Մանվել Դավթյան

1)4/69+13/69=17/69

2) (−4/23)+(−8/23)=+ 12/23

3) Հաշվիր՝

5 2/7 + 44 3/7=49 5/7

4) Կատարիր գումարումը:

8+(−4/5)=12/5

5) 3 1/9+ 29 1/21=32 2/30

6) 2 1/7+(−910 1/7)= -912 1/7

Բառաշարքում ընդգծել հինգ գոյական:

Երջանիկ, ավանդ, բլիթ, տխուր, բոբիկ, հողակոշտ, հարազատ, գորգ, դատարկ, աղմուկ:

2.Կարդա առակը և լրացրու բաց թողնված տառերը։

Եզոպոսի  «Եղջերուն ու խաղողը» առակը։

Եղջերուն, որսորդներից փախչելով, թաքնվեց խաղողի այգում: Որսորդներն անցան կողքով, և եղջերուն վճրեց, որ այլևս չեն նկատի իրեն և կրծոտեց խաղողի տերևները: Բայց որսորդներց մեկը շուռ եկավ, նկատեց նրան, վերին  նետով նշան բռնեց և վիրավորեց եղջերույին: Զգալով մոտալուտ մահը` եղջերուն հառաջելով ինքն իրեն ասաց. «Տեղս է, խաղողի վարն ինձ փրկեց, իսկ ես ոչնչացրի այն»:

Տաքացնելիս կամ սառեցնելիս մարմինների հետ տեղի են ունենում որոշ փոփոխություններ. մարմինները մի վիճակից անցնում են մեկ այլ վիճակի, սեղմվում են կամ ընդարձակվում: Այս փոփոխություններն ընդունված է անվանել ջերմային երևույթներ:
Օրինակ
Ջերմային երևույթներ են՝ հալումն ու պնդացումը, գոլորշացումն ու խտացումը, եռումը, ջերմային ընդարձակումը:

Հալում և պնդացում
Նյութի անցումը պինդ վիճակից հեղուկ վիճակի կոչվում է հալում:
 Հալման հակառակ երևույթը, երբ նյութը հեղուկ վիճակից անցնում է պինդ վիճակի, կոչվում է պնդացում:

Որպեսզի նյութը հալվի, անհրաժեշտ է այդ նյութը տաքացնել մինչև որոշակի ջերմաստիճան: Բյուրեղային նյութերի համար այն խիստ որոշակի ջերմաստիճան է: 

Այն ջերմաստիճանը, որի դեպքում նյութը սկսում է հալվել, կոչվում է հալման ջերմաստիճան:

Օրինակ

Մի շարք նյութերի հալման ջերմաստիճանը (°C)

սնդիկ	-39	արծաթ	962	երկաթ	1539
սառույց	0	ոսկի	1064	պլատին	1772
անագ	232	պղինձ	1085	վոլֆրամ	3387
կապար	327	չուգուն	1200	ցինկ	420
ալյումին	660	պողպատ	1500

Հալման ջերմաստիճանում նյութը կարող է գտնվել և՛ պինդ, և՛ հեղուկ վիճակում:

0°C-ում ջուրը կարող է գտնվել և՛ պինդ, և՛ հեղուկ վիճակներում: Այդ ջերմաստիճանում սառույցը հալելու համար պետք է նրան էներգիա հաղորդել, իսկ ջուրը պնդացնելու համար՝ նրանից էներգիա վերցնել:

Հալման ընթացքում նյութի ջերմաստիճանը չի փոխվում:

Որոշ նյութեր, օրինակ՝ մոմը, ապակին, ձյութը, շոկոլադը չունեն հալման որոշակի ջերմաստիճան:
Այն նյութերը,որոնց անցումը մի վիճակից մյուս վիճակին տեղի է ունենում ոչ թե որոշակի ջերմաստիճանում, այլ՝ աստիճանաբար, անվանում են ամորֆ նյութեր:

Հալման և պնդացման երևույթները, դեռ հին ժամանակներից, մարդիկ օգտագործում են մետաղից տարբեր գործիքներ պատրաստելիս: Այդ նպատակով մետաղը հալում ու լցնում են նախապես պատրաստված կաղապարների մեջ և սառելուց հետո հանում կաղապարից:

 Նյութի անցումը հեղուկ վիճակից գազային վիճակի կոչվում է գոլորշացում: Հակառակ երևույթը, երբ նյութը գազային վիճակից անցնում է հեղուկ վիճակի, կոչվում է խտացում:

Հեղուկի գոլորշացումը տեղի է ունենում ցանկացած ջերմաստիճանում, սակայն որքան բարձր է ջերմաստիճանը, այնքան արագ է տեղի ունենում գոլորշացումը: Գոլորշացման արագությունը կախված է նաև հեղուկի տեսակից: Օրինակ` եթերը, սպիրտը միևնույն ջերմաստիճանում ավելի արագ են գոլորշանում, քան ջուրը:Երբ դրսում ցուրտ է, խոնավ բնակարանում ապակիները «քրտնում» են, դրանց վրա ջրի փոքրիկ կաթիլներ են հայտնվում:

Նմանապես ցուրտ և խոնավ գիշերներին դրսում խոտի վրա ցող է առաջանում: Նշված դեպքերում ջրային գոլորշին փոխակերպվում է ջրի, այսինքն՝ տեղի է ունենում խտացում:

Գոլորշացմամբ և խտացմամբ են պայմանավորված տեղումները (տե՛ս շարժանկար): Երկրի մակերևույթին գտնվող ջուրը գոլորշանալով սկսում է վեր բարձրանալ: Վերևում, որտեղ ջերմաստիճանը ցածր է, գոլորշին խտանում է և անձրևի տեսքով թափվում ներքև:

Գոլորշանում են նաև պինդ մարմինները, օրինակ՝ սառույցը։ Դրա հետևանքով դրսում կախված սպիտակեղենը չորանում է նաև ձմռան սառնամանիքին։ Հնարավոր է նաև հակառակը՝ գոլորշին անցնում է պինդ վիճակի: Օրինակ՝ եղյամի առաջացումը Գոլորշացման յուրահատուկ տեսակ է եռումը:
Հետևելով եռման պրոցեսին` կարելի է նկատել, թե անոթի հատակին ինչպես են առաջանում և, աստիճանաբար մեծանալով, վեր բարձրանում պղպջակներ (տե՛ս շարժանկար): Դրանք պարունակում են ջրում լուծված օդ և առաջացած ջրային գոլորշի: Յուրաքանչյուր հեղուկ եռում է խիստ որոշակի ջերմաստիճանում:

Այն ջերմաստիճանը, որի դեպքում հեղուկը եռում է, կոչվում է եռման ջերմաստիճան: Այն կախված է մթնոլորտային ճնշումից:
Նորմալ մթնոլորտային ճնշման դեպքում ջուրը եռում է 100°C ջերմաստիճանում: Եռման ողջ ընթացքում հեղուկի ջերմաստիճանը չի բարձրանում, չնայած մենք իրեն անընդհատ ջերմություն ենք հաղորդում: Հաղորդված ջերմությունը ծախսվում է ամբողջ ծավալից հեղուկի գոլորշացման համար:

Ճիշտ է արդյո՞ք հետևյալ պնդումը` կոորդինատային ուղղի վրա 51 3/4 կոորդինատով կետը գտնվում է ավելի ձախ, քան 84 6/7 կոորդինատով կետը:

• ոչ
• այո

Համեմատիր հետևյալ խառը թվերը: Տեղադրիր >,< կամ = նշաններից մեկը:

14 2/7  >   -14 2/31

Համեմատիր թվերը՝ տեղադրիր >,< կամ = նշաններից մեկը:

ա) 0 <  3/4

բ) 0  > −2/3

Տրված նախադասությունը գրիր անհավասարության տեսքով.

−9/13-ը բացասական թիվ է:

Պատասխան՝ −9/13 բացասական թիվ է:

Համեմատիր սովորական կոտորակները: Տեղադրիր <,> կամ = նշաններից մեկը:

−5/31  <  1/31

Ո՞ր երկու ամբողջ թվերի միջև է գտնվում −44 8/13 թիվը:

-44 8/12<−44 8/13<44 8/14

19 3/4, 6 3/4 և −4 3/4 ռացիոնալ թվերից ընտրիր ամենափոքրը:

Պատասխան՝ -4 3/4

Հետևյալ թվերից ո՞րի մոդուլն է ամենամեծը՝ 17 9/13, −18 /913, −19 9/13, 16 9/13

Ամենամեծ-17 9 1/3-ի մոդուլն է:

Համեմատիր բացասական խառը թվերը (օգտագործիր <,> կամ =  նշաններից մեկը):

ա) −48913 > −46913

բ) −3867 > −3767

Համեմատիր խառը թվերը (օգտագործիր <,> կամ =  նշաններից մեկը):

−20 5/13 < −20 7/13

Արդյո՞ք կոորդինատային ուղղի վրա −24 2/7 կոորդինատով կետը գտնվում է ավելի աջ, քան −24 3/7 կոորդինատով կետը:

• ոչ
• այո

Հետևյալ թվերից ընտրիր |k|<2 անհավասարմանը բավարարող ամենամեծ ռացիոնալ թիվը:

• −14
• 1116
• 2
• 0
• −123
• −21011
• −1
• −2
• 1

Ընտրիր այն թվերը, որոնք ∗-ի փոխարեն տեղադրելով ստանում ենք ճիշտ անհավասարություն՝ −∗14>−37

• 3
• 9
• 5
• 7
• 2+
• 6
• 8
• 1
• 4

Ո՞ր թիվն է հակադիր 138 կոտորակին:

Ընտրիր ճիշտ տարբերակը:

• 1 1/38
• −1/38+
• −38
• 38

Որոշիր 75 1/18 ռացիոնալ թվի հակադիր թիվը:

Պատասխան՝-75 1/18

 1/29-ի հակադիր թիվը  -1/29

Եթե x=−63/1, ապա –x=63/1

Գտիր −65 թվի հակադիր թիվը:

• 5/6+
• 43/5
• −6
• 6/5
• −5/6
• −1/15
• 5

−k=1/35 հավասարումից գտիր k թիվը:

Ընտրիր ճիշտ պատասխանը:

• 35
• −35+
• −1/35
• 1/35

Նշիր այն թվերը, որոնց հեռավորությունը զրոյից հավասար է 1/4-ի:

Ընտրիր ճիշտ պատասխանները:

• −4
• 0
• 1/4
• 4
• −1/4+

Գտիր y-ը, եթե −y=−15 5/13

Ընտրիր ճիշտ պատասխանը:

• y=0
• y=5/13
• y=5/13
• y=15 5/13+
• y=−15 5/13