Рубрика: Հայոց լեզու

Աշխատանք դասարանում

1. Տրված նախադասությունները դարձրո՛ւ կրավորական և պատասխանի՛ր հարցերին:

Մի ձեռնարկատեր հասարակությանը զվարճացնելու համար կառուցել էր գնդաձև սենյակ հիշեցնող զվարճալի և ուսանելի կարուսել:-գնդաձև սենյակ հիշեցնող զվարճալի և ուսանելի կարուսել կառուցվել մե ձեռնարկատիրոջ կողմից
Քամին սկզբում քշեց թեթև, թույլ ամրացրած տանիքները:-թույլ ամրացված տանիքները քշվեց թեթև քամու կողմից
 Նուրբ շղարշը տաքացնում է դեմքը:Դեմքը տաքացվեց նուրբ շվարշի կողմից։
Մրջյունները ծածկել էին սեղանը:Սեղանը ծածկվել էր մրջյունների կողմից։
Ձնհալի մի բաժակ մաքուր ու սառը ջուրը փրկեց հիվանդին:-Հիվանդը փրկվեց Ձնհալի մի բաժակ մաքուր ու սառը ջրից։

2. Նախադասություններն ըստ օրինակի փոխի՛ր (դարձրո՛ւ ներգործական):

Սիրտը գերվեց աղջկա մի ժպիտից:
Այս ծառի տակ ինչ-որ մեկի կողմից գանձ է թաղվել:-ինչ-որ մեկը գանձ է թաղել այս ծառի տակ։
Քարը մաշվել, հարթվել էր անձրևից ու քամուց:-անձրևը ու քամին քարը մաշել, քանդել էին։
Արտերը խանձվել էին բարկ արևից:-բարկ արևը խանձել էր արևը։
Քարտը լրացվում է միայն չափահաս քաղաքացիների կողմից: -միային անչափահաս քաղաքացիները լրացրեցիլ քարտը։

Նա ազատազրկման է դատապարտվել ու տուգանվել իտալական դատարանի կողմից:իտալական դատարանը նրան ազատազրկմանն է դատապարտել ու տուգանել։
Ութ տարի տղամարդ համարվեց ընկերների կողմից:-ընկերները նրան տղանարդ համարեցին ութ տարի։
Դյութվել էր ալիքների ու քամու երգով:-ալիքները ու քամու երգը դյութել էին։
Աղջիկը շրջապատված էր հետաքրքրասերների մեծ խմբով:-հետաքրքրասերների մեծ խումբը շրջափակել էին աղջկան։
Ընկերս համերգի է հրավիրված:-համերգի հրավիրված ընկերս էր

3. Դո՛ւրս գրիր այն բայերը, որոնք կարող են կրավորական դաոնալ, և դարձրո՛ւ:

Օրինակ`

փնտրել — փնտրվել:

Վազել տալ, երգել տալ, ցրել տալ, կոտրել տալ, դնել տալ, թռչել տալ, թրջել տալ, գալ տալ, գնալ տալ, հեռանալ տալ, հեռացնել տալ, հնարել տալ, ներել տալ, լուսանալ տալ, մթնել տալ, մթնեցնել տալ, բարձրանալ տալ, թխել տալ, մրմռալ տալ, մաքրել տալ, դողալ տալ, վախենալ տալ, սրբել տալ, կարել

Վազել տալ, երգել տալ, ցրել տալ, կոտրել տալ, դնել տալ, թռչել տալ, թրջել տալ, գալ տալ, գնալ տալ, հեռանալ տալ, հեռացնել տալ, հնարել տալ, ներել տալ, լուսանալ տալ, մթնել տալ, մթնեցնել տալ, բարձրանալ տալ, թխել տալ, մրմռալ տալ, մաքրել տալ, դողալ տալ, վախենալ տալ, սրբել տալ, կարել տալ , հավաքել տալ, սարսռալ տալ, հաչել տալ, սիրել տալ, մլավել տալ, ծիծաղել տալ, խոսել տալ, հուզել տալ, վիճել տալ:

,

Մեր դասարանը ինչպես նաև բոլոր դասարաններում կան և գերազանցիկներ և և ոչ գերազանցիկներ։Մենք իրար նման ենք մեր բնավորությամբ։ Մենք իրար մեկ-մեկ չենք հասկանում և վիճաբանում ենք իրար հետ։Մենք իրարից տարբերվում ենք մեր արտաքինով մտածելակերպով,բայց մեզ միավորում է մեր ընկերությունը։

Սխալ կազմած պատճառական ձևերը գտի`ր և ուղղի՛ր:

Առավոտից իրիկուն, հետո էլ նորից մինչև առավոտ աշխատել տալ , մինչև որ մշակն էլ չի դիմանում: Զգալ տվեց, որ ինքը բնավ էլ համաձայն չէ մեր որոշմանը:
Մեզ այսքան սպասել տվեց, ինքն իր համար ման է գալիս:
— Հասկանալ կտամ, թե ես ով եմ,- զայրացած գոռգոռում էր նա:
Երբ բոլոր ընդդիմախոսներին լռել տվեց ու համոզեց, սկսեց ուրիշ բանի մասին խոսել:

2. Ընդգծված բառերը դարձրո՛ւ ժխտական։ 

 Մի ժամանակ ոչ բոլորն են ուզում  այստեղ գալ հանգստանալու:
ոչ Բոլորը լրջորեն չվերաբերվեցին այդ առաջարկին:
Ինչ-որ ոչ մեկը համառորեն չի թակում էր ձեր դուռը:
Երկրում դեռ հարուստ բուսական աշխարհ ունեցող տեղեր կան:
Դիմորդը ոչ բոլոր հարցերին պատասխանեց: 

խ պահելով վազի դեմ, մորենին ասաց.
— Քեզ նման կբարձրանամ և կրկնակի պտուղ կտամ և
կգերազանցեմ քեզ, որովհետև ձմռանը ես անթառամ եմ լինում:
Վազը հակաճառեց նրան.
— Քո պարծանքը կատարյալ կլինի, երբ աշնանը հավաքվես հնձանում։
Իսկ աշնանը մորենին ոտնատակ եղավ։

1. Ըստ տրված կաղապարների` կազմի՛ր բարդ նախադասություններ: Փորձի՛ր բացատրել՝ ստորակետը այս կառույցներում ինչ դեր  ունի:

…………………., այլապես…………….:
Ոչ թե  …………., այլ…………………….:
……………….., այլ ոչ թե………………:

Ոչ թե խաղալ այլ դաս սովորել,այլապես խելացի չեք լինի

2. Բարդ  նախադասությունների ընդգծված մասերը (երկրորդական նախադասությունները)  հանի՛ր:

Եգիպտոսի ամենամեծ հրաշալիքը, որն ապշեցնում էր մարդկանց դեռ հնադարում, Քեոփսի բուրգն է:
 Մեքսիկայում տարածվում է ֆուտբոլի մի նոր տեսակ, որի ժամանակ դաշտ  են թողնում կատաղած ցլին:
Ամազոնի ավազանում մի հետաքրքիր ծառ է աճում, որից  տեղացիները կաթ են ստանում:
Նորվեգացի հայտնի ճանապարհորդ, հետազոտող ու գրող Թուր Հեյերդալը  նորից ուղևորվեց  Զատկի կղզի, որը Խաղաղ օվկիանոսի արևելյան մասում է:
 Այս անգամ նրան ճանապարհորդության են հանել քարե հսկայական քանդակները, որ կղզու ափերի մոտ են գտնվում և տասնվեց դար առաջ են ստեղծվել: Քսան տոննանոց արձանները, որոնցից մի քանիսի բարձրությունն ութ մետրի է հասնում, կանգնած են ուղղահայաց դիրքով:
Հնագետներին մի քանի ամիս է պետք, որ առանց վնասելու մամուռից  ու տիղմից մաքրեն ծովի հատակից գտնված անտիկ սափորը:
Անապատներում,որտեղ կատաղի ու քմահաճ քամիներից տուժում են և՛ մարդիկ, և՛ կենդանիները, քամու էներգիան կարելի է օգտագործել տնտեսական նպատկներով: Մասնագետները պնդում են, որ ծովափնյա մի քանի քաղաք աստիճանաբար իջնում են ջրի տակ:

որն ապշեցնում էր մարդկանց դեռ հնադարում

որի ժամանակ դաշտ  են թողնում կատաղած ցլին:
որից  տեղացիները կաթ են ստանում:
որը Խաղաղ օվկիանոսի արևելյան մասում է:
որ կղզու ափերի մոտ են գտնվում և տասնվեց դար առաջ են ստեղծվել

արձանները, որոնցից մի քանիսի բարձրությունն ութ մետրի է հասնում

Ընդգծված հարակատար դերբայները դարձրո՛ւ դիմավոր բայեր. Դիմավոր ձևերը ո՞ր դերբայով կազմվեցին:

Օրինակ`
Վաղուց հերքված վարկածը— վարկածը, որ վաղուց հերքվել էր:
Ցանքերի համար վտանգավոր դարձած արձրև, մառախուղով պատված լեռնագագաթներ, ճանապարհորդի նկարագրված ջրվեժը, դժվարին կացության մեջ ընկած մարդ, գիշերները մեր այգին այցելած չորքոտանին, անտառից սկիզբ առած վտակ:

Ցանքերի համար վտանգավոր դարձած արձրև։-Անձրև, որը ցանքերի համար վտանգավոր էր դարձել ցանքերի համար։

Մառախուղով պատված լեռնագագաթներ։-Լեռնագագաթներ, որ պատվել եր մառախուղով։

Ճանապարհորդի նկարագրված ջրվեժը։-Ջրվեժ, որ նկարագրել է ճանապարհորդը։

 Դժվարին կացության մեջ ընկած մարդ։-Մարդ ով, որ ընկել էր դժվարին կացության մեջ։

Գիշերները մեր այգին այցելած չորքոտանին։-Չորքոտանին ով, որ  գիշերը այցելել է մեր այգի։

 Անտառից սկիզբ առած վտակ։-Վտակ, որը սկիղբ էր առել անտառից։

2.Ընդգծված  ենթակայական դերբայները դարձրո՛ւ դիմավոր բայեր. դիմավոր ձևերը ո՞ր դերբայով կազմվեցին:

Օրինակ`

Հերքվող վարկած— վարկած, որ հերքվում էր:

Գիշերները մեր այգին այցելող չորքոտանի, անտառից սկիզբ առնող վտակ, դժվարին կացության մեջ գտնվող մարդ, ցանքերի համար վտանգավոր  դարձող անձրև։

Գիշերները մեր այգին այցելող չորքոտանի։-Ձորքոտանին ով, որ գիշերը այցելում էր մեր այգին։

 Անտառից սկիզբ առնող վտակ։-Վտակ, որը աննտառից սկիզբ Էր առննում։

Դժվարին կացության մեջ գտնվող մարդ։-Մարդ ով, որ գտնվում էր դժվարին կացության մեջ։

Ցանքերի համար վտանգավոր  դարձող անձրև։-Աննձրև, որ դառնում էր վտաննգավոր ցանքերի համար։

Աննկատար դերբայ-ում

3. Ընդգծված  անորոշ դերբայը դիմավոր բա՛յ դարձրու. ինչպիսի՞ դիմավոր ձևեր ստացվեցին:

Օրինակ`

Գնաց ծովում լողանալու- Գնաց , որ ծովում լողանա:

Կանգնեց անկյունում նրան` նորից տեսնելու նպատակով: Խնդրեց նամակը հասցնելու մասին: Մի քանի վարկյան շահելու համար վազեց: Սպասեց հոսանքների բերելուն: Մի քանի քայլ հեռանալով`  հանդիպեց: Հոսանքի ուղղությամբ ցած վազելով` տեսավ: Ջրի պակասելու մասին խոսեցին:

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1. Տրված նախադասություններին երկրորդական նախադասություններ ավելացրու՝ դրանք տրվածներին կապելով  երբ, որ, թե, եթե, ինչպես, որովհետև, որպեսզի և այլ շաղկապներով ու շաղկապական բառերով:

Օրինակ`
Մինչև կրակելն աղվեսները փախան:- Մինչև  կրակելն աղվեսները փախան, որովհետև  անզգույշ շարժումից թփերը խշխշացին:
Խլեզները Մթնաձորում մարդուց չեն փախչում:Որովհետև նրանք վախկոտ չեն։
Վայրի անտառի պես էր անտառապահ Պանինը:
Արջը ոռնոցով մի ոստյուն էլ արեց:Որովհետև նա բարկացած էր
Մթնաձորում սկսվեց անհավասար մի կռիվ մարդու և գազանի միջև:Եթե մարդը չփախչեր կռիվը կշարունակվեր
Ջուրը բակի ջրհորից բերեք:-որպիսզի այն չփչանա։

06.05.2024, երկուշաբթի

Աշխատանք դասարանում

1. Ա և Բ նախադասությունների տարբերությունները գտի´ր: Մնացած նախադասություններն ինքդ փոխի՛ր (կրավորակա´ն դարձրու):

Ա. Ծուխը մրոտել էր առաստաղն ու պատերը:-տրավորական
Բ. Առաստաղն ու պատերը մրոտվել էին ծխից:-ներգործական
Ա. Պատահաբար այդ կողմերով անցնող մի գյուղացի փրկել էր նրան:-տրավորական
Բ. Նա փրկվել էր պատահաբար այդ կողմերով անցնող մի գյուղացու կողմից:-ներգործական
Ա. Սպիները ծածկել էին նրա ամբողջ մարմինը:-տրավորական
Բ. Նրա ամբողջ մարմինը սպիներով էր ծածկվել:-ներգործական

Ա շարքի բառերը տրավորականն են իսկ բ շարպինը ներգործական

Անցած տարիները կնճռոտել էին կնոջ դեմքը:

Կնոջ դեմքը կնճռոտվել էին ացած տարիներից
Դահլիճը լավ կահավորել էին:

Լավ կահավորվել էր դահլիճը
Մեր ժողովուրդը մշակութային շատ արժեքներ է ստեղծել:

2. Տրված բայերը դարձրու կրավորական: Ինչի՞ օգնությամբ դարձրիր:

Օրինակ`

գտնել — գտնվել, նետել — նետվել:

Գրել-գրվել, գրավել-գրավվել, ծեծել-ծեծվել, թրջել-թրջվել, թխել-թխվել, տաշել-տաշվել, վրդովել-վրդոհվվել, կապելկապվել, սպանել-սպանվել, նկարել-նկարվել, կեղտոտել-կեղտոտվել:

3. Տրված նախադասությունները դարձրո՛ւ կրավորական:

Քամին երկնքով մեկ հալածում էր ամպերին: —
Ամպերը երկնքով մեկ հալածվում էին քամուց:-
Այս նկարը պատին պապս է ամրացրել:-այս նկարը ամրացվել էր պատին պապուց։
Այս գիրքը նաև ընկերս է կարդացել:-այս գիրքը կարդացվել է ընկերոջս կողմից։
Առավոտյան ցողը թրջել էր ոտքերը:-առավոտյան թրջվել էր ոտքերը ցողից։
Տերը շանը կապել էր ծառից:-շունը կապվել էր ծառից տիրոջ պատճառով։
Տարբեր մարդիկ տարբեր ձևով էին պատմում առավոտվա դեպքը:-
Սարքերը թեթև ցնցում գրանցեցին:
Ինստիտուտի աշխատակիցները մարդկանց զգուշացրին սպասվող փոթորկի մասին:
Անտառում այդ երեխային որսորդներն էին գտել:
Տղային միշտ նույն երազն էր կախարդում:
Վարպետի խնամքոտ ձեռքը տաշում ու իրար կողքի էր դնում քարերը:
Շինարարությունն ավարտին հասցրին:

ԻՄ ԱՌՕՐՅԱ ԿՅԱՆՔԸ

Ես առավոտյան արթնանում եմ ժամը 8-ին,  հագնվում եմ, լվացվում եմ և գնում եմ դպրոց։ Դպրոցում նախաճաշում եմ, մենք դպրոցում ունենում ենք 6 ժամ ամեն օր, հետո մեր դասերը վերջանում են 2 անց 20,  և ես ավտոբուսով կամ ոտքով գնում եմ տուն։ Տանը ես ճաշում եմ և գնում եմ պարապմունքի։ Երբ պարապմունքս վերջանում է ,ես գնում եմ տուն և ընթրիք եմ անում։ Հետո ես նստում եմ  իմ սենյակում և կատարում եմ իմ տնայինները։ Երբ  վերջացնում եմ իմ տնային աշխատանքները, պառկում եմ, որպեսզի քնեմ։