երկնքի տեսարանը կապված է ժամանակից, տարվա եղանակից և օրվա եղանակից։ Գիշերը երկնքի կապույտ գույնը համարյա փոխվում է սևի։ Պետքե է իմանալ, որ արևի ճառագայթներն են ներկում օդը իսկ երբ արևը հեռանում է երկինքը սև է երևում, պատճառն այն է, որ լուսինը չի կարող արևի պես ճառագայթներ արձակել։Երկիր մոլորակը շրջապատված է օդի շերտով։

Գլխուղեղը տեղադրված է գանգի խոռոչում, զանգվածը 1300-1400գ։․Այն վերջնական մեծության է հասնում 20 տարեկանում:Թեպետ մարդու գլխուղեղի ձախ և աջ կիսագնդերը իրար նման են բայց նրանք տարբեր աշխատանքներ են կատարում:Եթե ձախ կիսագնդի աշխատանքը խաղտվի մարդը չի կարողանա ոչ խոսել ոչ էլ ընկալել ուրիշի խոսքը:Տղամրդու ուղեղը 10 տոկոսով մեծ է կնոջ ուղեղից, սակայն կնոջ գլխուղեղում նյարդային բջիջները ավելի շատ են ինչի շնորհիվ էլ այն ավելի արագ է աշխատում։ Գլխուղեղը կազմված է հետեվյալ բաժիններից՝ երկարավուն ուղեղ, կամուրջ ,միջին ուղեղ:

 

Опубликовано 04.04.2020 by melkonyananahit

Ջանի Ռոդարի
Անբան Ջովանինոն շատ էր սիրում ճամփորդել: Ճամփորդեց-ճամփորդեց,  ու  հայտնվեց մի երկրում, որտեղ ոչ մի սուր բան չկար: Տներն այդ երկրում կառուցված  էին առանց սուր անկյունների, դրանք կլոր էին:  Շենքերի տանիքներն էլ էին կլոր: Ճանապարհին, որով քայլում էր Ջովանինոն, թփերի ու վարդերի պուրակ կար: Ջովանինոն ցանկացավ վարդով զարդարել իր բաճկոնը: Նա փորձեց զգուշությամբ պոկել վարդը, որ մատը չծակի, բայց հանկարծ նկատեց, որ  փշերը չեն էլ ծակում: Պարզվում է, դրանք բոլորովին էլ սուր չեն, պարզապես ձեռքդ մի քիչ խուտուտ են տալիս:
_ Այ քեզ հրա՜շք,-զարմացավ Ջովանինոն:
Հենց այդ պահին վարդի թփերի ետևից հայտնվեց քաղաքի պարեկը և քաղաքավարի ժպտալով՝ ասաց Ջովանինոյին.
_ Դուք երևի չգիտեք, որ չի  կարելի վարդ քաղել:
_ Ներեցե՛ք ինձ … ես չմտածեցի,  որ…
_ Այդ դեպքում Դուք պետք է վճարեք տուգանքի կեսը,-ասաց պարեկը նույն հաճելի ժպիտով և սկսեց անդորրագիր գրել: Ջովանինոն  հանկարծ նկատեց, որ պարեկի գրչածայրը սուր չէ, բութ է: Նա հարցրեց պարեկին.
_ Ներեցե՛ք, կարելի՞ է Ձեր թուրը տեսնել:
_ Խնդրեմ ,-ասաց պարեկը և Ջովանինոյին տվեց իր թուրը: Պարզվեց, որ թուրն էլ սուր չէ, բութ է:
_ Լավ, էս ի՞նչ զարմանալի երկիր է, էս ո՞ւր եմ ընկել: Այստեղ ամեն ինչ տարօրինակ է:
_ Մեր երկրում ոչ մի սուր բան չկա,-բացատրեց պարեկը այնքան քաղաքավարի, որ ամեն մի բառը կարելի էր մեծատառով գրել:-Բա՛, վաղուց արդեն առանց մեխերի ենք յոլա գնում:
_ Մեխե՞ր,-հարցրեց Ջովանինոն,-չէ ՞ որ դրանք պետք է սուր լինեն:
_ Մենք  վաղուց արդեն առանց մեխերի ենք յոլա գնում: Չէ՞ որ սոսինձ կա: Իսկ հիմա  բարի եղեք ինձ երկու անգամ ապտակել:
Ջովանինոյի բերանը զարմանքից բաց մնաց, կարծես պատրաստվում էր միանագամից մի մեծ տորթ կուլ տալ:
_ Ո՜չ,  ի՜նչ եք ասում, ես չեմ ուզում հայտնվել բանտում քաղաքի պարեկին վիրավորելու համար: Եթե այդպես է, ե՛ս պետք է երկու ապտակ ստանամ, ոչ թե դուք:
_ Դուք երեևի չգիտեք, մեզ մոտ այդպես է ընդունված,-սիրով բացատրեց պարեկը,-լրիվ տուգանքը՝ չորս ապտակ, տուգանքի կեսը՝ երկու,-պատասխանեց պարեկը:
_ Երկու ապտակ՝ պարեկի՞ն:
_ Պարեկին:
_ Դա արդար չէ: Այդպես չի՛ կարելի:
_ Իհարկե արդար չէ: Իհարկե՝ այդպես չի  կարելի,-պատասխանեց պարեկը:-Դա այնքան անարդար և սարսափելի է, որ մարդիկ օրենքները չեն խախտում, այնպիսի բաներ չեն անում, որի համար տուգանք պիտի մուծվի. նրանք ամեն ինչ անում են, որ չապտակեն անմեղ պարեկներին: Դե՛, ես սպասում եմ. տվեք ինձ երկու ապտակ և մյուս անգամ ավելի զգույշ կլինեք:
_ Բայց ես չեմ ուզում նույնիսկ Ձեր այտը ճմկտել, ուր մնաց՝ ապտակեմ:
_ Այդ դեպքում ես պիտի խնդրեմ, որ գնաք մեր երկրից: Ես կուղեկցեմ Ձեզ  մինչև սահման:
Ջովանինոն, որ շատ էր ամաչում, ստիպված  հեռացավ այն երկրից, որտեղ ոչ մի սուր բան չկար: Ինչ էլ լինի, մեկ է, մինչև հիմա նա երազում է վերադառնալ այնտեղ, որ ապրի աշխարհի ամենաքաղաքավարի օրենքներով և ամենադաստիարակված մարդկանց հետ, մի քաղաքում, որտեղ ոչ մի սուր բան չկա:

Հարցեր և առաջադրանքներ։

• Տեքստից դու՛րս բեր անծանոթ բառերը և բացատրությունը գրիր օնլայն բառարանի միջոցով։Պարեկ- պահակախումբ,տուգանք- մեկից իբրև պատիժ գանձվող վճար
• Դու՛րս գրիր կարմիրով նշած բառերը և կազմիր դրանց հոգնակին։երկրում-երկրներում, բան -բաներ,պուրակ-պուրակներ,բաճկոն-բաճկոններ,վարդ-վարդեր,մատ-մատներ,քաղաքի-քաղաքների,անդորրագիր-անդորագրեր,թուր-թրեր,տորթ-տորթեր,տուգանք-տուգանքներ,ապտակ-ապտակներ։
• Տեքստից դուրս բեր ի՞նչ հարցին պատասխանող 7 բառ, դրանց ավելացրու հատկանիշ(ինչպիսի՞) ցույց տվող բառ և կազմիր նախադասություն, օրինակ՝

վարդ-կարմիր վարդ

Կարմիր վարդերի փունջն իսկական անակնկալ էր։

թուր-սուր թուր- Ես թանգարանում տեսա սուր թուր։

բանտ-փակ բանտ-Ես տեսելեմ փակ բանտ։

վարդ-գեղեցիկ վարդ -Ես գարնանը տեսա գեղեցիկ վարդ։

տորթ-մեծ տորթ-Ես իմ ծննդյան օրը կերելեմ մեծ տորթ

տուն-կլոր տուն- Ես ապրումեմ կլոր տան մեջ։

փուշ-երկար փուշ-Ծառի կողքին աճել էր երկար փուշ։

քաղաք-հետաքրքիր քաղաք Ես ապրում եմ մի հետաքրքիր քաղաքում։

• Ի՞նչ կլիներ, եթե մեր երկրում էլ բոլոր սուր բաները վերանային Մեր ձեռքերը չէին վնասվի։
• Ինչպիսինն էր պարեկը։ Շատ բարի էր։
• Ինչու՞ Ջովանին զարմացավ։Որովհետև այնտեղ ոչ մի սուր բան չկար։
• Գրի՛ր փոքրիկ նամակ Ջավանիին։Ջովանի ես ել այդքան զարմացա, ինձ այդ երկիրը շատ դուր եկավ։ Մյուս անգամ, որ գնաս ինձել քեզ հետ կտա՞նես։

1. Պարզի՛ր աjն թիվը, որը պիտի լինի աստղանիշի փոխարեն։

120+80=200 օրինակ՝ 200-120=80, 120+80=200

750+250=1000

600+350=950

330+470=800

700-550=150

1450-550=800

• Կատարի՛ր

48×3=144

54×8=432

33×5=165

45×5=225

• Օգտվելով գնացուցակի տվյալներից՝ պատասխանի՛ր հարցերին:

ապրանք		1 հատի արժեքը
մատիտ	80 : 8 x 5	50
գրիչ	Մատիտից 10 դրամով էժան է	40
թուղթ	Մատիտից 5 անգամ էժան է	10
կավիճ	Թղթից 2 անգամ թանկ է	20
ռետին	Գրիչից 20 դրամով թանկ է	60
սրիչ	Գրիչից 2 անգամ թանկ է	80

Ա. Որքա՞ն գումար է հարկավոր 2 ռետին գնելու համար:

60×2=120     Պատ՝․120 դրամ։

Բ. Որքա՞ն գումար է հարկավոր 3 մատիտ գնելու համար:50×3=150  Պատ՝․150

Գ. Որքա՞ն գումար է հարկավոր 5 թուղթ գնելու համար:10×5=50  Պատ՝․50

Դ. Որքա՞ն գումար է հարկավոր 4 գրիչ գնելու համար:40×4=160

Ե. Յուրաքանչյուր առարկայից մեկ հատ գնելու համար:50+40+10+20+80+60=260

Զ. Յուրաքանչյուր առարկայից երկու հատ գնելու համար:260×2=520

Ես` Մանվել Դավթյանս, կներկայացնեմ իմ մեկ շաբաթվա օրագիրը։Ես այս ընթացքում երկուշաբթի օրվանից ունեցել եմ տեսազանգեր մայրենի ,ռուսերեն և անգլերեն լեզուներից։Ինձ  շատ է դուր գալիս մեր տեսազանգերը։Կատարել եմ տնային առաջադրանքներս,այդ ընթացքում պատրաստել եմ ածիկ նաև հորինել եմ զատկական հանելուկներ և խնդիրներ։

1. Կատարի՛ր առաջադրանքը։

45×5=25+200=225

145×5=25+200+500=725

1145×5=25+200+500+5000=5725

23×2=6+40=46

123×2=6+40+200=246

1123×2=6+40+200+2000=2246

• Պարզի՛ր, թե նշված թվերից, որը կարող ես դնել աստղանիշի փոխարեն։

60×8=480    8, 80, 9, 90

835-35=800  15, 25, 35, 45

270:30=9       30, 50, 40, 5

450+350= 800   150, 250, 350

1. Համառոտագրի՛ր և լուծի՛ր։
2. Մարիամը գրիչի համար վճարեց 270 դրամ, իսկ տետրի համար 70 դրամով ավել։ Որքա՞ն վճարեց նա գնումների համար։

Մարիամը գրիչի համար-վճարեց270 դրամ

Իսկ տետրի-70 դրամով ավել

Որքա՞ն վճարեց նա գնումների համար։

Լուծում

270+70=340

340+270=610  Պատ․՝ 610

• Երեք բաքում միասին կա 500լիտր ջուր։ Հայտնի է, որ առաջին բաքում կա 110լ ջուր, երկրորդում՝ առաջինից 150լ-ով ավել։ Քանի՞ լիտր ջուր կա երկրորդ և երրորդ բաքերում։

Երեք բաքում միասին կա-500լ ջուր

Հայտնի է որ առաջին բաքում կա-110լ ջուր

Եկրորդում առաջինից150-ով ավել։

Քանի լ  ջուր կա՞ երկրորդ և երրորդ բաքերում։

Լուծուում

110+150=260

110+260=370

500-370=130  Պատ․՝ եկրորդ-260 երրորդ-130։            

1. Կատարի՛ր առաջադրանքը։

45×5=25+200=225

145×5=25+200+500=725

1145×5=25+200+500+5000=5725

23×2=6+40=46

123×2=6+40+200=246

1123×2=6+40+200+2000=2246

• Պարզի՛ր, թե նշված թվերից, որը կարող ես դնել աստղանիշի փոխարեն։

60×8=480    8, 80, 9, 90

835-35=800  15, 25, 35, 45

270:30=9       30, 50, 40, 5

450+350= 800   150, 250, 350

1. Համառոտագրի՛ր և լուծի՛ր։
2. Մարիամը գրիչի համար վճարեց 270 դրամ, իսկ տետրի համար 70 դրամով ավել։ Որքա՞ն վճարեց նա գնումների համար։

Մարիամը գրիչի համար-վճարեց270 դրամ

Իսկ տետրի-70 դրամով ավել

Որքա՞ն վճարեց նա գնումների համար։

Լուծում

270+70=340

340+270=610  Պատ․՝ 610

• Երեք բաքում միասին կա 500լիտր ջուր։ Հայտնի է, որ առաջին բաքում կա 110լ ջուր, երկրորդում՝ առաջինից 150լ-ով ավել։ Քանի՞ լիտր ջուր կա երկրորդ և երրորդ բաքերում։

Երեք բաքում միասին կա-500լ ջուր

Հայտնի է որ առաջին բաքում կա-110լ ջուր

Եկրորդում առաջինից150-ով ավել։

Քանի լ  ջուր կա՞ երկրորդ և երրորդ բաքերում։

Լուծուում

110+150=260

110+260=370

500-370=130  Պատ․՝ եկրորդ-260 երրորդ-130։