Մանվել Դավթյան

ԱՌԻՒԾԸ ԵՒ ՄԱՐԴԸ

Զօրաւոր առիւծ մը, որ նստած էր ժայռի մը վրայ, կը տեսնէ որ գազանները
սարսափահար կը վազէին։ Առիւծը կը հարցնէ, թէ ինչո՞ւ կը փախէին եւ
որմէ՞ կը վախնային։
—Դուն ալ փախիր,- կ’ըսեն,- որովհետեւ մարդը կու գայ։
—Ո՞վ է մարդը,- կը հարցնէ Առիւծը,- եւ ի՞նչ է անոր ուժը, որ կը փախիք
անկէ։
—Կու գայ եւ քեզի ալ կը վնասէ,- կ’ըսեն։
Իր ուժերուն վստահ՝ Առիւծը կը մնայ իր տեղը։ Եւ ահա կու գայ հողագործ
մարդ մը։
—Եկուր կռուինք,- կ’ըսէ հպարտ Առիւծը։
—Շատ լաւ,- կ’ըսէ մարդը,- բայց քու զէնքերդ հետդ են, մինչ իմիններս
տունն են։ Քեզ կապեմ, որպէսզի չփախիս, իսկ ես երթամ եւ բերեմ զէնքերս,
որպէսզի կռուինք։
Առիւծը կ’ըսէ.
—Երդում ըրէ, որ պիտի գաս եւ ես կ’ընդունիմ ըսածդ։
Մարդը երդում կ’ընէ եւ Առիւծը կը համաձայնի կապուիլ։
Մարդը կը հանէ պարանը եւ Առիւծը պինդ կը կապէ կաղնիի ծառին, ապա
ծառէն կը կտրէ հաստ ճիւղ մը եւ կը սկսի զարնել Առիւծին։
Առիւծը կը գոչէ.
—Աւելի զօրաւոր եւ անխնայ զարկ կողերուս, որովհետեւ այս խելքիս միայն
այսպիսի ծեծ կը վայելէ։

——————————————————————————————————————————

Զօրաւոր առիւծ մը, որ նստած էր ժայռի մը վրայ, կը տեսնէ որ գազանները
սարսափահար կը վազէին։

Զորավոր առյուծը որ նստած էր ժայռի վրա, տեսավ որ գազանները սարսափահար վազեցին։

 Առիւծը կը հարցնէ, թէ ինչո՞ւ կը փախէին եւ
որմէ՞ կը վախնային։

Առյուծը հարցնում է,ինչո՞ւ եք փախնում և ով է ձեզ վախեցրել։

-Դուն ալ փախիր,- կ’ըսեն,- որովհետեւ մարդը կու գայ։

-Դու ել փախիր —ասում են,- որովհետև մարդ է գալիս։

-Ո՞վ է մարդը,- կը հարցնէ Առիւծը,- եւ ի՞նչ է անոր ուժը, որ կը փախիք։
 Ով է մարդը —հարցրեց առյուծը,- և ինչ ուժ ունի որ փախնեք։

—Կու գայ եւ քեզի ալ կը վնասէ,- կ’ըսեն։

—կգա և քեզ կվնասի –ասում են։

 Իր ուժերուն վստահ՝ Առիւծը կը մնայ իր տեղը։ Եւ ահա կու գայ հողագործ
մարդ մը։

Իր ուժերին վստահ էր առյուծը և կմնա իր տեղը։ Եվ ահա կգա հողագործ մարդը։

——————————————————————————————————————
—Եկուր կռուինք,- կ’ըսէ հպարտ Առիւծը։

-արի կռվենք ասում է հպարտ առյուծը։

Շատ լաւ,- կ’ըսէ մարդը,- բայց քու զէնքերդ հետդ են, մինչ իմիններս
տունն են։ Քեզ կապեմ, որպէսզի չփախիս, իսկ ես երթամ եւ բերեմ զէնքերս,
որպէսզի կռուինք։
Առիւծը կ’ըսէ.
շատ լավ ասում է մարդը բայց քո զենքերը քո հետ են: ես քեզ կապեմ որպեսզի չփաղնես իսկ ես գնամ և բերեմ զենքերես որպեսզի կռվենք։

Առյուծը ասում է։

 —Երդում ըրէ, որ պիտի գաս եւ ես կ’ընդունիմ ըսածդ։
Մարդը երդում կ’ընէ եւ Առիւծը կը համաձայնի կապուիլ։
—Երդվի որ կգաս և ես կնդուն եմ ասածդ։

Մարդը երդվում է և առյուծը կամաձայնում է կապվել

Մարդը կը հանէ պարանը եւ Առիւծը պինդ կը կապէ կաղնիի ծառին, ապա
ծառէն կը կտրէ հաստ ճիւղ մը եւ կը սկսի զարնել Առիւծին։
Առիւծը կը գոչէ.

Մարդը հանում է պարանը և առյոծին պինդ կապում է կաղնու ծառից,ապա ծառի հասկ չյուվը սկսվում է կոտրվել և առյուծը սկսում է գոռալ։

Աւելի զօրաւոր եւ անխնայ զարկ կողերուս, որովհետեւ այս խելքիս միայն
այսպիսի ծեծ կը վայելէ։

?

1. Ի՞նչ կառուցվածք ունեն տափակ որդերը-նրանք տափակաձև են
2. Ի՞նչ կառուցվածք ունեն կլոր որդերը-նրանկ ի տարբերություն տափակ որդերի նրանց կտրվացքը կլոր է
3. Ո՞ր օրգանիզմներին են անվանում մակաբույծներ-միջանկյալ տերեր
4. Ինչպե՞ս է ասկարիդը բազմանում մարդու օրգանիզմում-՞

Եռանկյան ավելի մեծ կողմի դիմաց ընկած է ավելի մեծ անկյունը:

Տեղի ունի նաև հակառակ պնդումը.

Եռանկյան ավելի մեծ անկյան դիմաց ընկած է ավելի մեծ կողմ:

Հետևանքներ.

Հետևանք 1.

Եթե եռանկյան երկու անկյուններ հավասար են, ապա եռանկյունը հավասարասրուն է (հավասարասրուն եռանկյան հայտանիշ):

Հետևանք 2.

Եթե եռանկյան երեք անկյուններ հավասար են, ապա եռանկյունը հավասարակողմ է:

Հետևանք 3.

Ուղղանկյան եռանկյան ներքնաձիգն ավելի մեծ է էջից:

Եռանկյան անհավասարությունը․

Եռանկյան յուրաքանչյուր կողմ ավելի փոքր է, քան մյուս երկու կողմերի գումարը:

Հետևանք 4.

Մի ուղղի վրա չգտնվող A,B և C կետերի համար տեղի ունեն հետևյալ անհավասարությունները՝

AB<AC+CB, AC<AB+BC, BC<AB+AC

Առաջադրանքներ․

1)Համեմատեք ABC եռանկյան անկյունները և պարզեք, թե A անկյունը կարո՞ղ է, արդյոք, լինել բութ, եթե՝

ա)AB > BC > AC-

բ)AB = AC < BC+

2)Կարո՞ղ է գոյություն ունենալ եռանկյուն հետևյալ կողմերով․

ա)1մ, 2մ և 3մ-

բ)1,2դմ, 1դմ և 2,4դմ-

3)Հավասարասրուն եռանկյան կողմերից մեկը 25սմ է, իսկ մյուսը՝ 10սմ։ Դրանցից ո՞րն է հիմքը։

10սմ

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)․

1)Համեմատեք ABC եռանկյան կողմերը, եթե՝

ա)Անկյուն A > անկյուն B > անկյուն C

բ)Անկյուն A > անկյուն B = անկյուն C

2)Գտեք հավասարասրուն եռանկյան կողմը, եթե նրա մյուս կողմերը հավասար են՝

ա)5սմ և 3սմ

բ)8սմ և 2սմ

գ)10սմ և 5սմ+

3)Եռանկյան՝ տարբեր գագաթներին հարակից երկու արտաքին անկյունները հավասար են։ Եռանկյան պարագիծը 74սմ է, իսկ կողմերից մեկը՝ 16սմ։ Գտեք եռանկյան մյուս կողմերը։

16+16=32

74-32=42

Սրտիս թագուհի,
Կարոտել եմ քեզ.
Ա՜խ, ինչ կլինի
Հանկարծ հայտնըվես
Եվ թեկուզ իսկույն
Դարձյալ չըքանաս,
Ինչպես գիշերվան
Կարճատեւ երազ:
Միայն թե տեսնեմ
Պատկերդ մեկ էլ,
Միայն թե ասեմ՝
Ո՛նց եմ կարոտել:

Տեսական մասը կրկնեք այստեղ․

Առաջադրանքներ․

1)Վերլուծեք արտադրիչների․

9a² — 4 =(3a-2)(3a+2)

100a² — 0,25b² =(10a-0,5b)(10a+0,5b)

1/4m² — 16n² =(1/2m-4n)(1/2+4n)

2)Արտահայտությունը նախապես վերլուծելով արտադրիչների՝ հաշվեք նրա արժեքը․

4² — 3² =(4-3)(4+3)=7

24² — 23² =(24-23)(24+23)=48

37² — 2x37x7 + 7² =(37-7)²=900

3)Ամբողջ արտահայտությունը ներկայացրեք բազմանդամների արտադրյալի տեսքով․

2a + 2b + ax + bx =2(a+b)+x(a+b)=(a+b)(2+x)

m² — mn + am — an =m(m-n)+a(m-n)=(m-n)(m+a)

            Իմ մանկությունը

Իմ մանկությունը շատ լավե անց ել ես ամեն օր գնում էի բակ խաղալու իմ ընկերների հետ բայց իհարկե ես մեկ մեկ իրենց հետ կռվում էի ինչպես որ հիմա ինչպես բոլոր երեղաները փոքր ժամանակ ես ել չէի ցանկանում առավոտյան քնել որովհետև գիշերը չէի կարողանում քնել և ձանձրանում էի մի խոսքով իմ մանկությունը շատ հետաքրքիր և տարորինակ էր։

Առաջադրանքներ․

1)ABC եռանկյան A և B անկյունների կիսորդները հատվում են M կետում։ Գտեք <AMB-ն, եթե <A=58^o , <B=96^o ։

96:2=48

58:2=29

48+29=77

180-77=113

2)Հավասարասրուն եռանկյան արտաքին անկյուններից մեկը 115^o է։ Գտեք եռանկյան անկյունները։

Սրունք-57

Հիմք-1

3)AC հիմքով ABC հավասարարուն եռանկյան մեջ տարված է AD կիսորդը։ Գտեք այդ եռանկյան անկյունները, եթե <ADB=110^o ։

ADB=ADC=> <ADB և<ADC=37

4)ABC եռանկյան C անկյունը 15^o է։ AC կողմի վրա նշված է D կետն այնպես, որ <ABD=12^o <ADB=80^o ։ Ապացուցեք, որ եռանկյուն ABC-ն ուղղանկյուն եռանկյուն չէ։

?