Рубрика: Uncategorized

ԱՇՈՒՆ

Ծառեր, թփեր լեցուն միրգ,
Մառան տարան գիրկ ու գիրկ,
Աշուն սնավ։

Սաղարթ–սաղարթ սարսելով,
Ոսկի տերև դարսելով
Աշուն քնավ։

Տարափ ու բուք փչելով,
Վայուն–մայուն ճչելով՝
Աշուն ծնավ:

1․սագ

2․ձուկ

3․,մարդ

4․մինիկեն

5․աչք

6․տերև

7․ծառ

8․փայփորիկ

9․ինքնաթիռ

10․կոշիկ

ԱՇՈՒՆ ՕՐ

Սևուկ ամպեր վար եկան
Օրան, օրան,
Սարի վրա շար եկան։
Ծագեց առավոտ
Պաղեց, սառավ օդ։

Գոռաց երկինք, բուք արավ,
Հևաց, հևաց.
Ծերուկ երկիր սուգ արավ։
Ճաքեց հեռուն ամպ,
Երկիր դողաց-բա՛մբ։

Բողբոջ արև շող կապեց,
Դողաց, սողաց,
Արյուն-ամպից քող կապեց։
Վառեց լեռան լանջ,
Լեռան ցավատանջ։

Տեղաց անձրև մաղ տալով,
Մարմանդ-մարմանդ,
Հոգնած տերև շաղ տալով։

Առաջադրանքներ

1. Կարդա՛ բանաստեղծությունը և նկարի՛ր քեզ ամենից շատ դուր եկած հատվածը։

2. Բացատրիր արտահայտությունները

վար եկան-ընկան

շար եկան-շարվեցին

մաղ տալ- մաղել

շաղ տալ-շաղել

քող կապել- քող կապել

3. Փորձիր քո բառերով պատմել բանաստեղծությունը։Սև ամպեր եկան տեղաց անձրև հոգնած տերևները թափվեցին։

4 . Գրի՛ր տրված բառերի հականիշները:

վար-բարձր

պաղել-տաքանալ

հեռու-մոտիկ

վառել-հանգչել

5. Դուրս գրիր բանաստեղծության այն տողերը, որոնց մեջ գույն կա։ Սևուկ ամպեր վար եկան

Լրացուցիչ առաջադրանքներ

4. Ձայնագրի՛ր բանաստեղծությունը և նկարաշարի օգնությամբ տեսանյութ պատրաստիր

Հատիս լեռ

Մենք սեպտեմբերի-25-ին գնացել էինք ճամփորդության դեպի Հատիս լեռ։Մենք իմացանք, որ Հատիս լեռան բարձրությունը՝2528մետր է։Լեռան վրա են գտնվում  Շամիրամի բերդի ավերակները ասում են այստեղ է Արան հանդիպել Շամիրամին։ Մենք բարձրանում էինք լեռը այնքան որքան կարողացանք։Չնայած որ շատ էինք հոգնել               ,բայց ինձ համար շատ հետաքրքիր էր և մենք  շատ լավ օր ունեցանք։ 

 297.բժիշկը հիվանդին հանձնարարել է օրը 3 անգամ 2 ական հաբ խմել։ Տուփի մեջ կա 60 հաբ։  Քանի օր կբավականացնեն հիվանդին այդ հաբերը։Լուծում 2×3=6 60:6=10   Պատասխան՝10 օրում

295.Տղան 2 րօպեում քաղում է 12 խնձոր իսկ աղջիկը 3 րօպեում 15 խնձոր։ 5 րոպեում քանի խնձոր են հավաքում նրանք միասին։Լուծում 12։2=6 6×5=30 15:3=5 5×5=25 30+25=55  Պատ․՝55 խնձոր

299․Երկու քաղաքների հեռավորությունը 400 կմ։Երկու գնացքներ դուրս եկան այդ քաղաքներից իրար ընդառաջ։Աաջին գնացքը 1 ժամում անցնում էր 40 կմ երբ երկրորդ գնացքին 30 կմ էր մնացել   մինջև ճանապարհի կեսն անցնելը առաջինի շարժվելուց անցել էր 3 ժամ։Որքան էր գնացքների հեռավորությունը այդ պահին։Լուծում 400:2=200 200-30=170 40×3=120 170-120=50   Պատ․՝50կմ

Տրված բառերը վանկատիր:
Ա. Արքայական, մեծանալ, կենտրոնական, վերջնական, ճերմակաթև: Ար-քա-յա-կան,մեծ-ա-նալ,կենտ-րո-նա-կան,վերջ-նա-կան,ճերմակ-ա-թև։
Բ. Հևասպառ, կեղևապատ, տերևաթափ, կարևորել, թևատարած:Հև-ա-սպառ,կեղև-ա-պատ, տերև-ա-թափ, կարևոր-ել,թև-ա-տա-րած
Գ. Անկրկնելի, անդնդախոր, մտածել, գտնել, արկղ:Ան-կըրկ-նե-լի,անդնդա-խոր,մտա-ծել գտ-նել, ար-կղ։

Տրված վանկերը միացրու՛: Ընդգծվածները ինչու՞ են կոչվում գաղտնավանկ:
Օրինակ՝
սըր-տոտ-սրտոտ

Գը-լուխ-գլուխ, աս-տըղ-աստղ , հըռ-չակ-հռչակ, գը-նացք-գնացք, վըխ-տալ-վխտալ, ան-կըրկ-նե-լի-անկրկնելի, շը-րըխ-կան-շրխկան,  թըռ-վը-ռալ-թռվռալ, կըրկ-նու-թյուն-կրկնություն, ձե-ռըն-տու-ձեռնտու:

Տրված բառերը վանկատի՛ր գաղտնավանկի ը—երը գրելով:
Կրկին-կըր-կին, դռնբաց-դռըն-բաց, երբեմն-երբեմ-ըն, գրքային-գըր-քա-յին, կրակ-կը-րակ, ուրեմն-ուրեմ-ըն, ծանր-ծան-ըր, սրտաբաց-սըր-տա-բաց , զվարթ-զը-վաթ, տխրել-տը-խրել, խմբավորել-խըմբ-ա-վորել:

24 Ուրբաթ

Կատարել առաջադրանքները

Տրված բառերը հնչյունախմբերի են բաժանված: Ուշադրությո´ւն դարձրու դրանց մեջ մտնող ձայնավորներին ու բաղաձայններին և պատասխանի´ր հարցերին:

Մարդասեր — մար-դա-սեր, կառապան — կա-ռա-պան, ձեռագիր

-ձե-ռա-գիր, հեռագիր-հե — ռա-գիր, մեղեդի — մե-ղե-դի, բարեկամ

-բա-րե-կամ,աշակերտ — ա-շա-կերտ, ուրիշ- ու-րիշ, օղապարան

-օ-ղա-պա-րան, օրինակ — օ-րի-նակ:

Վանկը քանի՞ հնչյունից կարող է կազմվել:2

Վանկում ինչպիսի՞ հնչյունի առկայությունն  է պարտադիր:ձայնաոր հնչյունի

26. Նախորդ վարժության օրինակով՝ տրված բառերը վանկերի բաժանի´ր (փակագծում տրված է դրանց քանակը):

Արահետ (3)-ար-ա-հետ, կածան (2)կա-ծան, հերոս (2)հե-րոս, բերանբաց (3)-բեր-ան-բաց, արկածային

(4)-ար-կա-ծա-յին, արդարադատ (4)-ար-դա-րա-դատ, կարգապահ (3)-կար-գա-պահ, հերթական (3)-հեր-թա-կան,

մատակարարել (5)-մատ-ա-կար-ար-ել, ազատասեր (4)-ազ- ատ-ա-սեր:

Տրված են վանկեր: Վերականգնի´ր վանկատված (վանկերի

բաժանված) բառերը:

Օրինակ՝

թե-թե-վա-նալ – թեթևանալ:

Ա. Տե-րև-տերև, ա-րև-մուտք-արևմուտք, ա-րև-կող-արևկող, Տա-թև-Տաթև:

Բ. Տե-րե-վա-թափ-տերևաթափ , անձ-րե-վա-յին-անձրևային, ա-րե-վոտ-արևոտ, հե-վալ-հևալ, բե-վե-ռա- յին-բեվեռային, ձե-վա-կան-ձևակն , թե-վա-վոր-թևավոր, ու-ղե-վոր-ուղևոր,սե-վա-նալ-սևանալ:

Տրված բառերը վանկատի´ր (վանկերի բաժանի՛ր): Ընդգծի՛ր այն  և— երը, որոնք վանկատման ժամանակ երկու տառով (ե, վ) չեն գրվում:

Սևուկ-սև-ուկ, թեթևություն-թե-թե-վու-թյուն, անձրև-ան-ձր-և, բարևել-բա-րե-վել, կարևոր-կար-ե-վոր, արևշող-արև-շող, թևանցուկ-թե-վան-ցուկ, տևական-տե-վա-կան, թեթև-թե-թև:

25 Շաբաթ

Գրավոր պատմիր, թե տրված բառն ի՞նչ են նշանակում:

Գիրք, դիմակ, դերասան, ընկույզ, ժպիտ, երեխա:

Քո կարծիքով տրված հնչյունախմբերից որո՞նք են բառեր: Պատասխանդ պատճառաբանի՛ր:
Բարդի, աղեկի, հեղուկ, կնիրպա, թանձր, չաբեռալ, կանչել: բարդին է բառ, որովհետև ծառի անուն է։Հեղուկ և կանչել։

Փորձի՛ր բացատրել, թե ի՞նչ է բառը:

Բացատրի՛ր, թե գլուխ բառը ամեն մի նախադասության մեջ ինչ իմաստով է կիրառված՝ փոխարինելով խելք, ղեկավար, կատար, ծայր, մաս, վրա բառերով: Ո՞ր նախադասության մեջ գլուխ բառը այլ բառով չես կարող փոխարինել:

Արջը գլուխը բարձրացրեց:
Սարի գլխին ինչ-որ բան է փայլում:
Այս մարդը գլուխ չունի:
Գրքի առաջին գլուխը շատ հետաքրքիր էր:
-Իսկ ո՞վ էր ձեր գլուխը, — որոտաց զորավարը՝ դիմելով գլխիկոր զինվորներին:
Ինչ-որ մեկը թերթ է մոռացել պահարանի գլխին:
Գերանի գլխից բռնի՛ր:

 Սարի կատար ինչ-որ բան է փայլում:

Այս մարդը խելք չունի:

Գրքի առաջին մասը շատ հետաքրքիր էր:

Իսկ ո՞վ էր ձեր ղեկավարը, — որոտաց զորավարը՝ դիմելով գլխիկոր զինվորներին

Ինչ-որ մեկը թերթ է մոռացել պահարանի ծայրին

Գերանի ծայրից բռնի՛ր:

Արջը գլուխը բարձրացրեց:Այս բառը ոչ մի փոխարինող բառ չունի

255.Կատարիր գործողությունը

87+87+87+87+87+87+87=609

103+103+103+103+103=515

12+12+12+12+12+12+12=84

47892+47892+47892+47892=191568

265.Մարութա բարձր  Աստվածածին վանքը  վերականգնելու համար Սասունցի Դավիթը հորեղբորից պահանջեց 500քար կրող,500քար տաշող,500խիճ բերող,500 ջուր կրող, 500պատ շարող,500 սվաղ անող,500 փայտ փորող՞Քանի աշխատող  պահանջեց Դավիթը։

Продолжить чтение «24.09.2021» →

224․Աշտղանիշների փոխարեն դրեք համեմատման ճիշտ նշանը

3x(18-9)+6×7<24:3:2+91

68:2+(13-3)x2<(25+3):4+7×7-2

51-31)x2-30 <105:3-2x(17-3)+5

226.Գործվածքի 36մ երկարություն ութեցող կտորից կարելեն 12 միանման թիկնոց քանի մ գործվածք է անհրաժեշտ 15 այդպիսի թիկնոց կարելու համար։Լուծում36:12=3  3×15=45   Պատ․՝45մ։

227.Մարդատար գնացքը կազմված է 16 վագոնից որից յուրաքանչյուրում կա 56 տեղ քանի ազատ տեղ է մնացել եթե գնացք է նստել 847 ուղևոր ։Լուծում  56×16=896 896-847=49Պատ․՝49 նստատեղ։

230․Աղջիկը երկու տարեկան է: Հայրը նրանից մեծ է 30 տարով։ Քանի անգամ է հայրը նեծ աղջկանից։ Հայրն աղջկանից քանի անգամ մեծ կլինի 4 տարի անց։Լուծում2+30=32 32։2=16

32+4=36  2+4=6   36։6=6    Պատ․՝հայրը մեծ է 16 անգամ 4 տարի  հետո մեծ կլինի 6 անգամ։

Յուլիսիս Մաքոլի անունով փոքրիկ տղան մի օր կանգնեց խլուրդի նոր բացած անցքի առաջ, իրենց տան բակում, որը գտնվում Էր Կալիֆոռնիայի Իթաքա քաղաքի Սանթա Կլարա փողոցի վրա։ Խլուրդը խոնավ, թարմ հողը դուրս հրեց և աչքի տակով նայեց տղային, որը, իհարկե, անծանոթ էր, բայց գուցեև թշնամի չէր։ Մինչ տղան այս հրաշքը ամբողջությամբ կվայելեր, Իթաքայի թռչուններից մեկը թռավ դեպի բակի մեծ ընկուզենին և, տեղավորվելով մի ճյուղի վրա, սկսեց երգել՝ տղայի հափշտակությունը հողից դեպի ծառը գրավելով։ Հետո, այդ բոլորից ավելի հրաշալի, հեռվում մի հին գնացք ֆշշաց և շարժվեց։ Տղան լսեց ֆշշոցը և զգաց, որ գնացքի շարժվելուց երերաց ոտքի տակի հողը։ Դրանից նա սկսեց վազել ավելի արագ (նրան այդպես թվաց), քան որևէ կենդանի էակ ամբողջ աշխարհում։

Նա ճիշտ ժամանակին հասավ երկաթգծին. տեսավ անցնող գնացքը՝ շոգեքարշից մինչև բեռնատար վագոնը։ Նա ձեռքով ոդջունեց մեքենավարին, բայց մեքենավարը չպատասխանեց։ Նա ողջունեց նաև գնացքի մեջ եղող ուրիշ հինգ հոգու, բայց նրանցից ոչ մեկը չպատասխանեց աղայի ողջույնին։ Նրանք կարող էին այդ անել, բայց չարեցին։ Վերջապես երևաց մի նեգր՝ հենված բեռնատար վագոնի եզրին։ Կառաշարի աղմուկի մեջ Յուլիսիսը լսեց այդ մարդու երգը.

Այլևս մի լար, մի լար, լեդի, այսօր մի լար,

Եկ մի երգ երգենք մեր Քենթըքիի տան պատվին,

Եկ այդ հեռավոր տան երգը երգենք։

Յուլիսիսը ողջունեց նրան, իսկ հետո մի հրաշալի և անսպասելի բան պատահեց։ Այդ մարդը, որ սև էր և մյուսներից տարբեր, ձեռքով ողջունեց Յուլիսիսին՝ բղավելով.

— Տուն եմ գնում, փոքրիկ, գնում եմ իմ ծննդավայրը։

Փոքրիկ տղան և նեգրը ձեռքով էին անում իրար, մինչև որ գնացքը կորավ տեսադաշտից։

Ապա Յուլիսիսը նայեց շուրջը։ Ահա իր աշխարհը. տարօրինակ, զարմանալի, անիմանալի, բայց և այնքան գեղեցիկ։ Ճանապարհով բեռը շալակին մի ծերուկ անցավ։ Յուլիսիսը նրան էլ ձեռքով արեց, բայց ծերուկն այնքան զառամյալ էր և հոգնած, որ չէր կարող հրճվել փոքրիկ տղայի բարեկամական ցույցից։ Ծերունին նայեց Յուլիսիսին այնպես, կարծես ինքն էլ, տղան էլ վաղուց մեռած լինեին։

Փոքրիկ տղան շրջվեց և դանդաղ քայլեց դեպի տուն։ Նրա ականջում դեռ գնացքի ձայնն էր։ Նեգրի երգն ու զվարթ խոսքերը՝ տուն եմ գնում, փոքրիկ, գնում եմ իմ ծննդավայրը։

Նա այլևս այդ ամենի մասին չէր մտածում, երբ հասավ չինա ծառի տակ և ոտքով խփեց ծառից ընկած դեղին, հոտած պտուղին։ Իսկ մի րոպե հետո նա ժպտաց Մաքոլիների ժպիտով, այն մեղմ, իմաստուն, թաքուն ժպիտով, որը այո է ասում ամեն ինչին։

Երբ շրջվեց փողոցի անկյունը և տեսավ Մաքոլիների տունը, սկսեց ցատկոտել՝ ոտքով քշելով փողոցում ընկած կոշիկի մի կրունկ։ Այս զվարճանքից նա սայթաքեց ու ընկավ, բայց վեր կացավ ու շարունակեց քայլել։

Մայրը բակում հավերին կուտ էր տալիս։ Նա տեսավ որդու սայթաքելը, ընկնելն ու վեր կենալը։ Տղան արագ հասավ մորը և լուռ կանգնեց կողքին։ Իսկ հետո հավաբան մտավ ձու փնտրելու։ Մի հատ գտավ, վերցրեց նայեց և զգուշությամբ հանձնեց մորը։ Դրանով նա ուզեց ասել մի բան, որ մեծերից ոչ մեկը չի կռահի, երեխան էլ չի հիշի, որ պատմի։

Առաջադրանքներ

1. Ուշադիր կարդա՛ և դուրս գրի՛ր Յուլիսիսին բնութագրող հատվածները:Նա փոքրիկ էր

2․Առանձնացրո՛ւ քեզ ամենից դուր եկած հատվածը և մեկնաբանի՛ր ընտրությունդ: Այլևս մի լար, մի լար, լեդի, այսօր մի լար,

Եկ մի երգ երգենք մեր Քենթըքիի տան պատվին,

Եկ այդ հեռավոր տան երգը երգենք։

3․Պատմիր Յուլիսիսի ու նրա ընտանիքի մասին:Յուլիսը փոքրիկ է ր նա շատ էր սիրում խաղալ նաև սիրում էր երлաթ գծերին խաղալ ու նայել գնացքին։

4․Բացատրի՛ր տեքստում ընդգծված մտքերը։ Խլուրդը խոնավ, թարմ հողը դուրս հրեց և աչքի տակով նայեց տղային, որը, իհարկե, անծանոթ էր, բայց գուցեև թշնամի չէր-Քանի որ կենդանիները մտածում են,որ մարդիկ իրենց  թշնամիներն են խլուրդն էլ նայեց տղային և մտածեց միգուցէ անծանոթը թշնամի չէ։                Նա ձեռքով ողջունեց մեքենավարին, բայց մեքենավարը չպատասխանեց։ Նա ողջունեց նաև գնացքի մեջ եղող ուրիշ հինգ հոգու, բայց նրանցից ոչ մեկը չպատասխանեց աղայի ողջույնին։ Նրանք կարող էին այդ անել, բայց չարեցին-տղան բարևեց մեքենավարին և ուրիշներին բայց նրանք առահամարեցին և ձեռքով   չողջունեցին։ Այդ մարդը, որ սև էր և մյուսներից տարբեր, ձեռքով ողջունեց Յուլիսիսին՝ բղավելով—Այդ մարդը սև էր այդ պատճառով ձեռքով չարեց։ Ապա Յուլիսիսը նայեց շուրջը։ Ահա իր աշխարհը. տարօրինակ, զարմանալի, անիմանալի, բայց և այնքան գեղեցիկ։—Յուլիսը նայեց իր աշխարյին և իր համար իր աշխարյը շաի գեղեցիկեր*

Նրա Հոմեր եղբայրը, մի հին հեծանիվ նստած, արիաբար պայքարում էր գյուղական ճանապարհի ցեխի ու փոշու դեմ։ Հոմեր Մաքոլիի հագին հեռագրատան ցրիչի բաճկոն էր, որ շատ էր մեծ և մի գլխարկ, որ բավական փոքր էր։ Արևը մայր էր մտնում երեկոյան քնկոտ խաղաղությամբ, որ շատ սիրելի էր Իթաքայի բնակիչներին։ Հեռագրացրիչի շուրջը պտղատու և խաղողի այգիներ էին՝ ծուլորեն փռված Կալիֆոռնիայի հինավուրց հողի վրա։ Թեև Հոմերը շտապում էր, բայց նրա աչքից չէր վրիպում շրջապատի հրապույրից և ոչ մեկը։ «Նայիր, ասում էր նա իրեն՝ հողը, ծառը, արևը, խոտը և ամպը ցույց տալով, նայիր դրանց, խնդրեմ»։ Նա սկսեց հեծանիվով զարդագծեր քաշել՝ մարմնի շարժումները հարմարեցնելով այդ նախշերին, երգել ինչ ֊որ պարզ, սրտահույզ եղանակ։ Նրա մտքում այս եղանակը հնչեց նվագախմբով, հետո նվագախմբին միացան մոր տավիղն ու քրոջ՝ Բեսի դաշնամուրը։ Եվ վերջապես, որպեսզի ընտանիքը ամբողջական դառնա, խմբին միացավ ակորդեոնը՝ երաժշտությունը դաշնավորելով զուսպ և զվարթ քաղցրությամբ. Հոմերը հիշեց իր Մարկուս եղբորը։

Հոմերի երաժշտությունը խլացավ երկնքով սլացող երեք անհավատալի առարկաների աղմուկից։ Ցրիչը զարմանքով վերև նայեց և ընկավ մի փոքր, անջուր առվի մեջ։

— Ինքնաթիռնե՜ր,— ասաց Հոմերն ինքն իրեն։ Ագարակի մի շուն արագ ու մեծ հանդիսավորությամբ հարձակվեց նրա վրա և կարևոր պատգամ ունեցողի տեսքով սկսեց հաչել։ Հոմերը ուշադրություն չդարձրեց շանը։ Մի անգամ միայն շրջեց գլուխը և կենդանուն գրգռեց. «հաֆ, հաֆ», նորից նստեց հեծանիվը և ճանապարհը շարունակեց։

Երբ հասավ քաղաքի ծայրամասը, առանց կարդալու անցավ մի ցուցանակի կողքով, որի վրա գրված էր.

Իթաքա, Կալիֆոռնիա։

Ուր ուզում ես գնա, տնից լավ տեղ չկա.

Բարի գալուստ, օտարական։

Հաջորդ փողոցի անկյունում նա կանգնեց, սպասելով զորակոչիկներով լցված ավտոշարասյան անցնելուն։ Նա ողջունեց այդ մարդկանց ճիշտ այնպես, ինչպես իր Յուլիսիս եղբայրն էր ողջունել մեքենավարին և թափառաշրջիկներին։ Բազմաթիվ զինվորներ պատասխանեցին ցրիչի ողջույնին։ Եվ ինչո՞ւ չպատասխանեին։ Ի՞նչ ունեին կորցնելու…

Առաջադրանքներ

1. Կարդա՛ և առանձնացրո՛ւ Հոմերին բնութագրող տողերը: Հիմնավորի՛ր ընտրությունդ: Հոմեր Մաքոլիիե հագին հեռագրատան ցրիչի բաճկոն էր, որ շատ էր մեծ և մի գլխարկ, որ բավական փոքր էր։ Եվ նա շատ քաջ էր որովհետև արիաբար պայքարում էր  ցեխի ու փոշու դեմ։

2. Վերլուծի՛ր ընդգծված մտքերը: Արևը մայր էր մտնում երեկոյան քնկոտ խաղաղությամբ-արևը երեկոյան խաղաղ մայր էր մտնում։ ։ Թեև Հոմերը շտապում էր, բայց նրա աչքից չէր վրիպում շրջապատի հրապույրից և ոչ մեկը-թև Հոմերը շտապում էր բայց նա նորից ուշադիր էր։ Ուր ուզում ես գնա, տնից լավ տեղ չկա.

Բարի գալուստ, օտարական-Մարդ ուր էլ գնա իր տանից հարազատ տեղ չի գտնի։