ70սմ և 1մ80սմ։

645․AևB քաղաքներից միաժամանակ իրար ընդառաջ դուրս եկան ապրանքատար և ճպնթաց գնացքները 2 ժամ անց գնացքները հանդիպեցին իսկ դրանից 3 ժամ անց ապրանքատար գնացքը հասավ B քաղաքը որքան էր ճպնթացի արագությունը եթե ապրանքատար գնացքի արագությունը 7 կմ /ժամ էր։Լուծում

646․Բույսի աճի արագությունը յուրաքանչյուր ամիս մեծանում  է 1 սմ-ով ինչ երկարություն կունենա բույսը 4 ամիս անց եթե աաջին ամսում նրա բարձրությունը 3 սմ-ից դարձել է չորս սմ։Լուծում4+4=8

Հովե՜ր կ’անցնին. Ու ցորյաններս հուշիկ հուշիկ կարթըննան. Իրենց խորքեն կը հոսի դող մ’անսահման: Գեղադալար կողերն ի վար բըլուրին Ծովե՜ր կ’անցնին: Հովե՜ր կ’անցնին. Ա՛յնքան կ’հորդի, կը կատղի դաշտը հուռթի` Որ պիտի հոն արածող ուլը խեղդի: Գոգին մեջեն ալետատան հովիտին Ծովե՜ր կ’անցնին: Հովե՜ր կ’անցնին. Ու ցորյանին պատմուճանները ծըփուն Մերթ կը պատռին, մերթ կը կարվին փողփողուն: Ըստվերի մեջ, լույսերու մեջ փրփրագին Ծովե՜ր կ’ացնին: Հովե՜ր կ’անցնին. Քիստերուն տակ կ’ալեծփին եղիներ` Ուր լուսնակն իր սափորին կաթն է հոսեր: Կալերեն գյուղ, գյուղեն մինչև աղորին Ծովե՜ր կ’անցնին: Հովե՜ր կ’անցնին. Զըմրուխտներով կը ծփա դաշտը անհուն: Ծիտը կ’երգե թառած ճյուղի մ’օրորուն` Մինչ իր տակեն ցորյաններու մոլեգին Ծովե՜ր կ’անցնին, Հովե՜ր կ’անցնին:

Հատված-գիծ որը ունի սկիզբ ու վերջ։
Հատվածները նշանակում ենք Լատիանկան մեծատառերով։

Ճառագայթ-գիծ որը ունի սկիզբ, բայց չունի վերջ։
Ճառաայթները նշանակում ենք Լատինական մեծաթառերով։

Ուղիղ-գիծ որը չունի սկիզբ և չունի վերջ։
Ուղիղը նշանակում են Լատինական փոքրատառերով։

Անկյուն-մի կետից դուրս եկող երկու ճառագայթների կազմած պատկերը։
Կա անկյան չորս տեսակ՝ սուր անկյուն, բութ անկյուն, ուղիղ անկյուն և փռված անկյուն։
Սուր անկյունները զրո աստիճանից մեծ և 90 աստիճանից փոքր անկյուններն են։
Բութ անկյունները 90 աստիճանից մեծ և 180 աստիճանից պոքր անկյուններն են։
Ուղիղ անկյունները 90 աստիճանի անկյուններն են։
Փռված անկյունները 180 աստիճանի անկյուններն են։

Շրջանագիծ-շրջանագիծը այնպիսի ներփակ գիծ է որի բոլոր կետերը ունեն նույն հեռավորությունը մի կետից՝ այդ կետը շրջանագծի կենտրոնն է։

Շառավիղ-շրջանագծի կենտրոնից ցանկացած կողմի տարված հատվածը կոչվում է շառավիղ։

Լար-շրջանագծի որևէ երկու կետ միացնող հատվածը, որը չի անցնում կենտրոնով կոչվում է լար։

Տրամագիծ-տրամագիծը շրջանագծի կենտրոնով անցնող ամենաերկար լարն է։
Տրամագիծը ունի շառավղի կրկնակի չափը։

Աղեղ-շրջանագծի այն մասը որը գտնվում է նրա ցանկացած երկու կետերի միջև կոչվում է Աղեղ։

Մայրիկս 33 տարեկան է իսկ հայրիկս 37։ 10 տարի հետո քանի տարեկան կլինի հայրիկս և քանի տարով մեծ կլինի մայրիկիցս։Լուծում37+10=47 33+10=43 47-43=4   Պատ․՝4 տարով

Հայրիկս 37 տարեկան է և մեծ է մայրիկիցս 4 տարով իսկ մայրիկս մեծ է ինձանից 24 տարով ։Քանի տարեկան եմ ես և մայրիկս ։Լուծում37-4=33 33-24=9   Պատ․՝ես 9 տարեկան եմ իսկ մայրիկս 33։

Իմ ընտանիքի անդամների տարիքները աճման կարգով

Եղբայրս-4տ

Ես-9տ

Մայիկս-33տ

Հայրիկս-37տ

Նվազման կարգով

Հայրիկս-37տ

Մայիկս-33տ

Ես-9տ

Եղբայրս-4տ

Ինչպես արդեն գիտեք, Երկիր մոլորակը պտտվում է և իր առանցքի, և Արեգակի շուրջը: Իր առանցքի շուրջ պտտվելը ակնառու կարող եք տեսնել նրա մոդելի’ գլոբուսի օրինակով:
Երկրի վրա տեղի ունեցող որոշ երևույթներ բացատրվում են Երկրի’ իր առանցքի շուրջ պտույտով: Օրինակ’ գիշերվա և ցերեկվա հերթափոխումը: Երկիրը լուսավորվում է Արեգակից: Եվ քանի որ այն գնդաձև է, բնականաբար միաժամանակ ամբողջապես չի կարող լուսավորվել: Լուսավորվում է այն մասը, որն ուղղված է դեպի Արեգակը: Բայց քանի որ այն պտտվում է իր առանցքի շուրջ, ուստի նրա բոլոր կողմերը հերթականությամբ ուղղվում են դեպի Արեգակն ու լուսավորվում: Պտույտի այդ պահին Արեգակին ուղղված կողմում կլինի ցերեկ, իսկ հակառակ կողմում’ գիշեր: Բնականաբար ցերեկն ու գիշերը հերթափոխում են միմյանց:

Իր առանցքի շուրջը Երկրի պտույտն անվանում են օրական պտույտ, իսկ Արեգակի շուրջը’ տարեկան պտույտ:
Այդպես են կոչվում, որովհետև Երկիրն իր առանցքի շուրջը մեկ լրիվ պտույտը կատարում է մեկ օրում (24 ժամում), իսկ Արեգակի շուրջը’ մեկ տարում: Տարվա տևողությունը 365 օր 5 ժամ 48 րոպե 46 վայրկյան է: Այն ուղին, որով շարժվում է մոլորակը, կոչվում է ուղեծիր։ Այլ կերպ ասած’ դա նրա հետագիծն է: Արեգակի շուրջը Երկրի պտտման ուղեծիրն ունի ձվածրի տեսք:

Երկրի տարեկան պտույտով է պայմանավորված նաև տարվա չորս եղանակների (գարուն, ամառ, աշուն, ձմեռ) կանոնավոր հերթափոխը:
Ուշադրություն դարձրեք, որ Երկրի պտտման առանցքը միշտ մնում է թեքված նույն դիրքով: Երկրի շարժման ընթացքում նրա մակերևույթի տարբեր մասեր տարբեր չափով են լուսավորվում Արեգակից: Այն կիսագնդում, որով Երկիրն ուղղված է դեպի Արեգակը, ամառ է, իսկ մյուս կիսագնդում’ ձմեռ:
Հունիսի 22-ին հյուսիսային կիսագնդում լինում են ամենաերկար ցերեկը և ամենակարճ գիշերը, իսկ հարավային կիսագնդում’ ամենակարճ ցերեկը և ամենաերկար գիշերը: Դեկտեմբերի 22-ին հյուսիսային կիսագնդում լինում են ամենակարճ ցերեկը և ամենաերկար գիշերը, իսկ հարավային կիսագնդում’ հակառակը: Սեպտեմբերի 23-ին ու մարտի 21-ին գիշերվա և ցերեկվա տևողությունները հավասարվում են: Այդ օրերին Երկրի երկու կիսագնդերը հավասարապես են լուսավորվում Արեգակից ընկնող ճառագայթներով և հավասարապես ջերմություն ստանում:
Այլ է պատկերը բևեռներում. մարտի 21-ից մինչև սեպտեմբերի 23-ը (վեցամիս) Հյուսիսային բևեռում ցերեկ է, որը կոչվում է բևեռային ցերեկ: Այդ նույն ժամանակամիջոցում Հարավային բևեռում գիշեր է, որը կոչվում է բևեռային գիշեր:
Սեպտեմբերի 23-ից մինչև մարտի 21-ը Հյուսիսային բևեռում լինում է բևեռային գիշեր, իսկ Հարավայինում’ բևեռային ցերեկ:

Հարցեր և առաջադրանքներ`

1. Որն է համարվում օրական և որը` տարեկան պտույտ։Օրական պտույտ է համարվում երբ երկիր մոլորակը պտտվում է իր առանցքի շուրջ, իսկ տարեկան պտույտ է համարվում այն  երբ մոլորակը պտտվում է արեգակի շուրջը։

2. Ինչ է նշանակում ուղեծիր և ինչ տեսք ունի Երկրի ուղեծիրը։ Այն ուղին, որով շարժվում է մոլորակը, կոչվում է ուղեծիր,այն ունի ձվածիր  տեսք։

3. Նշեք տարվա գիշերահավասարի օրերը։ Սեպտեմբերի 23-ին ու մարտի 21-ին գիշերվա և ցերեկվա տևողությունները հավասարվում են:

4. Ինչպես կբացատրեք չորս տարին մեկ փետրվար ամսվա 29֊րդ օրվա ավելացումը և ինչպես են անվանում այդ տարին։

1․ Հետևյալ թվերը գրի՛ր կարգային գումարելիների գումարի

տեսքով․

67484      60000+7000+400+80+4=67484

35841        30000+5000+800+40+1=35841

628841       600000+20000+8000+800+40+1=628841

2․ Կատարի՛ր գումարումը և ստուգի՛ր հանումով

7124+1321=8445

8445-7124=1321

Ստուգում

՝

+ —

3․ Կատարի՛ր բազմապատկում և ստուգի՛ր բաժանումով:

112 x 6=672

672:6=112

Ստուգում

՝

x —

—

—

4. Կատարի՛ր մնացորդով բաժանումը, ապա ստուգիր ճիշտ ես

կատարել այն։

69:7=9(6մն)

9×7+6=69

— Ստուգում՝

5․ Ի՞նչ թիվ պետք է գումարել 101-ին, որպեսզի արդյունքը հավասար

լինի 258-ի և 49-ի գումարին։206+101=307  

6․Երկու արտերից ցորեն հավաքեցին․ առաջին արտից՝ 3200կգ,

երկրորդից՝ 8800կգ։ Ապա ամբողջ բերքը տարան սայլերով։ Քանի՞

սայլ պահանջվեց, եթե նրանցից յուրաքանչյուրում տեղավորվում էր

400կգ ցորեն։Լուծում8800+3200=12000  12000:400=30:

7․ Բազմահարկ շենքում կա 64 բնակարան, իսկ նրա հարևանությամբ

գտնվող չորս միանման շենքերում՝ 144 բնակարան։ Բազմահարկ

շենքում որքանո՞վ ավելի բնակարան կա, քան հարևան շենքերից

յուրաքանչյուրում։Լուծում144:4=36 64-36=28     Պատ․՝28

8․ Երկու ցանկապատ ներկելու համար անհրաժեշտ եղավ 25 աման

ներկ՝ յուրաքանչյուրում 3կգ։ Առաջին ցանկապատը ներկելու համար

օգտագործվեց 24կգ ներկ։ Քանի՞ կիլոգրամ ներկ օգտագործվեց

երկրորդ ցանկապատը ներկելու համար։Լուծում։25×3=75 75-24=51 Պատ․՝51կգ

606.Հաշվեք

8մ 3սմ1մմ+20սմ9մմ=8մ24սմ

3սմ+20սմ=23սմ

1մմ+9մմ=10մմ-1սմ

23սմ+1սմ=24սմ

1կմ300մ +8կմ4մ30սմ=9կմ304մ30սմ

1կմ+8կմ=9կմ

300մ+4մ=304մ

1տ3ց4կգ+10տ30կգ=11տ3ց34կգ

1տ+10տ=11տ

30կգ+4կգ=34կգ

8ց39կգ+1տ9ց70կգ=2տ8ց9կգ

8ց+9ց=1տ7ց

1տ7ց+1տ=2տ7ց

39կգ+70կգ=1ց9կգ

2տ7ց+1ց9կգ=2տ8ց9կգ

3ժ20ր30վ+50ր30վ=4ժ11ր

20ր+50ր=1ժ10ր

30վ+30վ=1ր

1ժ10ր+1ր=1ժ11ր

3ժ+1ժ11ր=4ժ11ր

8ժ30վ-5ժ15վ=3ժ15վ

8ժ-5ժ=3ժ

30վ-15վ=15վ

607․Գնացքը կայարանից դուրս եկավ6-անց40-ին և տեղ հասավ նույն օրը ժամը 20․15-ին ինչքան ժամանակ էր գնացքը ճանապարհին։Լուծում20ժ15ր-6ժ40ր=19ժ75ր-6ժ40ր=13ժ35րՊատ․՝13ժ35ր

609․Մի ձմերուկի զանգվածը 4կգ 700 գրամ է միուսինը 2 անգամ ավելի որքան է 2 ձմերուկի զանգվածը։Լուծում4կգ 700գx2=9կգ400գ     4կգ700գ+9կգ400գ=14կգ 100գ  

612․(796+160):956=1

(2234+22):24=94

(5795+55):234=25

(517+15):14=38

(16334-274):803=20

(1806-959):7=121

(9848-512):389=24

(1121-679):13=34

614.Երկու հարյուր երկուսը մեծ է հարյուրից-202>100

Քառասունհինգը փոքր է հարյուր քառասունհինգից-45<145

617.(193484-74):1535>(33041-22):623=ճիշտ է

(3706112+23):507687<(1925+77):22= ճիշտ է

(42566-49):697>(3715-229):448= սխալ

(307495+11):133<(10042+2):27= ճիշտ է

618.Կառուցված շենքերից յուրաքանչյուրում  կա 8 բնակարան բոլոր բնակարանները 3 սենիականոց են։  Այդ շենքերում  սենիակների ընդհանուր քանակը 720 է  քանի շենք է կառուցված։Լուծում8×3=24 720:24=30         Պատ․՝30 շենք

619Մեծ միջազգային օդանավակայանում առավոտյան կանգնած էր 107 օդանավ կեսօրին դրանց քանակը դարձավ 125 քանի օդանավ էր վայրէջք կատարել օդանավակայաներում առավոտից մինչև կեսօր եթե այդ ժամանակամիջոցում օդանավակայաններում թռել էր 22 օդանավ։Լուծում107-22=85 125-85=40   Պատ․՝40