Մանվել Դավթյան

Սեղան է կոչվում այն քառանկյունը, որի երկու կողմերը զուգահեռ են, իսկ մյուս երկուսը զուգահեռ չեն:

Սեղանի զուգահեռ կողմերը կոչվում են հիմքեր:

AD -ն և BC -ն սեղանի հիմքերն են:  

Սեղանի կողմերը, որոնք զուգահեռ չեն, կոչվում են սրունքներ:

AB -ն և CD -ն սեղանի սրունքներն են:  

Սեղանի հատկությունները․

Սեղանի ներքին անկյունների գումարը (ցանկացած քառանկյան) 360° է:

Ցանկացած սեղանի սրունքին առընթեր անկյունների գումարը 180° է:

Կան սեղանի մի քանի տեսակներ: Հաճախ դիտարկվում են ուղղանկյուն և հավասարասրուն սեղանները:

Ուղղանկյուն սեղան

Սեղանը կոչվում է ուղղանկյուն սեղան, եթե նրա սրունքներից որևէ մեկը ուղղահայաց է հիմքերին:

Հավասարասրուն սեղան

Սեղանը, որի սրունքները հավասար են, կոչվում է հավասարասրուն սեղան:

Հետևյալ հատկությունները բնորոշ են միայն հավասարասրուն սեղաններին:

1. Հավասարասրուն սեղանի հիմքերին առընթեր անկյունները զույգ առ զույգ հավասար են:

2. Հավասարասրուն սեղանի անկյունագծերը հավասար են:

AC=BD

Հավասարասրուն սեղանի հայտանիշները․

1. Եթե սեղանի հիմքին առընթեր անկյունները հավասար են, ապա սեղանը հավասարասրուն է:

2. Եթե սեղանի անկյունագծերը հավասար են, ապա սեղանը հավասարասրուն է:

Սեղանի միջին գիծը․

Սեղանի սրունքների միջնակետերը միացնող հատվածը կոչվում է սեղանի միջին գիծ:

Սեղանի միջին գիծը զուգահեռ է հիմքերին և հավասար է նրանց կիսագումարին:

EF∥BC

EF∥AD

EF=(BC+AD)/2

Սեղանն ունի ընդամենը մեկ միջին գիծ:

Առաջադրանքներ․

1) Տրված է՝ ∢A=37°∢C=121° : Գտիր՝ ∢B,∢D-ն։

<B=180-37=143

<B=143

180-121=59

<D=59

2)Հաշվիր ABCD սեղանի անկյունները, եթե ∢A=30°:

<A=30

<D=30

3) Տրված է՝ AE=EB, CF=FD, BC=28 մ, AD=30 մ: Գտիր՝ EF-ը:

4)Սեղանի հիմքերի հարաբերությունը հավասար է 2:7: Հաշվիր սեղանի մեծ հիմքը, եթե նրա փոքր հիմքը հավասար է 12 սմ -ի:

Երկու անհայտներով երկու հավասարումների համակարգի լուծման գումարման (գործակիցների հավասարեցման) եղանակի ալգորիթմը:

1. Հավասարեցնել (եթե անհրաժեշտ է) փոփոխականներից մեկի գործակիցների մոդուլները:
2. Գումարել կամ հանել հավասարումները: Լուծել ստացված մեկ փոփոխականով հավասարումը և գտնել անհայտներից մեկը:  

3. Երկրորդ քայլում գտած արժեքը տեղադրել հավասարումներից որևէ մեկի մեջ և գտնել համակարգի երկրորդ փոփոխականի արժեքը:  

4. Գրել պատասխանը: 

Օրինակ՝ Լուծել հավասարումների համակարգը՝ 

Գումարենք հավասարումները՝

x-ի գտած արժեքը տեղադրենք հավասարումներից որևէ մեկի մեջ, օրինակ՝ երկրորդի և գտնենք y-ը՝

Առաջադրանքներ․

Լուծեք հավասարումների համակարգը․

1)

y-4=0

y=4

x+4+1=0

x+5=0

x=-5

2)

x-5=0

x=5

20+y-2=0

y=-18

3)

y-7=0
y=7

x-7=0

x=7

4)

Աշխատանք դասարանում 

1. Տրված բառերն արմատների միջոցով բացատրի՛ր:

ա) Սրահար-սրից խփված, կայծակնահար-կայծակից խփված, սիրահարվել-ինչ որ մեկին սիրել, խոտհարք (գրաբար հարկանել նշանակում է 1. խփել, 2. ծեծել, 3. կտրել, կոտրել):
 բ) Կենսասեր-կյանք սիրող, կենսախինդ-կյանքից ուրախ, կենսաբան-կյանք ուսումնասիրող, կենսագրություն-կյանքի գրություն, կենսաաձև-կյանքի ձև, կենսատու-կյանք տվող, կենսահորդ-կյանք հորդող (կյանք բառի գրաբ. ձևերից մեկն է` կեանք — կեանս — կենս):

2. Բաղադրյալ այնպիսի բառեր կազմի՛ր, որոնց սկզբում լինեն տրված բառերի վերջին բաղադրիչները: Ի՞նչ է փոխվում:

Դեղնակտուց-կտցահարել, կենսախինդխնդառատ, կենսագիր-գրությունն, քինախնդիր, ակնդետ:

3. Այնպիսի բաղադրյալ բառեր կազմի՛ր, որոնց վերջում լինեն տրված բառերի առաջին բաղադրիչները: Ի՞նչ է փոխվում:

Բուսական, կատվազգի, սուզանավ, սիրառատ-հայրենասեր, շինություն-ամրաշինություն:

4. Տրված բառերով բաղադրյալ բառեր կազմիր:

Լվաց, եղել, առ, տուր, կաց:

Առաջադրանքներ:
1. Բառարանի օգնությամբ բացատրիր տրված բառերը՝ մաղադանոս, հնոտիք, փողրակ, պեննի, սենթ:

մաղադանոս-մաղադանոսը կանաչու տեսակը

հնոտիք-հնամաշ հագուստներ

փողրակ-խողովակ
2. Ի՞նչը մղեց Էլ Քոնդրաջին գողություն անել, արդարացնում եք այդ արարքը: Որովհետև իրեն իրոք պետքեր բայց ես չեմ արդարացնում այդ արարքը
3. Ազատ արձակվելուց հետո ինչու՞ էր իրեն այդքան նվաստացած զգում Էլը: Որովհետև իրեն նվաստացրեցին
4. Ինչու՞ էր Էլը ատում խանութի տիրոջը և աշխատողին:

որովհետև իրեն պատժել էին

5.  Ինչո՞ւ չցանկացավ աշխատել խանութում, քո վերաբերմունքը գրի՛ր Էլի՝ խանութում աշխատելու, մուրճը ստանալու և գումարը չվերցնելու վերաբերյալ։ որովհետև իրեն պատժել էին::
5. Բնութագրիր Էլի մորը:Նրա մայրը շատ բարի էր:

Տնային.
Սովորի՛ր
Էջ 67 — 69 Թթվածին

3.Բնութագրե՛ք թթվածնի ֆիզիկական և քիմիական հատկությունները: Կազմե՛ք համապատասխան քիմիական ռեակցիաների հավասարումները: Նյութերի բանաձևերի տակ գրե՛ք դրանց անունները, հաշվեք բարդ նյութերի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները(Mr), իսկ բանաձևերի վերևում դրե՛ք միացությունների մեջ տարրերի ցուցաբերած ՕԱ-ները:

օրինակ՝ C + O2 → CO2 

ՕԱ

C-     0

O2 —   0

CO2 =  C+4 / O-2

Mr (CO2)= 12+16+16=44

Ջրում քիչ է լուծվում, սովորական պայմաններում մեկ լիտր ջրում 30 մլ թթվածին է լուծվում ( 100 ծավալ ջրում՝ 3 ծավալ թթվածին): Ջերմաստիճանը իջեցնելիս լուծելիությունը մեծանում է: Օրինակ՝  100 ծավալ սառցաջրում (0°C) 5 ծավալ թթվածին է լուծվում:

Բարև ձեզ ես այսօր կպատմեմ մեր կատարած փորձի մասին: Մենք լաբարատորիայում փորձում էիք ստանալ թթվածին, վելցրեցիք մի տարա այդ տարայի մեջ լցրեցինք անհրաժեշտ պարգաները՝ պերեկիս և մարգանցովկա և այդ տարայի բերանը մի հարմարանքով փակեցինք այլ կերպ ասած ամրացրեցինք և սպասեցինք 2-3 րոպե: Այնուհետև բացեցինք և այդ տարայի մեջ տեղադրեցինք մի երկար փայտ,և սպասելուց հետո, մենք նկատեցինք, որ փայտը սկսեց այրվել ինչի արդյունքում պարզվեց, որ այդտեղ կա թթվածին:

Կարդա՛ Վիլյամ Սարոյանի ,,Մաղադանոսի այգին,, պատմվածքը, 

The wind sings, cries again,
He struggles hopelessly and endlessly. —
There is so much darkness in this dark night
There is so much grumbling and complaining now.

The wind is beating at my door.
Under my walls rides endlessly,
The lalka softly sings the melody,
Howling in the deserted streets.

Runs away with a distant flight, heedless,
He suddenly becomes insane with a scream,
Threatens and calls you
The poor, powerless and weak man is riding…

And filled with unspeakable pain
That song of desperation.
In the dark night my heart is wounded,
The cry of my hopelessly destroyed house…

The wind sings, cries again,
He struggles hopelessly and endlessly. —
There is so much darkness in this dark night
There is so much grumbling and complaining now…

Երգում է քամին, լալիս է նորից, 
Անհույս ու անվերջ մղկտում է նա. — 
Այս մութ գիշերում այնքան կա թախիծ, 
Այնքան տրտունջ ու գանգատ կա հիմա։

Իմ դուռն է ծեծում քամին խոլական, 
Իմ պատերի տակ հեծում է անվերջ, 
Մեղմիվ երգում է մեղեդին լալկան, 
Ոռնում ամայի փողոցների մեջ։

Փախչում է հեռուն թռիչքով անտես, 
Դառնում է անկարծ ճիչով խելագար, 
Ահաբեկում է և կանչում է քեզ, 
Հեծկլտում է խե՜ղճ, անզո՜ր ու տկա՜ր…

Եվ անպատմելի ցավով է լցված 
Այդ երգը անանց հուսահատության.— 
Մթին գիշերում իմ սիրտը խոցված, 
Լացը հուսաբեկ ավերված իմ տան…

Երգում է քամին, լալիս է նորից,
Անհույս ու անվերջ մղկտում է նա. —
Այս մութ գիշերում այնքան կա թախիծ, 
Այնքան տրտունջ ու գանգատ կա հիմա…

Վահան Տերյան Գիշեր