Մանվել Դավթյան

Մի շատ երիտասարդ աղվես, որը երբեք չէր տեսել առյուծ, պատահական տեսավ մի առյուծ անտառում։Առաջին հայացքը բավական էր, որպիսզի աղվեսը կատարյալ մեծ արագությամբ փաղչեր այդ տեղից։

Առաջին անգամ աղվեսը կանգ առավ մի ծառի ետևում և նայեց առյուծին։Երորդ անգամ ,աղվեսը համարձակություն գտավ, և գնաց առյուծի  մոտ ու ասաց․

-Բարև, ծերուկ։

Աշխատանք դասարանում 

,,Գրաբարյան օրեր,, նախագիծ

Ոչ ոք կարէ երկուց տերանց ծառայել. կամ զմին ատիցէ եւ զմիւսն սիրիցէ, կամ զմին 

մեծարիցէ եւ                զմիւսն արհամարհիցէ։                                           (Մատթէոս  Զ,  24)

ոք                          — մեկը, ինչ-որ մեկը, մի մարդ

ոչ կարէ                     — չի կարող

երկուց տերանց  — երկու տիրոջ

զմին                        — մեկին

ատիցէ                       — ատի, կատի,պիտի ատի

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐ

Այս բառերն աշխարհաբա՛ր դարձրու (յուրաքանչյուրի դիմաց միայն մեկ բառ գրիր, որը համապատասխանի տեքստին).

Սիրիցէ-սիրել, մեծարիցէ-մեծարել, արհամարհիցէ-արհամարել, զմիւսն-մյուսին։

Նախադասությունն աշխարհաբա՛ր դարձրու։

Ոչ ոք չի կարող երկու տիրոջ ծառայել․կամ մեկին ատում է կամ մյուսին սիրում, կամ մեկին մեծարում է միուսին արհամարում է։

Երկու տիրոջ ծառա արտահայտությունը բացատրի՛ր։ -Ծառա որը ունի երկու տեր։

Կարդա՛ ,,Թարգմանչաց տոնի,, մասին։ Կարող ես տեղեկություններ փնտրել նաև այլ աղբյուրներում։ 

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1. Կետերի փոխարեն գրի՛ր մ կամ  ն և բառարանով ստուգի՛ր:

Անպաճույճ, ամբարտակ, անփարատ, անբասիր, անբերան, ամպրոպ, համբերություն, հանպատրաստից, անփառունակ, անպատեհ:

2.  Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:

Վերջապես նրանք  հասան հռչակավոր Խաչաղբյուրին: Առաջնորդը մագլցեց ժայռն ու անցքի մոտից մի պարան կապեց, որպեսզի տղաները կառչելով բարձրանան քարանձավ: Քարանձավային լճակից թափվող առվակի մեղմ խոխոջունն էր լսվում: Ջուրն այնքան թափանցիկ էր, որ հատակի խիճն ու ավազը  երևում էին: Արշավախմբի  որոնումները ցնցող  ար.դ տվեցին: Տղաները այդ քարանձավից ոչ միայն նախամարդու իրեր գտան, այլև բազմաթիվ ստորգետնյա անձավներ, լճեր ու գետեր:

3. Օդ և երես բազմիմաստ  բառերը նախադասությունների մեջ գործածի՛ր  քեզ հայտնի բոլոր իմաստներով: Որտեղ տրված բառերը փոխաբերական իմաստով են գործածված, ընդգծի՛ր:

Քարանձավը այնքան ցածր էր որ օդ  չկար

Աներես մարդուն ինչքան վիրավորես հեչ պետքին չի լինի

2. Соедините части предложения

А. Он был такой бедный, что —   нарисовал на стене чайной танцевать Б. И он вынул из кармана кусок —  не мог заплатить даже за чашку чая для одного человека, жѐлтого аиста. В. Если вы будете заставлять его — аист сошѐл со стены Г. Он хлопнул три раза в ладо — он будет танцевать в последний раз.

Грамматический материал.

В словах здесь, здание, здоровье, здравствуй(те) всегда пишется буква з, так как это не приставка, а часть корня. Запомните правописание слова чересчур.

Упражнение 1. Поделите слова на два столбика: с буквой з в приставке, с буквой с в приставке.
Разделить, безработный, распилить, бессовестный, бессердечный, возвратиться, воспитывать, испугаться, бездомный, вздрогнуть, разыскать, бездельник, вскрикнуть, раздать, бесшумный, чересчур, бессмертный, беспомощный.

Разделить, безработный, возвратиться, бездомный, вздрогнуть, разыскать, бездельник, раздать,

распилить, бессовестный, бессердечный, воспитывать, испугаться, вскрикнуть, бесшумный, чересчур, бессмертный, беспомощный.

Упражнение 2. Вставьте з или с:
здоровье, рассмотреть, возвратить, бездельник, разбить, изменить, бесобразие, здравствуйте, во.спитательница, безработный, испугаться, здесь, восхищаться, здание, поздороваться, рассердиться, использовать.

Дополнительное задание:

Упражнение 1. От данных ниже прилагательных образуйте новые с помощью приставки без(бес). 

Бессердечный

Бессмертный

Бессильный

Безумный

Бесшумный

беззвучный

Сердечный, смертный, сильный, умный, шумный, звучный.

Упражнение 2. К данным словам прибавьте приставку раз-(рас-).
Делить, дать, свет, ставить, сердиться, гадать, сыпать, лить.

Раз Делить

Раз дать, 

Рас свет, 

 Рас ставить, 

 Рас сердиться,

 Раз гадать, 

Рас сыпать, 

раз лить

Գործնական աշխատանք.

Читать далее «ՆՅՈՒԹԵՐԻ ՀԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ: ՆՅՈՒԹԵՐԻ ՃԱՆԱՉՈՒՄՆ ԸՍՏ ՀԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԴԻՏՈՒՄ,ՆԿԱՐԱԳՐՈՒՄ:» →

Եթե n-ը և m-ը բնական թվեր են, ապա տեղի ունեն հետևյալ հավասարությունները.

aⁿ⋅a^m=a^n+m (միևնույն հիմքով աստիճանները բազմապատկելիս հիմքը մնում է նույնը, իսկ ցուցիչները գումարվում են),

(ab)ⁿ=aⁿ⋅bⁿ (տառերի արտադրյալն աստիճան բարձրացնելիս պետք է տառերից յուրաքանչյուրը բարձրացնել այդ աստիճան և արդյունքները բազմապատկել),

(aⁿ)^m=a^nm (տառի աստիճանը նոր աստիճան բարձրացնելիս հիմքը մնում է նույնը, իսկ ցուցիչները բազմապատկվում են):

Առաջադրանքներ․

1)Հետևյալ միանդամներից որո՞նք են իրար հավասար.
ա) xxxy4y, abxxb, 2x ² ⋅ 2yx, b ²ax ², 2ab ² x ², ccdd, d³ c ²
բ) aa ³ b ⋅ 6c ², a ⁵b6b ², 2a ⁴ ⋅ 3c ² b, 6ab ³ a ⁴

b ²ax ²= xxxy4y

ccdd= ccdd

2)Միանդամը բերե՛ք կատարյալ տեսքի.
ա) 2xxxbb,

բ) 4aaaayyyc,

գ) xxyxxy,

դ) xx17yyy,

ե) kkkk,

զ) a ² ⋅ a ³,

է) b ⁴ b,

ը) t³ ⋅ t³

թ) 1aba ² b ² a ³ b ³

2

4

1

17

1

1²x1³

1⁴x1

1³x1³

1²²³³

Տնային աշխատանք․

1)Միանդամը գրե՛ք կատարյալ տեսքով.
ա) (−3)b2,

բ) 4a3,

գ) (−2)b ² b5,

դ) 3a a ³ ⋅ 2,

ե) px ²(−1)p ³ x,

զ) 3t³(−2)s ² t,

է) a ² b0c ⁵,

ը) a ⋅ a ³ b ² c,

թ) ararat:

(-3)2

43

(-2)²5

3³x2

1²(-1)³

3³(-2)²

1²x0⁵

1×1³x1²

2)Գրե՛ք արտադրյալի կատարյալ տեսքը.
ա) 3ab ⋅ 2a,

բ) 8bc ⁴ ⋅ bc,

գ) 9c t² ⋅ 1ct,

դ) 7x ² y ⋅ 2x ² y ⁴,

ե) 1.5x ³ y ⋅ 4x y ²

3×2

8⁴ x1

9²x1

7²x2²⁴

1.5³x4²

Աշխատանք դասարանում 

Գործնական քերականություն

1. Կետերի փոխարեն հերթով գրի՛ր տրված հոմանիշները: Բացատրի՛ր ստացված նախադասությունների իմաստային տարբերությունները կամ նրբերանգները:

Գնում էր կախարդական մատանին (փախցնելու, գողանալու): Գնում էր կախարդական մատանին , գողանալու: Գնում էր կախարդական մատանին փախցնելու:

Այս ձողը (ծռի՛ր, թեքի՛ր, խոնարհի՛ր):

Այս ձողը ծռիր։

Այս ձողը.թեքիր։

Այս ձողը խոնարհիր ։

(ուզում, ցանկանում, տենչում, մաղթում) ենք, որ մեր քաղաքը միշտ մաքուր ու գեղեցիկ տեսնենք:

ՈՒզում, ենք, որ մեր քաղաքը միշտ մաքուր ու գեղեցիկ տեսնենք:

Ցանկանում, ենք, որ մեր քաղաքը միշտ մաքուր ու գեղեցիկ տեսնենք:

Տենչում, ենք, որ մեր քաղաքը միշտ մաքուր ու գեղեցիկ տեսնենք:

Մաղթում ենք, որ մեր քաղաքը միշտ մաքուր ու գեղեցիկ տեսնենք:

Ինչ ուզում ես՝ գրիր, (շարադրիր, փորագրիր, գրի առ), ես կկարդամ:

Ինչ ուզում ես՝ գրիր, շարադրիրես կկարդամ:

Ինչ ուզում ես՝ գրիր,  փորագրիրես կկարդամ:

Ինչ ուզում ես՝ գրիր, գրի ես կկարդամ:

Ինչ ուզում ես՝ գրիր առ), ես կկարդամ:

2. Տրված բառերն ըստ հոմանիշության բաժանի՛ր հինգ խմբի:

Իջնել, սահմանել, հափշտակել, շռայլել, թեքվել, կարգել, հոշոտել, վատնել, խլել, կքվել, քամուն տալ, բզկտել, կորզել, ծվատել, խոնարհվել, ծախսել, պոկել, հաստատել, ճկվել, պատառոտել, հակվել, շորթել, մսխել, գզգզել, որոշել, կռանալ, գողանալ, ծռվել:

Շռայլել-ծախսել-մսխել,

Հափշտակել-շորթել-գողանալ-կորզել

Կռանալ-ծռվել-թեքվել-կքվել-խոնարհվել

Սահմանել-կարգել-որոշել

3.Նախադասություններում սխալ գործածված բառեր և արտահայտություններ կան, գտի՛ր և ուղղի՛ր:

Այդ հավաքին իր մասնակցությունը բերեց նրանց առաջնորդը:
Սպիտակ գույնի զգեստը քեզ շատ է սազում:
Ոսկեծամ մազերով մի աղջիկ գալիս է աղբյուրը ջրի:
Մոտենում է աղջկա մոտ և տեսնում, որ մի վիշապ, գլուխը նրա ծնկներին, քնել է:
Ու հանկարծ սիրահարվել էր այդ աղջկա վրա:
Այլևս առավոտներն էլ չէին երգում:
Գառնուկները հոտոտում էին հողի բույրը:

Սպիտակ  զգեստը քեզ շատ է սազում:
Ոսկեծամ  մի աղջիկ գալիս է աղբյուրը ջրի:
Մոտենում է աղջկա մոտ և տեսնում, որ մի վիշապ, գլուխը նրա ծնկներին, քնել է:

 Առավոտներն էլ չէին երգում:
 Գառնուկները հոտոտում էին հողի